writer1

Şəhriyar del Gerani

Məqalə sayı

63
clock19:38 calendar-gray 09 Yanvar 2018 view-gray176 dəfə oxunub
view-gray176 dəfə oxunub

Mən niyə elə status yazdım?

Deməli belə. Dün gecə rastlaşdığım bir olayı şəxsi feysbuk hesabımdan nəql etdim. Məqsəd – diqqəti cəmiyyətin ağrıyan tərəfinə cəlb etmək idi. Şair demiş, cəmiyyət bir orqanizmdirsə, aydının işi cəmiyyətin ağrıyan yerinə basmaqdır, ağrını müalicə etmək isə həkimin, belə demək mümkünsə, güc strukturlarının işidir. Ol səbəbdən ilanvari təhkiyəmi işə saldım. Şükür, bədii fəndlər anbarım zəngindir.


Statusu olduğu kimi təqdim edirəm:


“Təxminən 15 dəqiqə öncə "Favorit" marketin ət və süd məhsulları bölməsindəki satıcıdan kolbasa istədim. Dedim, "Zəhmət olmasa mənə Rusiya istehsalı kolbasa verin". Dedi, "Məsləhətli Minbərəkət və Hacıturqay kolbasaları da varımızdı". Dedim, "Oğlum, mənə haram kolbasa lazımdır, cılxa haram - tərkibində donuz piyi olan kolbasa". Dedi, "Müəllim, mən sadəcə məsləhət elədim". Düzü, bir xeyli acığıma gəldi nadan satıcının bu hərəkəti. Yəni adicə alış-veriş edərkən də belə bambılı mövzulara vaxt itirmək nəyə lazım axı? Buna ömür yetər mi? Hər nadanla 5 dəqiqə mübahisə etsən, gör hara vurur? Niyə bu məmləkətdə hərə bir molla olub keçib təpəmizə axı? Dedim, "Ay oğul, sən kimsən mənə məsləhət edəsən? Bu nə qeyri-mədəni davranışdır? Sizə etika öyrətmirlər mi işə götürəndə?" Qayıtdı ki, "Mədəniyyətsiz özünsən, mən səni halala dəvət edirəm!" Cahil vətəndaşla qəti şəkildə dioloqa getmədən dərhal müdirini çağırdım. Dərhal. Son dərəcə dərhal. Özümü təqdim etdim, kameranın yaddaşından video yazısını izlətdirdim və mədəniyyətsiz halalxor isatıcını işdən rədd etdirdim. Mübarək bir rədd oldu düzü. Həddən ziyadə məmnun halda 200 qram donuz piyli kolbasa və xiyar turşusu götürüb evə döndüm. Həri, əzize-mənlər, aydın cəmiyyətlər belə qurulur. Gec-tez hər kəs başa düşməlidir. Ki, ibadət, namaz, ümumiyyətlə bütün dini ayinlər Allahla-bəndə arasındakı intim-ruhani davranışlardır. Bunların heç birinin digər nəfərə əl-qətiyyən vəl-əşədənbillah dəxli yox. Hələ-hələ marketdə kolbasa alan müştəriyə heç dəxli yox. Necə deyərlər, "Sözün sağlığına!" (gülüş smayliki)


Sual: Statusda yazılanlar hara qədər realdır, hardan sonra ictimai-sosial-bədii priyom?

Cavab: “…Cahil vətəndaşla qəti şəkildə dioloqa getmədən dərhal müdirini çağırdım”. Bu cümlənin yarısına qədər real hadisədir, necə deyərlər, söhbətimizi copy-past etmişəm. Di gəl, müdiri çağırmamışam. Sadəcə cahil satıcıyla dioloqa getmədən marketi tərk etmişəm. Yəni “…dərhal müdirini çağırdım. Dərhal. Son dərəcə dərhal. Özümü təqdim etdim, kameranın yaddaşından video yazısını izlətdirdim və mədəniyyətsiz halalxor satıcını işdən rədd etdirdim” məsələsi olmamışdır.

Növbəti sual:

- Niyə?

Cavab:

- Nədən ki, yaşadığım cəmiyyəti həddindən artıq yaxşı tanıyıram.

Amma normal cəmiyyətlərdə belə olur. Daha doğrusu, normal cəmiyyətlərdə belə satıcı-müştəri dioloqu olmur, “normala meylli cəmiyyətlərdə belə olmalıdır!” deyək. Müştəri neqativ halla rastlaşanda şikayətçi olmalı, müdiriyyət müştərinin şikayətinə adekvat davranmalı və tədbir görməli. Bu ki 1+1 qədər sadədir. Yox? Belə çıxır ki, Yox!

1+1 də normal cəmiyyətlərdə sadə imiş sən demə. Bizdə gərək izah edəsən. Ki, 1+1 niyə, nə üçün, harda, hansı səbəblərdən və məqsədlərdən dolayı 2 edir.

