news-inner
clock15:30 calendar-gray 30 Mart 2018 view-gray149 dəfə oxunub
view-gray149 dəfə oxunub

Rüstəm İbrahimbəyov “Səhranın bəyaz günəşi”ndən danışır: “Filmin mövzusu inqilab deyil”

48 il əvvəl bu gün məşhur Sovet filmi "Səhranın bəyaz günəşi"nin premyerası olub. Bu münasibətlə “Veçernaya Moskva” qəzeti filmin ssenaristlərindən biri, Xalq yazıçısı Rüstəm İbrahimbəyovla müsahibə edib. Kulis.az həmin müsahibəni təqdim edir.

- Rüstəm İbrahimov, “Səhranın bəyaz günəşi” filminin taleyi keşməkeşli və maraqlıdır. Bu fərqli görünməsi üçün belə idi?

- Bu kinoda həmişə olur. Filmin ideyası ilk baxışdan təsadüfən ortaya çıxdı. O vaxt bizim görkəmli rejissorumuz Qriqori Çuxray və məşhur televiziya aparıcısı Vladimir Pozner eksperimental studiya yaratdılar. Kolleqa qərara aldı ki, Amerika istiqamətli filmdən qaçsın. Və rejissor Andrey Konçalovskini dəvət etdilər. Konçalovski və bu yaxınlarda rəhmətə getmiş gözəl yazıçı Fridrix Qorenşteyn ssenari yazdılar, ancaq alınmadı. Studiya da təşkil edilmədi. Bu zaman ortaya ideya çıxdı: “Bərpa edici, xilasedici” briqada yaradılsın. Beləliklə, möhtəşəm ssenarist Valentin İvanoviç Yejovu və məni dəvət etdilər.

Biz qabaqcadan filmin tarixçəsi üzərində düşündük. Əvvəlcə adı “Hərəmləri qoruyaq” idi. SSRİ-nin Dövlət Kino İdarəsi bu adı eşidəndə dəhşətə gəlmişdi: “İnqilabi mövzu və belə qeyri-ciddi ad...” Ad dəyişdirildi, neytrallaşdı. Və məncə, möhtəşəm ad ortaya çıxdı: “Səhranın bəyaz günəşi”. Sonra Konçalovski filmi çəkmək fikrini dəyişdirdi. Biz o zaman parlaq istedad Vladimir Motıla müraciət etdik. Film onun iştirakı ilə ərsəyə gəldi. Motıl ssenarini çox yaxşı qarşıladı. Olmuş əhvalatın nəql etməsini bəyəndi.

- 1970-ci ildə filmin prokatı reytinqdə lider oldu. Bir ildə filmə 50 milyon adam baxdı. İndi isə çox az izləyicinin diqqətini çəkir. Səbəb nədir, sizcə?

- Çünki inqilab filmin mövzusu deyil. Bu müəyyən bir fondur. Filmdə həmin bölgələrdən tərk edilmiş əlamətdar bir rus şəxsinin, rus əsgərinin həyatı və sərgüzəştləri göstərilir. O, öz inqilabi borcunu ödəməklə vəzifəlidir, çalışır ki, bu doğma keyfiyyətini, həqiqi xalq qəhrəmanlığını qorusun. Filmin çəkildiyi yerlərdə də, ətraf ölkələrdə də bu xüsusiyyət sevilir. Elə başqalarında olduğu kimi...

- Bəs Qızıl Ordu əsgəri Suxovun məktublarını yazan Mark Zaxarov filmdə nə zaman ortaya çıxdı?

- Filmi formalaşdırmaq çətin başa gəldi. Sonluq məlum idi, amma zamanın keçməsi hissini ötürmək məsələsi qalırdı. Bu həqiqətən də ciddi problemə çevrilmişdi. Tarixi dövrlərə bölmək üçün bir yol tapmalıydıq. Və biz bu zaman həmin məktublar haqqında düşündük. Ancaq onu yazacaq güc nə məndə, nə də Yejovda var idi. Və bizim xeyirxah Motıl Mark Zaxarovu dəvət etdi. Mark məzmununu əvvəlcədən danışdığımız məktubları yazdı. Özü də çox möhtəşəm...

