writer1

Aqşin Yenisey

Məqalə sayı

62
clock11:55 calendar-gray 26 Oktyabr 2017 view-gray119 dəfə oxunub
view-gray119 dəfə oxunub

Tərbiyəli əxlaqsızlıq

Əxlaq və tərbiyə. Əxlaq tərbiyə deyil, geniş anlayışdır, onun içinə Lolita da sığır, şeyx Nəsrullah da.

Da Vinçinin bakirə "Mono Liza"sı Manenin lüt "Olimpia"sı ilə yanaşıdır orda. Tərbiyə isə təşkil və tərtib olunmuş sintetik bir proqramdır. Əxlaqda yazılmamış qanunlar həmişə qüvvədədir, tərbiyədə isə hər şey yazılı plan üzrədir.

Tərbiyənin "olmazları" əxlaqın "olmazlarından" çoxdur. Əxlaqda cəza utopiyadır, tərbiyədə isə sabitdir. Məsələn, daş-qalaq əxlaqın içindəki tərbiyədir, amma əxlaq öz içində tərbiyənin bu amansızlığına qarşı siğə təklif edir və s.

Bizim əxlaqsızlıq dediyimiz şeyləri, əslində, tərbiyənin qadağaları yaradır. Məsələn, sovet tərbiyə sistemində yetişmiş mədəniyyətimizə baxaq. Tərbiyəli roman, tərbiyəli kino, tərbiyəli musiqi və nəticəsi - əxlaqsız bir cəmiyyət.

Eyni dövrün Avropa mədəniyyətinə baxaq, tərbiyəsiz romanlar, tərbiyəsiz kinolar, tərbiyəsiz musiqilər, rəsm əsərləri və sonuc əxlaqlı cəmiyyət!

Biz mədəni ölçü kimi əxlaqı deyil, tərbiyəni götürdüyümüzdən indi dərhal biri düşünəcək ki, Avropada əxlaq var bəyəm, orada qız (oğul) atasının yanında siqaret çəkir.

Amma onun əxlaqı atasının yanında siqaret çəkməməklə məhdudlaşdırılmış tərbiyəli qızın (oğulun) atası olmayan yerdə nə hoqqalardan çıxdığından xəbəri yoxdur.

Biz insanı tərbiyə çərçivəsinə sıxışdıraraq, onun əxlaqi azadlıqlarını əlindən alırıq və buna görə də ən qəddar əxlaqsızlıq ən tərbiyəli cəmiyyətlərdə baş verir. Çünki burada əxlaqsızlıq etiraz aksiyası kimi baş tutur, əsas məqsəd tərbiyə qalasından fərdin azadlığının qisasının alınmasıdır.

Əxlaqdan qaçış azadlıqdırsa, tərbiyədən qaçış özbaşınalıqdır. Eyni sinəsiaçıq paltarı fransız qadını da geyinir, Azərbaycan qadını da, amma bizimkinin əynində daha vulqar görünür. Niyə? Çünki məqsəd ayrıdır, fransız yaraşdığı üçün geyinib, bizimki nənəsindən üzü bəri sülaləsindəki bütün qadınların qisasını onları tərbiyə ilə boğan cəmiyyətdən almaq üçün.

Azərbaycan kişisi niyə rüşvət alır, həm də prinsipial olaraq alır? Çünki az maaş alıb çox işləməyin alicənablıq olduğu yalanı ilə tərbiyə olunub.

Azərbaycan insanı hər yerə, televizora, kinoya, küçəyə, romana bu tərbiyə yalanının gözü ilə baxır, ona görə öz tərbiyəsinin altındakı əxlaqsızlığı görə bilmir.

Göstərənləri isə camaatın anası-bacı tərbiyəsi ilə hədələyir. Çünki bizdə tərbiyənin silah olduğunu çoxdan öyrədiblər ona.

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Akif Əlinin “Yaradan” adlı yeni kitabı çıxıb
16:33 25 May 2019
Cavan Zeynallı: "Yıxılacam bu dəqiqə..."
15:48 25 May 2019
Cavan Zeynallı və İlqar Muradova Xalq artisti adı verilib
15:16 25 May 2019
Musa Yaqubun oğlu: “Atam xəbəri eşidib kövrəldi”
14:43 25 May 2019
Kamal Abdulla və Afaq Məsuda Xalq yazıçısı adı verilib
14:23 25 May 2019
Bir qrup mədəniyyət xadimi “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilib – Siyahı
14:10 25 May 2019
Ramiz Rövşən, Musa Yaqub Xalq Şairi oldu – Fəxri Adlar - Siyahı
13:55 25 May 2019
Yer kürəsi itirəcək materiklərini... – Borxesdən Şeirlər
13:22 25 May 2019
Vaqif Səmədoğluya sərgi və konsert həsr edilib
12:41 25 May 2019
Məşhur Nobel mükafatçısı öldü
11:57 25 May 2019
Rəssamlarımızın əsərləri Luvr muzeyində
10:45 25 May 2019
Şərif Ağayarla universitetdə görüş olub
09:56 25 May 2019
Arvadını tərk edib homoseksualla evləndi...
09:00 25 May 2019
Nana sevirdi - Nərmin Kamaldan hekayə
21:00 24 May 2019
Dünyada bizə çatan teatr yoxdur – ƏSA Teatrının rəhbəri
18:22 24 May 2019
Teatr işçi axtarır – Müsabiqə var
18:12 24 May 2019
Psixoloqdan Şəhriyarın nikah statusuna cavab: “Anlamaq istəmir ki...”
17:32 24 May 2019
Pol Qogenin rəsm əsəri tapılıb
17:01 24 May 2019
Azərbaycan Həştərxandakı Ədəbiyyat festivalına qatılıb
16:34 24 May 2019
Düz olmaq istəyirsənsə, əyriliyə icazə ver - Dünyanın ən gözəl kitabından seçmələr
15:46 24 May 2019