Status sosial şəbəkələrdə ildırımsürətli müzakirələrə çıxdı. Müzakirə də nə müzakirə? Təhqirin biri bir qəpikdən. Söyüşün iki tərəfli olduğunu nəzərə alsaq, yəni söyən tərəfin də avtomatik söyüldüyünü hesablasaq sosial şəbəkələr qurşaqdanaşağı “o məsələ…” Yəni bir xeyli vətəndaş nəsil-nəcabətinə verdiyi dəyəri yüksək həyasızlıq və sırtıqlıqla nümayiş etdirdi. Sözüm onda yox.

Arqument də nə olsa yaxşıdır? - “Bəlkə o satıcının evində xəstə var, balası var, onu niyə çörəyindən eləyirsən?” Bu qafayla hansı aydın cəmiyyət qurmaqdan söhbət gedə bilər? Bu adamlar hələ də anlamırlar, cəmiyyət saxta, amörf əxlaq qaydalarıyla deyil, qanunlarla idarə olunmalı. İşini görə bilməyən, müştəriylə davranış qaydasını qanmayan satıcı niyə o yerdə işləməlidir? Niyə maaş almalıdır? Tərbiyəsizliyə görə adama maaş da verərlər mi? Evində xəstənin olması kimə bu lüksu verir ki, cəmiyyətdə özünü normal adam balası kimi aparmasın? Bu nə şəngülüm düşüncə tərzidir? Bəs mənim ömrümdən çürük mübahisəyə gedən dəqiqələri kim qaytaracaq?

Ümumiyyətlə, mən niyə taksi sürücüsüylə, marketdəki satıcıyla, nə bilim, moyka işçisiylə mübahisə etməliyəm? Niyə bu qədər qəlizdir anlaşmaq?

İndi oğul deyirəm gəl bu kütləyə həqiqət anlat, görüm necə anladırsan. Eynşteyn demiş, “Ay-hay!”

Xülasə. Və gələlim məsələnin məbədinə. Kütlənin şairə, yazıçıya, ümumiyyətlə kitab adamlarına, elm əhlinə nifrəti hardandır? Diksinməyin, dəhşətli bir sirrin üstünü açacağam. Kütlənin nifrəti ordan ki, onlar İsanı çarmıxa çəkdilər və İsa yenə də onlardan yuxarıda dayandı…


P.S. Köşəni belə bəsit dildə və bayağı arqumentlərlə yazmağımın səbəbi hamı tərəfindən başa düşülmək istəyimdir. Amma inanıram ki, yenə də izaha ehtiyac duyulacaq. İşimizə-gücümüzə bax da. Sonra da deyirlər “niyə dünyaya çıxası əsərlər yazmırsınız?” Ey sevimli vətəndaş, sən nə vaxt sivil dünyanın bir parçası oldun, sənin yazıçın, şairin, alimin də dünyaya çıxası əsərlər yazmadı? Yadımdan çıxmamış bunu da deyim, ürəyim soyusun: Elə Füzuli yaxşı eləyib sizin salamınızı almayıb!

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

“Dünya ədəbiyyatı”nın “Türkiyə: hekayə” sayı təqdim olundu
18:35 25 İyun 2019
Məşhur rus aktrisa vəfat etdi
18:03 25 İyun 2019
Qovuşmaq xoşbəxtlik deyil... - Emil Rasimoğludan Yeni Şeir
17:31 25 İyun 2019
İrəvan teatrı qastrol səfərinə hazırlaşır
16:51 25 İyun 2019
Qarabağdan yaza-yaza nifrətimizi soyuduruq
16:10 25 İyun 2019
Kimsə tabutla danışırdı – Şirməmməd Hüseynovun vida mərasimindən reportaj
15:31 25 İyun 2019
“Mühacirlərin həyatı” kitabı haqqında film çəkilib
14:19 25 İyun 2019
“Məni döyür, elektrik şoku verirdilər” – Dünya şöhrətli fotoqraf
13:32 25 İyun 2019
“Çağdaş Azərbaycan aşıqlarının şeir antologiyası” çap olunub
13:01 25 İyun 2019
Nəsimiyə həsr olunmuş elmi kollokvium keçirilib
12:35 25 İyun 2019
Ana-bala qucaqlaşıb hönkürdülər
11:53 25 İyun 2019
Şirməmməd Hüseynovdan sitatlar: “Bilirsiniz, kimə səcdə etmək lazımdır?”
11:20 25 İyun 2019
11 yaşlı Lent.azın uğur açarı
11:00 25 İyun 2019
Prezident məşhur aktrisaya ev verdi
10:47 25 İyun 2019
Gürcüstanda kinoteatrlar filmlərin rus dilində nümayişindən imtina edir
10:26 25 İyun 2019
Xalq Teatrları Festivalı başa çatıb
09:49 25 İyun 2019
Ümid sənədir ancaq, Azərbaycan əsgəri! - Günün şeiri
09:29 25 İyun 2019
Dəlixanada üsyan qalxdı: bir-birlərini öldürdülər – Bir dəlinin gündəliyi
09:00 25 İyun 2019
Şirməmməd Hüseynov vəfat edib
21:29 24 İyun 2019
Ayrılıqdan betər dünyada nə var?! – Günün Şeiri
20:58 24 İyun 2019