writer1

Günel Natiq

Məqalə sayı

160
clock11:02 calendar-gray 03 İyun 2019 view-gray1127 dəfə oxunub
view-gray1127 dəfə oxunub

Məşhurlaşmaq üçün özünü ölülüyə vuran şair

Mark Tven yazırdı ki, 25 yaşımda elə bilirdim, yalnız mən dahiyəm, 40 yaşımda deyirdim, dahi mən və Şekspirdir, indi isə deyirəm, dahi yalnız Şekspirdir.

Əksəriyyət böyük iddialarla gəlir ədəbiyyata və köhnə ehkamları dağıdacağına qəlbən inanır.

Adətən özlərindən əvvəlki nəslə yuxarıdan- aşağı baxır, onları köhnəlmiş və “vaxtı keçmiş” hesab edir.

Təbii ki, bütün iddialar özünü doğrultmur. O zaman sözdə özünü tapa bilməyən gənc özüylə mübarizə aparır, sağa-sola çırpınır, öz potensialı ilə döyüşür, özündən daha böyük təkamül tələb edir. Daha böyük ərazilər arzulayır.

Məsələn, bir gənc yazar məşhur olmaq üçün hətta özünü ölülüyə də vurmuşdu. Sonra məlum oldu ki, bu tryuk imiş. Daha bir neçə dəfə “ölüb diriləndən” sonra bu tryukun işə yaramadığını görən gənc Şeyx Nəsrullahlıqdan vaz keçdi.

Bu vasitəylə ədəbiyyata gəlmək istəyən gənc əvvəl-axır mayallaq aşır.

Məncə, bu kimi gedişlər “uşaqlığın son gecəsi” kimi bir şeydir. Yəni son imkandır, çarəsizliyin son yoludur.

Başqa şair tipi də var. Son dərəcə ənənəvidir. Şeirdə ancaq heca vəznini qəbul edir. Şairin istedadını onun həyat tərziylə ölçür.

Bir dəfə belə gənclərdən biriylə mübahisəmiz oldu. Hansısa bir şairin sərbəst yazdığı şeiri bəyənmədiyini, müəllifin son dərəcə naşı olduğunu söyləyirdi. Halbuki öz yazdıqları bəsit sözcüklər toplusu idi.

Sonra bu gənc şairi daha geniş müzakirələrdə gördüm. Çap olunmadığından gileylənirdi. Daha doğrusu, gileylənmirdi, havanı, suyu, yağışı, qarı- nəyi desəniz suçlayırdı, bircə özündən başqa.

Onun fikrincə, belə bir şairi çap etməmək ən azı günah idi.

Halbuki bu boyda reklamın müqabilində kiçik bir işıq kifayət idi ki, çap etsinlər.

Zavallıda o işıq da yox idi.

Qəhrəmanımız yazıların birində içki içən yazarlara lağ edib içki düşkünü olmadığına görə özünü tərifləyib göylərə qaldırırdı. Sən demə, “poeziyasının” bir üstünlüyü də məhz spirtli içkilərdən uzaq olması imiş.

Onun fikrincə, şair onun kimi nümunəvi ailə başçısı olmalıymış.

Yaxşı ki, uzun müddət bu bəsit şəxsi müşahidə etmək imkanım olmadı. Yoxsa enerjimi hədər yerə sərf edəcəkdim.

Məhdud səviyyə başgicəlləndirici effekt yaradır. Məsələn, həmin o şəxs əgər Brodskini, Svetayevanı, Pasternakı, Bloku oxumuş olsaydı, ya yazmaqdan imtina edər, ya da heç olmasa utanc hissi duyardı.

Yadıma gəlir ki, məşhur bir tərcüməçiyə niyə əsər yazmadığı barədə sual vermişdilər.

Ədəbiyyata yaxşı bələd olan tərcüməçi belə bir cavab vermişdi:

- Mən dünya ədəbiyyatında bir hərfəm. Hərfi necə tərcümə etmək olar?

Halbuki tərcüməçinin istedadı heç kimə sirr deyildi.

Ümumiyyətlə, gənc yazarların imkanlarından qat-qat böyük işlərə əl atması ona bənzəyir ki, sizin notlardan qətiyyən xəbəriniz yoxdur, amma simfonik bir əsər yazmaq istəyirsiniz.

Bir dəfə sosial şəbəkədə bir şəxsdən mesaj aldım.

“Hekayələr antologiyası hazırlayırıq. Hekayələrinizin çap olunmasını istərdinizmi?”

