writer1

Murad Köhnəqala

Məqalə sayı

106
clock11:01 calendar-gray 16 May 2018 view-gray344 dəfə oxunub
view-gray344 dəfə oxunub

Biz mədəni ola bilmirik

Kulis.az Murad Köhnəqalanın “Daxili kübarlıq” yazısını təqdim edir.

Bu yazımı oxuyub düşünə bilərsiniz, camaat çörək hayındadı, sən də hələ mədəniyyətdən danışırsan. Bəli, neçə ki, belə maddi çətinliklər olacaq, məhz, mədəniyyətdən söz açmaq gərəkdi.

Çünki, əsl mədəniyyət elə aclıqda, çətinlikdə yaranan mədəniyyətdi! Almanların qeyd etdiklərinə görə, İkinci Dünya Müharibəsi dövründə yəhudilərin cüzi qida ilə kütləvi halda saxlanıldığı əsir düşərgələrində bir dəfə də olsun yemək oğurluğu qeydə alınmamışdı. Ölüm aclığına dözən yəhudilər biri-birinin yeməyinə göz dikməmişdi. Niyə? Çünki daxili kübarlıq heç vaxt buna icazə verməzdi! Bizdə çatışmayan, məhz, həmin qürur, daxili kübarlıqdı!..

Keçən əsrin əvvəllərində yaşamış, yenilikçi ideyaları ilə Avropa qadınının davranışında və geyimində inqilab etmiş məşhur fransız modelyeri Koko Şanelin aforizmlərindən biri belədi: “Bir var pullu adam, bir də var zəngin adam”.

Bəli, pul, var-dövlət insanın daxili zənginliyinə qətiyyən dəlalət edə bilməz. Bu yerdə demək istərdim, yersiz ədabazlığı, pullu yekəxanalığı kübarlıqla qarışıq salmayın. Kübarlıq heç vaxt maddi durumla ölçülmür.

Buna bir misal: Bakı küçələrində dilənən soydaşlarımızı da, bakılı rus qarılarını da görmüşəm. Küçələrdə dilənən azərbaycanlı qadınlar, uşaqlar qaraçı kimi adamın üstünə sürək çəkib sırtıqlıq edir, zorla səndən pul qoparmağa çalışır. Bəziləri isə əttökən dini alqışlar söyləyib yanınla addımlayaraq ianə almamış yaxanı buraxmazlar. Ancaq dilənən rus qarılarını tinin birində oturub sakitcə ovcunu açaraq susan görmüşəm. Onlar daxilən zəngin olduqlarına görə bu hərəkətləri ilə öz durumlarından xəcalət çəkdiklərini hiss elətdirirlər. Daxili aləmi müflis olan bizim dilənçilər isə heç vaxt öz yolçuluqlarından utanmaq fikrində deyillər. Elələri də var, əlinin, ayağının kəsilmiş yerlərini “tamaşaçılara” göstərərək daha çox ianə yığmağa çalışır.

Düşünmür ki, heç kimə xoş olmayan bu faciələri ilə səhər-səhər metroya düşən adamların qanını qaraltmaq olmaz. Heç kimin öz şikəst, kəsik yerlərini nümayiş etdirərək yanından adlayan uşaqların psixikasını pozmaq kimi haqqı yoxdu.

Daha bir misal. Yadınızdadırsa, bir xeyirxah adam imkansızlar üçün Mərdəkanda pulsuz paltar mağazası açmışdı. Mağazanın şərti belə idi: paltara ehtiyacın varsa götür, ehtiyacın yoxdursa, evində artıq saydığın paltarları gətir. Ancaq mağaza işçilərinin söylədiyinə görə, paltar üçün gələnlərin çoxu ehtiyacı olandan artıq geyim götürür. Bəzən isə ehtiyacı olmayan adamlar gəlib paltar götürür və əyinlərinə geyinmədən, ölçmədən yoxa çıxırlar. Elələri var, həftədə iki-üç dəfə mağazaya gəlib paltar aparır. Sonradan məlum oldu ki, onlar burdan götürdükləri paltarları aparıb haradasa dəyər-dəyməzinə satırlar. Bax belə!

