writer1

Günel Natiq

Məqalə sayı

115
clock11:15 calendar-gray 23 Aprel 2019 view-gray617 dəfə oxunub
view-gray617 dəfə oxunub

İtini oğlanlarından ağıllı sayan yaşlı qadın

“Hər məhəllədə sahibsiz itlərin sığınacağı olmalıdır”. Bu sözləri Türkiyədə uşaq bayramı ərəfəsində bir günlük bələdiyyə başqanı seçilən kiçik qız dedi. Kiçik qızın sözləri əslində cəmiyyətə mesaj idi.

Bəs niyə belə sadə çözümlərin əvəzinə hər şeyi mürəkkəbləşdiririk, çözüm yolunu həll etməkdə deyil, məhv edib dağıtmaqda görürük.

Bakıda kiçik yaşlı oğlan quduz itin hücumuna məruz qalıb, ağır yara alıb. Əlbəttə, bu çox üzücüdür. Amma ağrıyan yeri kəsmək yox, o ağrıya gətirib çıxaran nəsnənin kökünü kəsmək lazımdır.

Bakıda sahibsiz itlər o qədər də çox deyil. Onlara müxtəlif yerlərdə sığınacaq yerləri təşkil etmək də müşkül deyil. Bu işləri könüllülərə də həvalə etmək olar, əsas odur, istək olsun.

Heyvanları şüursuz hesab edirik, amma onlar bəzən insandan hissiyyatlı olur. Bir yaşlı qadın deyirdi ki, evimizdəki küçük uşaqlarımdan ağıllıdır. Onlara otaqdan çıxandan sonra elektrik hədər yerə getməsin deyə işığı söndürməyi tapşırıram, amma unudurlar. Balaca it isə hər şeyi başa düşür. Uşaqlar otaqdan çıxandan sonra divara tullanıb rozetkaya toxunur.

Keçən dəfə evdən çıxanda dayanacağa gedən yolu bir sahibsiz itlə “bölüşməli” olduq. Zavallı canlı mənim ondan çəkindiyimi hiss edir, ona görə bir az ara verib dayanır, mənim gəlib-keçməyimi gözləyirdi. Hətta üzünü elə yana tuturdu ki, guya məni görmür.

Mən isə bəzən şüursuz sandığımız itlərin nə qədər anlayışlı ola bildiyini düşünərək hüzur və dinclik içində yol gedirdim.

“Sahibsiz itlər güllələnsin”, deyirik. Bəlkə bu yöndə tədbirlərin görülməsi üçün əlimizdən gələni edək? Axı insan zombi deyil ki, ətrafdakı canlıları öldürərək tənhalıqda yaşasın. Bir də son vaxtlar ölkədə sahibsiz itlər üçün sığınacaqlar yaradılıb, bir təhlükə hiss edəndə həmin sığınacaqlara müraciət etmək olar, ən azı nəsə etməyə cəhd göstərə bilərik. Bu, “itlər güllələnsin” tələbindən daha az qorxuludur.

Statistika göstərir ki, sahibsiz itlərdən çox ev itlərinin hücumuna məruz qalırıq. Bəs bunun çözüm yolu nə olsun? Qonşuların da itini öldürməliyik? Yox, əzizlərim, inanmıram, sahibsiz itlərin güllələnməsi tələbindən sonra evimizdə rahat vicdanla yataq.

Avropada sahibsiz itlər problemi qismən çözülüb. Orda sığınacaqlar daha çoxdur, heyvansevərlər sahibsiz itlərin qayğısına qalırlar və s. Avropalılar itləri elə çox sevirlər ki, hətta Facebookda da profil şəkillərinin yarıdan çoxunda it təsvirləri olur.

Rusiyada da bu problem yetərli qədər aktualdır, hərçənd ruslar ev heyvanlarını sevir, qorumağa çalışırlar. Sadəcə lazımi yerlərdən dəstək ala bilmirlər. Ona görə bəzən aqressiv tələblərlə çıxış edirlər.

Daha bir aktual problem var. Ruslar aqressiv hərəkətləri insanlarda vahimə yaradan məxluqlardan gileylənirlər. Onlara əsasən ərzaq mağazalarının qabağında rast gəlmək olar. Yekəpər kişilərə hücum etməyə cəsarət etmirlər, qadınlar və uşaqlar isə özlərini təhlükədə hiss edir. Bir ara onları zəhərləyirdilər. Ölənlərin sayı xeyli artandan sonra problemin çözülməsinə federal orqanlar qoşuldu.

