writer1

Nemət Mətin

Məqalə sayı

23
clock11:50 calendar-gray 13 Aprel 2018 view-gray360 dəfə oxunub
view-gray360 dəfə oxunub

Hər zir-zibili udan beynimiz

Günü bu gün psixoloji olaraq insanlara təsir etməklə bir çox işlər görülür. Bal dadırsan, ancaq əslində zəhər içirsən. Ağ ayının dərisini təmiz əldə etmək üçün brokonyerlər qarın altına ağzı yuxarı iti balta qoyurlar. İtilənmiş tərəfə də qan sürtürlər.

Ayı qan iyinə yaxınlaşıb qanı yalamağa başlayır. Bir müddət sonra dili kəsilir. Öz qanı axdıqca ayı zəifləyib yerə çökür. O zaman heyvanı ovlamaq rahat olur.

Psixologiya tarixində ən qorxulu təcrübələrdən birini 1939-cu ildə ABŞ-da psixoloq U.Conson və köməkçisi M.Tyudor insanlar üzərində tətbiq etmişlər.

Daha doğrusu, Devenport şəhərindən 22 nəfər kimsəsiz uşaq seçiblər. Sonra onları iki qrupa ayırıblar. Birinci qrupun uşaqlarına necə gözəl, səlis danışdıqlarını tez-tez təkrar ediblər. Hər gün əzizləyib, tərifləyiblər. İkinci qrupun isə bu mənada bəxti gətirməyib. Onları kəkələyən, normal danışmağı bacarmayan olduqlarına inandırıblar.

Bu təcrübənin nəticəsi isə ağır olub. İkinci qrupun uşaqları ömürlərinin sonuna kimi normal danışdıqları halda kəkələyiblər. Conson həkimin reputasiyası korlanmasın deyə illər uzunu bu təcrübə gizli saxlanılıb. Hətta sonralar konslagerlərdə bu təcrübə məhbuslar üzərində yenidən tətbiq olunub.

Psixologiyamıza kənardan müdaxilə olunarsa üzərində idarəetməni itirmək mümkündür. Uşaqlıqda aldığımız mənəvi zədələr illər uzunu yaddaşımıza həkk olur.

Z.Freyd deyir ki, təhtəlşüurumuz nə düşünürsə dil avtomatik onu büruzə verir. Məsələn Günay adlı xanıma çaşıb Aygün deyirsənsə deməli sən altşüurda Aygünü düşünürdün. Kişilər bu baxımdan çox ziyana düşüblər.

Düşməni sarsıtmaq üçün Napoleon köməkçilərinə yalan danışmağı və onu yaymağı tapşırırdı. Əsgərlərinin, silahlarının sayını sənədlərdə çox yazdırırdı. Düşmən xəfiyyələri məlumatı əldə edib başçılarına göndərəndə onlar sarsılırdı. Psixoloji olaraq qalib gəldinsə deməli sən artıq qalibsən.

Eyni üsuldan Roma imperatorluğunda da istifadə edirdilər. Lakin onlar psixoloji zədələrdən uzaq düşmək üçün müdafiəni möhkəm qururdular.

Hindistana qarşı döyüşdə fillərin olacağını bilirdilər. Ona görə də xüsusi olaraq bir neçə fil alıb əsgərlərə verirdilər. Ordunun hər bir üzvü filə toxunur, yem verirdi. Psixoloji olaraq fil qorxusundan xilas olurdular.

Çingiz Aytmatov beyin haqqında təqribən belə yazır : “Mədə beyindən ağıllıdır. Mədə köhnə, xarab olmuş bir şey aşkar etdikdə onu çölə qaytarır. Beyin isə hər zir-zibili udur...”

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Gevorkovun bacısı qızı ilə sevgili olana azərbaycanlı – Mahir yazır...
10:15 13 İyul 2020
Yazıçımızın hekayəsi Gürcüstan ədəbiyyat portalında
09:30 13 İyul 2020
“Mücrü” jurnalının baş redaktoru: “Ayağım nəşriyyata düşərli olmadı” – Müsahibə
09:00 13 İyul 2020
Xalq artisti koronavirusa yoluxdu
14:28 12 İyul 2020
Qızını ölən qızının həyat yoldaşına verdi, oğlu intihar etdi, nəvəsi güllələndi... – Axundov haqqında inanılmaz faktlar
12:15 12 İyul 2020
Anar özünün ən uğurlu hekayəsini seçdi – Mətn
11:44 12 İyul 2020
190 manatlıq qarpızı təpikləyən yutuber
19:41 11 İyul 2020
Əruz vəznində yazılmış ən gözəl təbiət şeiri - Mətn
17:01 11 İyul 2020
Kəramət Böyükçöl: "Məşhurluğumun arxasında dura bilmirəm" - Video
16:29 11 İyul 2020
Özgə adam - Xəyyam Rəfilinin hekayəsi
15:42 11 İyul 2020
Polşa fondu Bakıda müsabiqə elan etdi
14:51 11 İyul 2020
İcazə verək, insanlar Allahlarıyla dalaşsın
14:07 11 İyul 2020
Qarajda yaşayan Əməkdar artistin ürək parçalayan son sözü - Maraqlı Faktlar
13:15 11 İyul 2020
Məktublarda gizlədilmiş sevgilər - Malik Atilayın yeni şeirləri
12:08 11 İyul 2020
Sadəcə, Şahin
11:18 11 İyul 2020
Orxan Pamuk Qərbə yarınır - Şəhriyar yazır...
10:21 11 İyul 2020
Tofiq azərbaycanlı qızı ləkələyir, rus qızıyla evlənir – Məşhur filmin pərdəarxası
08:59 11 İyul 2020
"Sabir Rüstəmxanlı ilə Sirus Təbrizlini atam bu otaqda barışdırdı" - Sabir Əhmədlinin evindən reportaj
21:01 10 İyul 2020
Türkiyəli aktyor ölümlə təhdid olunur
18:17 10 İyul 2020
Əti, sümüyü var, qanı yoxdur – Həmkarları İlham Əzizi tənqid edir...
17:29 10 İyul 2020