writer1

Aqşin Yenisey

Məqalə sayı

72
clock11:55 calendar-gray 26 Oktyabr 2017 view-gray790 dəfə oxunub
view-gray790 dəfə oxunub

Tərbiyəli əxlaqsızlıq

Əxlaq və tərbiyə. Əxlaq tərbiyə deyil, geniş anlayışdır, onun içinə Lolita da sığır, şeyx Nəsrullah da.

Da Vinçinin bakirə "Mono Liza"sı Manenin lüt "Olimpia"sı ilə yanaşıdır orda. Tərbiyə isə təşkil və tərtib olunmuş sintetik bir proqramdır. Əxlaqda yazılmamış qanunlar həmişə qüvvədədir, tərbiyədə isə hər şey yazılı plan üzrədir.

Tərbiyənin "olmazları" əxlaqın "olmazlarından" çoxdur. Əxlaqda cəza utopiyadır, tərbiyədə isə sabitdir. Məsələn, daş-qalaq əxlaqın içindəki tərbiyədir, amma əxlaq öz içində tərbiyənin bu amansızlığına qarşı siğə təklif edir və s.

Bizim əxlaqsızlıq dediyimiz şeyləri, əslində, tərbiyənin qadağaları yaradır. Məsələn, sovet tərbiyə sistemində yetişmiş mədəniyyətimizə baxaq. Tərbiyəli roman, tərbiyəli kino, tərbiyəli musiqi və nəticəsi - əxlaqsız bir cəmiyyət.

Eyni dövrün Avropa mədəniyyətinə baxaq, tərbiyəsiz romanlar, tərbiyəsiz kinolar, tərbiyəsiz musiqilər, rəsm əsərləri və sonuc əxlaqlı cəmiyyət!

Biz mədəni ölçü kimi əxlaqı deyil, tərbiyəni götürdüyümüzdən indi dərhal biri düşünəcək ki, Avropada əxlaq var bəyəm, orada qız (oğul) atasının yanında siqaret çəkir.

Amma onun əxlaqı atasının yanında siqaret çəkməməklə məhdudlaşdırılmış tərbiyəli qızın (oğulun) atası olmayan yerdə nə hoqqalardan çıxdığından xəbəri yoxdur.

Biz insanı tərbiyə çərçivəsinə sıxışdıraraq, onun əxlaqi azadlıqlarını əlindən alırıq və buna görə də ən qəddar əxlaqsızlıq ən tərbiyəli cəmiyyətlərdə baş verir. Çünki burada əxlaqsızlıq etiraz aksiyası kimi baş tutur, əsas məqsəd tərbiyə qalasından fərdin azadlığının qisasının alınmasıdır.

Əxlaqdan qaçış azadlıqdırsa, tərbiyədən qaçış özbaşınalıqdır. Eyni sinəsiaçıq paltarı fransız qadını da geyinir, Azərbaycan qadını da, amma bizimkinin əynində daha vulqar görünür. Niyə? Çünki məqsəd ayrıdır, fransız yaraşdığı üçün geyinib, bizimki nənəsindən üzü bəri sülaləsindəki bütün qadınların qisasını onları tərbiyə ilə boğan cəmiyyətdən almaq üçün.

Azərbaycan kişisi niyə rüşvət alır, həm də prinsipial olaraq alır? Çünki az maaş alıb çox işləməyin alicənablıq olduğu yalanı ilə tərbiyə olunub.

Azərbaycan insanı hər yerə, televizora, kinoya, küçəyə, romana bu tərbiyə yalanının gözü ilə baxır, ona görə öz tərbiyəsinin altındakı əxlaqsızlığı görə bilmir.

Göstərənləri isə camaatın anası-bacı tərbiyəsi ilə hədələyir. Çünki bizdə tərbiyənin silah olduğunu çoxdan öyrədiblər ona.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Xurşudbanu Natəvana layihə həsr olundu - Video
12:20 15 Avqust 2020
Tanınmış bəstəkar koronavirus peyvəndinin sınaqlarında könüllü oldu
11:01 15 Avqust 2020
Məşhur gitara ifaçısı vəfat etdi
10:28 15 Avqust 2020
Bu filmə görə 400 nəfər işdən çıxarılacaqdı – Rejissorların boyun qaçırdığı Azərbyacan filmi
08:57 15 Avqust 2020
Daha bir nəşriyyat Polad Həşimovla bağlı kitab nəşr etdi - Foto
18:36 14 Avqust 2020
Ayı balalarını oğurlayan çoban - Qorxmaz Şıxəlioğlu yazır...
17:14 14 Avqust 2020
Tom Kruzun çəkildiyi filmin meydançasında yanğın baş verdi
16:05 14 Avqust 2020
Xalq artistinin qızı atasının şeirlər kitabını nəşr etdirəcək
15:19 14 Avqust 2020
Oğlu Xalq artistinə klip çəkdi - Video
14:28 14 Avqust 2020
Əsl adı Pənah idi, kasıb atası ona yalnız keçi dərisindən dəf düzəldə bildi - Sürücü, vaqon ustası, montyor Alim Qasımov - Maraqlı faktlar
13:32 14 Avqust 2020
Almaz Ələsgərli efirdə erməni mahnısı oxudu - Video
12:38 14 Avqust 2020
"Sevastopol uğrunda döyüş"ün qəhrəmanı vəfat etdi
12:17 14 Avqust 2020
Bizi kütləvi öldürmək məsələsi... - Bütün bunlar masonların işidir?
11:27 14 Avqust 2020
Gənc yazara ağır itki üz verdi
10:39 14 Avqust 2020
Filmimiz beynəlxalq festivalda mükafat qazandı
10:00 14 Avqust 2020
Məni şərləyib qardaşımın gözündən salmaq istəyirdi - Bircənin romanı
08:59 14 Avqust 2020
Türk aktrisası vəfat etdi
18:30 13 Avqust 2020
Azərbaycanda əcnəbi serialların yayımı bərpa olundu
17:57 13 Avqust 2020
Məşhur rejissorların ürəyində qalan 5 film - Çəkmək istəyirdilər, alınmadı...
17:02 13 Avqust 2020
"Avatar-2" filminin çəkiliş meydançasından fotolar
16:28 13 Avqust 2020