writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

550
clock11:15 calendar-gray 05 Mart 2019 view-gray901 dəfə oxunub
view-gray901 dəfə oxunub

Xalqdan istedadsız olmaq

Mərhum Rafiq Tağı gənc yazarlardan birinə hirslənib maraqlı bir esse yazmışdı.

Məğzi bundan ibarət idi ki, bəyənmədiyin xalqla səni müqayisə etdim, sən daha istedadsız çıxdın.

Rafiq Tağının onu Sabirə və Mirzə Cəlilə qarşı çevirən xalq təəssübkeşliyini tam olaraq qəbul eləməsəm də, bu təsbitində çox böyük həqiqət var.

Söhbət nədən gedir.

Bizim yazıçılar adətən ya xalqa yaltaqlananlar, ya da xalqı başlı-bütünlü “silib atır”.

Mənim fikrimi bilmək istəyirsinizsə, bunların heç birindən deyiləm. Lakin ikisindən birini seçmək məcburiyyətində qalsam, şübhəsiz, ikincini seçərəm.

Xalqa yaltaqlanan yazıçıları əsasən bu tip cümlələrdən tanımaq olur: “Avropanın yaxşı cəhətlərini götürüb, pisini özlərinə qaytarmalıyıq.” Və əmin olun, yaxşı cəhət deyəndə, Manaf Ağayevə 10 min dollar verib toyuna aparan, lakin kitaba ayda 10 manat xərcləməyən qədirşünas xalqımızın qəbul etdiyi, pis cəhət deyəndə qəbul etmədiyi nüanslar nəzərdə tutulur.

Hələ bu ən şükürlüsüdür. Bizim xalqdan yoxdur, bizim dilimizdən yoxdur, bizim mədəniyyətimizdən yoxdur xülyaları ilə yaşayan kəmsərlər də var.

Bu heç. Bu aydın. Keçək ikincilərə...

Bu xalq doğrudanmı heç nəyə qabil deyil və hər yerindən duran ağzının qatığını onun üstünə dağıtmalıdır?

Mənə görə ciddi sənət həm də xalqla mübarizədir. Ancaq bu mübarizə sözün hərfi mənasında yox, məcazi mənasındadır və elə bir dərin estetik qatda gedir ki, faydası elə xalqın özünə dəyir.

Əsl yazıçının xalq üzərində qələbəsi yazıçının özündən çox xalqın xeyrinədir.

Yazıçının qələbəsini təmin edən əsas amil dilində yazdığı xalqı çox yaxşı tanıması, hətta onun dilində onun özündən istedadlı “danışması”dır.

Təəssüf ki, Rafiq Tağıdan gətirdiyim sitat çox yerindədir: bu gün xalqı bəyənməyən, onunla məcazi mübarizəyə girişib özünü qalib zənn edən qələm adamlarının çoxu xalqın özündən qat-qat aşağıdadır.

Bütün yazdıqları balaca bir nağıla, iki bəndlik bayatıya, üç sətirlik lətifəyə dəyməyənlərin qalib ədası kənardan yaxşı görünmür.

Müasir və üstün qafa imicindən çox nadanlıq, cahillik püskürür.

Xalq zarafat “rəqib” deyil. Aşağı-yuxarı biz ona borcluyuq. Çünki onun dilində yazırıq. Dilində yazdığın xalqı bəyənməmək, ona məcazi-estetik sərhədləri aşan eqo nümayiş etdirmək gülüş doğurur.

Xalq üzərində onun xeyrinə düşünülmüş qələbəyə tərəqqi etmiş dünyadan öyrəndiyin təcrübələrlə xalqın içindən keçərək nail ola bilərsən.

Zira, elə bu istedadlı xalqın özü dediyi kimi, ot kökünün üstündə bitər.

P.S. Son fikrimi bu xalq deyimindən daha istedadlı ifadə edən söz tapa bilmədim, təkliflər varsa, dəyişməyə hazıram.

2017

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Rüşvət alan kişilərin arvadları haqda 10 cümlə
14:45 16 İyun 2021
Nizamiyə həsr olunan müsabiqənin qalibləri bilindi
14:02 16 İyun 2021
Dayısı Rəşid Behbudov onu səhnəyə həsrət qoydu, küsüb Azərbaycandan getdi, anası ölənəcən yolunu gözlədi – Qürbətdə can verən müğənnimiz
13:11 16 İyun 2021
Tarix bizi Şuşada gözləyirdi – Aqşin Yenisey yazır...
12:39 16 İyun 2021
Vaqif İbrahimoğlunun 32 il sonra reallaşan xahişi
12:30 16 İyun 2021
Fərid Hüseyn Nizamidən mühazirə oxuyub
11:59 16 İyun 2021
Aləmi bürüyən ədəbiyyat ətri - İlham Əziz yazır...
11:30 16 İyun 2021
Seda Sayan Mehmet Ali Erbili təcavüzdə ittiham etdi
10:56 16 İyun 2021
Anar, Çingiz Abdullayev, Vaqif Səmədoğlu Monteneqro dilində…
10:05 16 İyun 2021
İlhamiyyə Rza: “Həmid efirdə lap ağ eləmişdi” – Müsahibə
09:01 16 İyun 2021
SSRİ-də yay istirahəti - Nostalji fotolar
21:00 15 İyun 2021
Nobelli yazıçı daha bir mükafata layiq görüldü
18:39 15 İyun 2021
Avropa Film Festivalında iştirak edən filmləri onlayn izləmək mümkündür
17:45 15 İyun 2021
Öz arvadını söydü, Səməd Vurğunu pislədi, yad qadınla yaxalandı – Hüseyn Arifin heç yerdə yayımlanmayan lətifələri
17:01 15 İyun 2021
Əməkdar artist vəfat etdi
16:18 15 İyun 2021
Bakının yaşı keçmiş ofisiant qadınları: Onları necə alçaldırlar?
15:30 15 İyun 2021
Müğənninin cızma-qarası 281 min dollara satıldı - Foto
14:41 15 İyun 2021
Məşhur bəstəkar vəfat etdi
14:01 15 İyun 2021
Mənə zorla köynək satan qız - Nihat Pir yazır
13:07 15 İyun 2021
Gənc rejissora görə Kürdəxanı həbsxanasına getdi, ən açıq səhnələrə çəkilən aktrisa kimi tarixə düşdü - Onu Təhminə roluna niyə layiq görmədilər?
12:15 15 İyun 2021