Daxili kübarlığın olmaması insanı arsız vəziyyətə salır. Utanc hissini itirmiş insanların çoxluq təşkil elədiyi cəmiyyət də vicdansız olur. Yadıma gəlir, Moskvada tələbə olarkən yağışlı havalarda özümüzlə çətir götürərdik. Yağış yağanda şəhərdə çətirsiz adam görməzdin. Bundan başqa, hər bir sakinin çiyin çantası olardı. Metroda uzun yol gedən sərnişinlər çantadan kitab çıxarıb oxuyardılar. Metro vaqonları oxu zalına bənzəyirdi. Məhz, belə kitaboxuyan vətəndaşları olduğu üçün Rusiya atom ölkəsidi. Qiymətli beyinə malik, kübar, ziyalı adamların çoxluğuna görə Rusiya çoxlu sayda varlı, böyük, lakin savadsız ölkələri özünə yalvarda bilir. Ancaq bizdə yağışlı günləri görəsən! Hərə bir yana qısılıb miskincə daldalanır.

Düzdür, Bakı o qədər də yağıntılı şəhər deyil, lakin hər halda, yağan yağış altında islanıb ördək kimi silkinməkdən çətirlə gəzmək daha mədəni görünür.

İstəyirsiniz birini də deyim. Təxminən, son iyirmi-otuz il ərzində Çindən gələn sənaye mallarının sayəsində də mədəni səviyyəmiz xeyli aşağı düşüb. Hamımızın əynini belimizdən acazıq aşağını örtməyə çatan mazut gödəkcələr “bəzəyir”. Çoxdandı, əyni paltolu, şlyapalı şəhər sakinləri yoxa çıxıb. Çünki kübarlığımız göyə çəkilib.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Daha bir nəşriyyat Polad Həşimovla bağlı kitab nəşr etdi - Foto
18:36 14 Avqust 2020
Ayı balalarını oğurlayan çoban - Qorxmaz Şıxəlioğlu yazır...
17:14 14 Avqust 2020
Tom Kruzun çəkildiyi filmin meydançasında yanğın baş verdi
16:05 14 Avqust 2020
Xalq artistinin qızı atasının şeirlər kitabını nəşr etdirəcək
15:19 14 Avqust 2020
Oğlu Xalq artistinə klip çəkdi - Video
14:28 14 Avqust 2020
Əsl adı Pənah idi, kasıb atası ona yalnız keçi dərisindən dəf düzəldə bildi - Sürücü, vaqon ustası, montyor Alim Qasımov - Maraqlı faktlar
13:32 14 Avqust 2020
Almaz Ələsgərli efirdə erməni mahnısı oxudu - Video
12:38 14 Avqust 2020
"Sevastopol uğrunda döyüş"ün qəhrəmanı vəfat etdi
12:17 14 Avqust 2020
Bizi kütləvi öldürmək məsələsi... - Bütün bunlar masonların işidir?
11:27 14 Avqust 2020
Gənc yazara ağır itki üz verdi
10:39 14 Avqust 2020
Filmimiz beynəlxalq festivalda mükafat qazandı
10:00 14 Avqust 2020
Məni şərləyib qardaşımın gözündən salmaq istəyirdi - Bircənin romanı
08:59 14 Avqust 2020
Türk aktrisası vəfat etdi
18:30 13 Avqust 2020
Azərbaycanda əcnəbi serialların yayımı bərpa olundu
17:57 13 Avqust 2020
Məşhur rejissorların ürəyində qalan 5 film - Çəkmək istəyirdilər, alınmadı...
17:02 13 Avqust 2020
"Avatar-2" filminin çəkiliş meydançasından fotolar
16:28 13 Avqust 2020
Xalq rəssamı vəfat etdi
15:09 13 Avqust 2020
Nazirlikdən gedənlər və gələnlər
14:11 13 Avqust 2020
Mədəniyyət Nazirliyinin aparat rəhbəri vəzifəsindən azad olundu
13:24 13 Avqust 2020
Mahnılarını Niyaməddin Musayev oğurladı, rayonu işğal olunanda beyninə qan sızıb öldü – Bu gözəl musiqilərin müəllifini siz də tanıyın
13:19 13 Avqust 2020