- Mark Zaxarov o zamanlar yadımdadır ki, gözəl rus yazıçısı Averçenkonun təsiri altındaydı, “Fitilya” ssenarisi yazmışdı və bir çox yumoristik hekayələri jurnalda çap olunmuşdu...

- Zaxarov məktubların stilini müəyyən etdi, onları dövrə görə uyğunlaşdırdı və mükəmməl formaya saldı. Bu filmə bəzək qatdı.

- On beş il əvvəl “Bəyaz sütunlar” Dövlət Film Fondunun festivalında bir fakt qızğın müzakirəyə səbəb oldu: Hazır filmdəki 30 saniyəlik kadr kəsilmişdi. Və bu filmin mənasını əksinə dəyişdi?

- Belə olmuşdu. Kəsilən hissə bu idi: Abdullanın arvadı onun ölmüş cəsədinin yanında çömbəlib ağlayır. Sonra isə Qızıl Ordu əsgəri Suxovun səhrada dolanmağı. Ancaq xilaskar kimi yox, yeni başçı kimi. Biz hesab edirik ki, bu film üçün itkidir. Orda daha bir neçə kəsilmiş epizod var. Məsələn, hərəm səhrada üzərində “Karl Marks” yazılmış kitabı oxuyur. Doğrusu, iki variant çəkilmişdi. Birində imza yaxşı görünür, ikincidə isə budaq onun üstünü örtür... Sovet senzurası əvvəlcə filmə çox həssas yanaşdı. Mənim həmmüəllifim Valentin Yejov filmin müzakirəsini belə bir elanla başlayırdı: “Mən demək istəyirəm ki, hərəmxana bardaqxana deyil. Bu, olduqca abırlı sosial institutdur, ona görə də, filmdə belə bir şeyin olmasında pis heç nə yoxdur.”

news-inner-user

13191 məqalə

Paylaş

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Salam Qədirzadənin oğlu: “Atamın adından istifadə eləməyi xoşlamıram” – Müsahibə
21:00 15 Noyabr 2019
Pantomima teatrı dekabrda - Afişa
18:40 15 Noyabr 2019
Məşhur ifaçı Bakıda konsert verəcək
18:01 15 Noyabr 2019
Dünya şöhrətli musiqiçi: “Vikinqlərin vətəni Azərbaycandır”
17:30 15 Noyabr 2019
Bakıda Milli Qəhrəmanın heykəlinin açılışı olub
16:51 15 Noyabr 2019
Müğənnilər deputata cavab verdi: “Getsin, kasıb-kusuba əl tutsun”
16:20 15 Noyabr 2019
Mir Cəlal adına hekayə müsabiqəsinə start verildi
15:38 15 Noyabr 2019
Üzü günə qalan evlər - Tanımadığımız şairdən seçmə şeirlər
15:01 15 Noyabr 2019
Rəfael və Coşqun "Şabaş"a görə qadın paltarı geyindi
14:20 15 Noyabr 2019
Bakı Slavyan Universitetində Şərif Ağayarla görüş keçirilib - Fotolar
13:45 15 Noyabr 2019
"APA-Group"a daxil olan saytların vahid mobil tətbiqi istifadəyə verilib
13:08 15 Noyabr 2019
Facebookda rekord qıran ata və qızı ilə söhbət – Video
12:15 15 Noyabr 2019
Ziya Bünyadov: “İsa Hüseynov yolunu azmışdı” – Bilmədiyimiz gerçək
11:30 15 Noyabr 2019
Qarabağı qaytaran türk futbolçu
10:43 15 Noyabr 2019
"Nu, poqodi"nin yeni seriyaları gəlir
10:20 15 Noyabr 2019
“Paris Notr-Dam kilsəsi” tamaşası təqdim olundu
09:50 15 Noyabr 2019
Topu başında aparan kapitan, alnından zəka fışqıran redaktor, müğənnini həbsdən buraxdıran müxbir... – Şərif Ağayar APA-dan yazır...
08:59 15 Noyabr 2019
Bu gün vəfat edən şairin son müsahibəsi: “Şeirimi Süleyman Rüstəmin adına çıxardılar”
21:01 14 Noyabr 2019
"Tanınmış ailənin övladlarından uzaq gəzirəm" - İlqar Xəyal
18:40 14 Noyabr 2019
Bu mahnılarımızdan hansı plagiatdır? - Video
18:00 14 Noyabr 2019