writer1

Aqşin Yenisey

Məqalə sayı

91
clock11:55 calendar-gray 26 Oktyabr 2017 view-gray1100 dəfə oxunub
view-gray1100 dəfə oxunub

Tərbiyəli əxlaqsızlıq

Əxlaq və tərbiyə. Əxlaq tərbiyə deyil, geniş anlayışdır, onun içinə Lolita da sığır, şeyx Nəsrullah da.

Da Vinçinin bakirə "Mono Liza"sı Manenin lüt "Olimpia"sı ilə yanaşıdır orda. Tərbiyə isə təşkil və tərtib olunmuş sintetik bir proqramdır. Əxlaqda yazılmamış qanunlar həmişə qüvvədədir, tərbiyədə isə hər şey yazılı plan üzrədir.

Tərbiyənin "olmazları" əxlaqın "olmazlarından" çoxdur. Əxlaqda cəza utopiyadır, tərbiyədə isə sabitdir. Məsələn, daş-qalaq əxlaqın içindəki tərbiyədir, amma əxlaq öz içində tərbiyənin bu amansızlığına qarşı siğə təklif edir və s.

Bizim əxlaqsızlıq dediyimiz şeyləri, əslində, tərbiyənin qadağaları yaradır. Məsələn, sovet tərbiyə sistemində yetişmiş mədəniyyətimizə baxaq. Tərbiyəli roman, tərbiyəli kino, tərbiyəli musiqi və nəticəsi - əxlaqsız bir cəmiyyət.

Eyni dövrün Avropa mədəniyyətinə baxaq, tərbiyəsiz romanlar, tərbiyəsiz kinolar, tərbiyəsiz musiqilər, rəsm əsərləri və sonuc əxlaqlı cəmiyyət!

Biz mədəni ölçü kimi əxlaqı deyil, tərbiyəni götürdüyümüzdən indi dərhal biri düşünəcək ki, Avropada əxlaq var bəyəm, orada qız (oğul) atasının yanında siqaret çəkir.

Amma onun əxlaqı atasının yanında siqaret çəkməməklə məhdudlaşdırılmış tərbiyəli qızın (oğulun) atası olmayan yerdə nə hoqqalardan çıxdığından xəbəri yoxdur.

Biz insanı tərbiyə çərçivəsinə sıxışdıraraq, onun əxlaqi azadlıqlarını əlindən alırıq və buna görə də ən qəddar əxlaqsızlıq ən tərbiyəli cəmiyyətlərdə baş verir. Çünki burada əxlaqsızlıq etiraz aksiyası kimi baş tutur, əsas məqsəd tərbiyə qalasından fərdin azadlığının qisasının alınmasıdır.

Əxlaqdan qaçış azadlıqdırsa, tərbiyədən qaçış özbaşınalıqdır. Eyni sinəsiaçıq paltarı fransız qadını da geyinir, Azərbaycan qadını da, amma bizimkinin əynində daha vulqar görünür. Niyə? Çünki məqsəd ayrıdır, fransız yaraşdığı üçün geyinib, bizimki nənəsindən üzü bəri sülaləsindəki bütün qadınların qisasını onları tərbiyə ilə boğan cəmiyyətdən almaq üçün.

Azərbaycan kişisi niyə rüşvət alır, həm də prinsipial olaraq alır? Çünki az maaş alıb çox işləməyin alicənablıq olduğu yalanı ilə tərbiyə olunub.

Azərbaycan insanı hər yerə, televizora, kinoya, küçəyə, romana bu tərbiyə yalanının gözü ilə baxır, ona görə öz tərbiyəsinin altındakı əxlaqsızlığı görə bilmir.

Göstərənləri isə camaatın anası-bacı tərbiyəsi ilə hədələyir. Çünki bizdə tərbiyənin silah olduğunu çoxdan öyrədiblər ona.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Sabir Əhmədli işğaldakı rayonuna necə qayıtdı?
16:32 17 Aprel 2021
Sirk ustaları bir araya gəldi
14:19 17 Aprel 2021
Şəhid polkovnikin təsirli piano ifası yayıldı - Video
13:28 17 Aprel 2021
Əsəbi gün - Humay Quliyevanın yazısı
12:30 17 Aprel 2021
Gözləri görməyən laçınlı şairin yurd gəzintisi
11:01 17 Aprel 2021
UNESCO Azərbaycan teatrının layihəsini qəbul etdi
10:29 17 Aprel 2021
Ağadadaşın kişi sözü – Elçindən yeni hekayə
09:00 17 Aprel 2021
“Nadir şah. Avşar dövləti” adlı kitab çap olunub
18:53 16 Aprel 2021
Prezident Eldar Quliyevin vəfatı ilə bağlı nekroloq imzalayıb
18:41 16 Aprel 2021
Qəmbər Hüseynlinin 105 illiyi qeyd olunub - Foto
18:17 16 Aprel 2021
Filmimiz Rotterdam Beynəlxalq Film Festivalında
17:29 16 Aprel 2021
Klinton ilk romanını nəşrə hazırlayır: "Terror dövləti" - Foto
16:37 16 Aprel 2021
Azərbaycanlı qadının fotosu Türkiyədə “İlin media fotosu” seçildi - Video
15:49 16 Aprel 2021
Təzəpirdə sinə vurdu, qızlarına görə Moskvada yaşamaqdan imtina etdi, atası onunla işləmək istəmədi – Tanımadığımız Eldar Quliyev
15:01 16 Aprel 2021
Yazıçıya vəzifə verildi
14:47 16 Aprel 2021
Qarabağda qırılan tut ağaclarına elegiya
14:31 16 Aprel 2021
Əməliyyatdan çıxan Zümrüd: “Xərçəng deyiləm” - Açıqlama
13:49 16 Aprel 2021
Həmid Herisçi Seymur Baycandan danışdı: “Təəssüf ki...”
13:02 16 Aprel 2021
Şimşəkdən sonra - İlham Əzizin yeni hekayəsi
12:16 16 Aprel 2021
Eldar Quliyev Fəxri Xiyabanda dəfn olunmayacaq
11:34 16 Aprel 2021