writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

461
clock11:15 calendar-gray 05 Mart 2019 view-gray492 dəfə oxunub
view-gray492 dəfə oxunub

Xalqdan istedadsız olmaq

Mərhum Rafiq Tağı gənc yazarlardan birinə hirslənib maraqlı bir esse yazmışdı.

Məğzi bundan ibarət idi ki, bəyənmədiyin xalqla səni müqayisə etdim, sən daha istedadsız çıxdın.

Rafiq Tağının onu Sabirə və Mirzə Cəlilə qarşı çevirən xalq təəssübkeşliyini tam olaraq qəbul eləməsəm də, bu təsbitində çox böyük həqiqət var.

Söhbət nədən gedir.

Bizim yazıçılar adətən ya xalqa yaltaqlananlar, ya da xalqı başlı-bütünlü “silib atır”.

Mənim fikrimi bilmək istəyirsinizsə, bunların heç birindən deyiləm. Lakin ikisindən birini seçmək məcburiyyətində qalsam, şübhəsiz, ikincini seçərəm.

Xalqa yaltaqlanan yazıçıları əsasən bu tip cümlələrdən tanımaq olur: “Avropanın yaxşı cəhətlərini götürüb, pisini özlərinə qaytarmalıyıq.” Və əmin olun, yaxşı cəhət deyəndə, Manaf Ağayevə 10 min dollar verib toyuna aparan, lakin kitaba ayda 10 manat xərcləməyən qədirşünas xalqımızın qəbul etdiyi, pis cəhət deyəndə qəbul etmədiyi nüanslar nəzərdə tutulur.

Hələ bu ən şükürlüsüdür. Bizim xalqdan yoxdur, bizim dilimizdən yoxdur, bizim mədəniyyətimizdən yoxdur xülyaları ilə yaşayan kəmsərlər də var.

Bu heç. Bu aydın. Keçək ikincilərə...

Bu xalq doğrudanmı heç nəyə qabil deyil və hər yerindən duran ağzının qatığını onun üstünə dağıtmalıdır?

Mənə görə ciddi sənət həm də xalqla mübarizədir. Ancaq bu mübarizə sözün hərfi mənasında yox, məcazi mənasındadır və elə bir dərin estetik qatda gedir ki, faydası elə xalqın özünə dəyir.

Əsl yazıçının xalq üzərində qələbəsi yazıçının özündən çox xalqın xeyrinədir.

Yazıçının qələbəsini təmin edən əsas amil dilində yazdığı xalqı çox yaxşı tanıması, hətta onun dilində onun özündən istedadlı “danışması”dır.

Təəssüf ki, Rafiq Tağıdan gətirdiyim sitat çox yerindədir: bu gün xalqı bəyənməyən, onunla məcazi mübarizəyə girişib özünü qalib zənn edən qələm adamlarının çoxu xalqın özündən qat-qat aşağıdadır.

Bütün yazdıqları balaca bir nağıla, iki bəndlik bayatıya, üç sətirlik lətifəyə dəyməyənlərin qalib ədası kənardan yaxşı görünmür.

Müasir və üstün qafa imicindən çox nadanlıq, cahillik püskürür.

Xalq zarafat “rəqib” deyil. Aşağı-yuxarı biz ona borcluyuq. Çünki onun dilində yazırıq. Dilində yazdığın xalqı bəyənməmək, ona məcazi-estetik sərhədləri aşan eqo nümayiş etdirmək gülüş doğurur.

Xalq üzərində onun xeyrinə düşünülmüş qələbəyə tərəqqi etmiş dünyadan öyrəndiyin təcrübələrlə xalqın içindən keçərək nail ola bilərsən.

Zira, elə bu istedadlı xalqın özü dediyi kimi, ot kökünün üstündə bitər.

P.S. Son fikrimi bu xalq deyimindən daha istedadlı ifadə edən söz tapa bilmədim, təkliflər varsa, dəyişməyə hazıram.

2017

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Gənc gürcü yazıçısı nüfuzlu ədəbiyyat mükafatı qazanıb
13:02 27 May 2019
“Sabir poeziya günləri” keçiriləcək
12:20 27 May 2019
Psixikası yerində deyil, getsin evlənsin - Rəşad Məciddən gənc şairə cavab
11:51 27 May 2019
Bu tip çağırışlar doğru deyil – Qələm adamları son təltiflərdən danışdılar
11:31 27 May 2019
Ədəbi düşüncələr – İlham Qəhrəman yazır...
10:47 27 May 2019
Məşhur türk aktyoru vəfat etdi
10:15 27 May 2019
“Cavad xan” filmi Varşavada nümayiş olunacaq
09:52 27 May 2019
Millət vəkili: “Həbsxanada kitab tapmayanda Çingiz Abdullayevi oxuyurdum” – Müsahibə
09:00 27 May 2019
Kamal Abdullanın ən məşhur şeiri
12:03 26 May 2019
Kann kinofestivalının qalibləri bəlli oldu
11:01 26 May 2019
Xalq yazıçısı Elçin: “O xəbəri atamdan ölənəcən gizlədim” – MÜSAHİBƏ
09:30 26 May 2019
Ailəsinin boşanmağına səbəb olan qız – Hekayə
17:02 25 May 2019
Akif Əlinin “Yaradan” adlı yeni kitabı çıxıb
16:33 25 May 2019
Cavan Zeynallı: "Yıxılacam bu dəqiqə..."
15:48 25 May 2019
Cavan Zeynallı və İlqar Muradova Xalq artisti adı verilib
15:16 25 May 2019
Musa Yaqubun oğlu: “Atam xəbəri eşidib kövrəldi”
14:43 25 May 2019
Kamal Abdulla və Afaq Məsuda Xalq yazıçısı adı verilib
14:23 25 May 2019
Bir qrup mədəniyyət xadimi “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilib – Siyahı
14:10 25 May 2019
Ramiz Rövşən, Musa Yaqub Xalq Şairi oldu – Fəxri Adlar - Siyahı
13:55 25 May 2019
Yer kürəsi itirəcək materiklərini... – Borxesdən Şeirlər
13:22 25 May 2019