Amma söhbət itlərdən yox, alkaşlardan gedir. Rusiyada onların sayı sahibsiz itlərdən də çoxdur. Gördüyünüz kimi təhlükə təkcə sahibsiz itlərdən gəlmir.

Rus şəhərlərində ara-sıra küçə itlərini zəhərləyən könüllülər dəstəsi peyda olur. İtlərin çox olduğu yerlərə zəhərli maddələr qatılmış ərzaqlar tullayırlar. Keçən günlərin birində həmin ərzaqdan bir xanımın ev iti zəhərlənib. Şahidlər danışırmış ki, it əzablar içində qıvrılırdı. Qadına köməklik göstərib iti klinikaya aparıblar, amma artıq gec imiş.

Övladları üçün narahat olan valideynləri anlayıram, amma sahibsiz itlərin öldürülməsini tələb etmək qəddarca və düşünülmədən verilən bir qərardır. Sovet vaxtı küçə itlərini güllələyirdilər, həmin mənzərədən travma almış, uzun müddət həmin stressi adlada bilməyən insanlar vardı. Onların aldığı travma həmin quduz itlərin basqınından daha dəhşətli idi, çünki insan hər şeylə mübarizə edə bilər, amma içindəki basqınla əsla.

Bəlkə küçə itlərini öldürməklə bütün təhlükələrdən sığortalanmış olacağıq? Təhlükə hər yerdən sıza bilər. Yaşamaq özü bir riskdir. Təkcə bir məqamı deyim ki, nəqliyyat vasitələrinin keçməsinin yasaq olduğu yerlərdə belə hər addımda risklə üz-üzəyik. Bəlkə diqqətimizi bir az da bu tərəfə yönəldək? Aqressiv sürücülərin qurbanları quduz itlərin qurbanlarından çoxdur. “İçindəki canavarı öldür” - bir ara Türkiyənin televiziya reklamlarında bu şüarı maşın qəzalarının qarşısını almaq üçün aqressiv sürücülərə yönəldirdilər.

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Gənc gürcü yazıçısı nüfuzlu ədəbiyyat mükafatı qazanıb
13:02 27 May 2019
“Sabir poeziya günləri” keçiriləcək
12:20 27 May 2019
Psixikası yerində deyil, getsin evlənsin - Rəşad Məciddən gənc şairə cavab
11:51 27 May 2019
Bu tip çağırışlar doğru deyil – Qələm adamları son təltiflərdən danışdılar
11:31 27 May 2019
Ədəbi düşüncələr – İlham Qəhrəman yazır...
10:47 27 May 2019
Məşhur türk aktyoru vəfat etdi
10:15 27 May 2019
“Cavad xan” filmi Varşavada nümayiş olunacaq
09:52 27 May 2019
Millət vəkili: “Həbsxanada kitab tapmayanda Çingiz Abdullayevi oxuyurdum” – Müsahibə
09:00 27 May 2019
Kamal Abdullanın ən məşhur şeiri
12:03 26 May 2019
Kann kinofestivalının qalibləri bəlli oldu
11:01 26 May 2019
Xalq yazıçısı Elçin: “O xəbəri atamdan ölənəcən gizlədim” – MÜSAHİBƏ
09:30 26 May 2019
Ailəsinin boşanmağına səbəb olan qız – Hekayə
17:02 25 May 2019
Akif Əlinin “Yaradan” adlı yeni kitabı çıxıb
16:33 25 May 2019
Cavan Zeynallı: "Yıxılacam bu dəqiqə..."
15:48 25 May 2019
Cavan Zeynallı və İlqar Muradova Xalq artisti adı verilib
15:16 25 May 2019
Musa Yaqubun oğlu: “Atam xəbəri eşidib kövrəldi”
14:43 25 May 2019
Kamal Abdulla və Afaq Məsuda Xalq yazıçısı adı verilib
14:23 25 May 2019
Bir qrup mədəniyyət xadimi “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilib – Siyahı
14:10 25 May 2019
Ramiz Rövşən, Musa Yaqub Xalq Şairi oldu – Fəxri Adlar - Siyahı
13:55 25 May 2019
Yer kürəsi itirəcək materiklərini... – Borxesdən Şeirlər
13:22 25 May 2019