“Ola bilər”, - dedim – “Amma bu seçim böyük diqqət və məsuliyyət tələb edir. Antologiyaları adətən peşəkarlardan ibarət bir kollektiv hazırlayır”.

Həmsöhbətim dedi ki, onun bu işdə əməlli-başlı səriştəsi var və artıq bir neçə antologiya onun rəhbərliyi altında işıq üzü görüb. Xüsusi ciddiyyətlə də əlavə etdi ki, nəşrin korrektoru fəlsəfə doktoru, redaktor isə elmlər doktorudur.

Doğrusu, kiminlə söhbət etdiyimi bilmirdim. Bir az bilgi toplamaq üçün həmsöhbətimin profilinə nəzər saldım.

Məlum oldu ki, antologiyalar müəllifi olan bu şəxs filologiya fakültəsinin tələbəsi imiş.

“Nə əcəb belə bir məsuliyyətli işi sizə həvalə ediblər?” deyə soruşanda həmsöhbətim dedi ki, ona heç kim bu işi həvalə etməyib, bu onun öz layihəsidir. Bu yaxınlarda daha bir şeir antologiyası da onun müəllifliyi ilə işıq üzü görəcək.

Sonra bir neçə gənc şairin adını çəkib ciddi şəkildə tövsiyə etdi ki, bu şairləri mütləq oxuyum.

Uzun sözün qısası, şeir antologiyası hazır oldu. Ön sözü də tələbə özü yazmış, kitabın arxasına da özünün bir bəndlik şeiri ilə “möhür vurmuşdu”.

Sosial şəbəkədə kitabla bağlı verilmiş bir elan da nəzərimdən qaçmadı. Elanda qeyd edilirdi ki, nəşrin, hətta (!) korrektoru və redaktoru da var. Xüsusi ciddiyyətlə o da vurğurlanırdı ki, korrektor filankəs və redaktor filankəs fəlsəfə doktorlarıdır.

Özümdən asılı olmadan “bərəkallah” dedim.

Vəziyyət “sözsüz” şərhi verilən karikatura janrında idi.

Görəsən, bu gənclərin Mark Tvenin nəyə qadir olduğunu anladığı yaşa çatanda məyusluqları nə boyda olacaq?

Təsəvvür etmək belə məyusluq doğurur.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Tünzalə Ağayeva Türkiyəyə yardım göndərdi
10:26 31 İyul 2021
Ən başıbəlalı mahnımız: Onu Fatimeyi-Zəhraya, Şah İsmayıla və Cəfər Cabbarlıya nə bağlayır?
09:02 31 İyul 2021
Facebookda tənha insanları necə tanımaq olar?
21:00 30 İyul 2021
Ssenaristlər üçün Yay Məktəbi təşkil olunur
19:00 30 İyul 2021
Şəhidlərə həsr olunmuş kitab işıq üzü görüb
18:05 30 İyul 2021
Ürək dil acır ki, sönməmiş odum - Səməd Vurğundan şeir çələngi
17:30 30 İyul 2021
Qısa hekayə: Yanğın
16:23 30 İyul 2021
Hüquqşünas teatra rəhbər gəldi
15:30 30 İyul 2021
Xalqı efirdən partizan hərəkatına çağıran Xalq artisti - O, İlhamə Quliyeva ilə eşq yaşamışdımı?
14:26 30 İyul 2021
Türkiyə evimizdir - evimiz yanır
13:51 30 İyul 2021
Rejissorumuz beynəlxalq festivalda jüri sədri oldu
13:06 30 İyul 2021
İçimizi yanır! – Türk sənətçilərin yanğın harayı
12:20 30 İyul 2021
Yazıçımız Beynəlxalq ədəbiyyat festivalında qalib gəldi
11:41 30 İyul 2021
Ssenarimiz Ukraynada ən yüksək balı topladı
11:05 30 İyul 2021
Özü torpağın altında, saatı cibimdə... - Orxan Cuvarlı yazır
10:09 30 İyul 2021
Tural Abbaslının hay-küyü, Aysel Əlizadənin kukla eksperimenti - “Elin sözü” düzdürmü?
09:01 30 İyul 2021
Ən gözəl sevgilərlə xərçəng belə sağalar - Bahar Zamanının şeirləri
21:00 29 İyul 2021
Kino Günü açıq havada qeyd olunacaq
18:06 29 İyul 2021
Müəllifi kim öldürüb? - Qismət yazır...
17:20 29 İyul 2021
Azərbaycan almanlarından bəhs edən kitab çıxdı
16:51 29 İyul 2021