writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

519
clock11:15 calendar-gray 05 Mart 2019 view-gray713 dəfə oxunub
view-gray713 dəfə oxunub

Xalqdan istedadsız olmaq

Mərhum Rafiq Tağı gənc yazarlardan birinə hirslənib maraqlı bir esse yazmışdı.

Məğzi bundan ibarət idi ki, bəyənmədiyin xalqla səni müqayisə etdim, sən daha istedadsız çıxdın.

Rafiq Tağının onu Sabirə və Mirzə Cəlilə qarşı çevirən xalq təəssübkeşliyini tam olaraq qəbul eləməsəm də, bu təsbitində çox böyük həqiqət var.

Söhbət nədən gedir.

Bizim yazıçılar adətən ya xalqa yaltaqlananlar, ya da xalqı başlı-bütünlü “silib atır”.

Mənim fikrimi bilmək istəyirsinizsə, bunların heç birindən deyiləm. Lakin ikisindən birini seçmək məcburiyyətində qalsam, şübhəsiz, ikincini seçərəm.

Xalqa yaltaqlanan yazıçıları əsasən bu tip cümlələrdən tanımaq olur: “Avropanın yaxşı cəhətlərini götürüb, pisini özlərinə qaytarmalıyıq.” Və əmin olun, yaxşı cəhət deyəndə, Manaf Ağayevə 10 min dollar verib toyuna aparan, lakin kitaba ayda 10 manat xərcləməyən qədirşünas xalqımızın qəbul etdiyi, pis cəhət deyəndə qəbul etmədiyi nüanslar nəzərdə tutulur.

Hələ bu ən şükürlüsüdür. Bizim xalqdan yoxdur, bizim dilimizdən yoxdur, bizim mədəniyyətimizdən yoxdur xülyaları ilə yaşayan kəmsərlər də var.

Bu heç. Bu aydın. Keçək ikincilərə...

Bu xalq doğrudanmı heç nəyə qabil deyil və hər yerindən duran ağzının qatığını onun üstünə dağıtmalıdır?

Mənə görə ciddi sənət həm də xalqla mübarizədir. Ancaq bu mübarizə sözün hərfi mənasında yox, məcazi mənasındadır və elə bir dərin estetik qatda gedir ki, faydası elə xalqın özünə dəyir.

Əsl yazıçının xalq üzərində qələbəsi yazıçının özündən çox xalqın xeyrinədir.

Yazıçının qələbəsini təmin edən əsas amil dilində yazdığı xalqı çox yaxşı tanıması, hətta onun dilində onun özündən istedadlı “danışması”dır.

Təəssüf ki, Rafiq Tağıdan gətirdiyim sitat çox yerindədir: bu gün xalqı bəyənməyən, onunla məcazi mübarizəyə girişib özünü qalib zənn edən qələm adamlarının çoxu xalqın özündən qat-qat aşağıdadır.

Bütün yazdıqları balaca bir nağıla, iki bəndlik bayatıya, üç sətirlik lətifəyə dəyməyənlərin qalib ədası kənardan yaxşı görünmür.

Müasir və üstün qafa imicindən çox nadanlıq, cahillik püskürür.

Xalq zarafat “rəqib” deyil. Aşağı-yuxarı biz ona borcluyuq. Çünki onun dilində yazırıq. Dilində yazdığın xalqı bəyənməmək, ona məcazi-estetik sərhədləri aşan eqo nümayiş etdirmək gülüş doğurur.

Xalq üzərində onun xeyrinə düşünülmüş qələbəyə tərəqqi etmiş dünyadan öyrəndiyin təcrübələrlə xalqın içindən keçərək nail ola bilərsən.

Zira, elə bu istedadlı xalqın özü dediyi kimi, ot kökünün üstündə bitər.

P.S. Son fikrimi bu xalq deyimindən daha istedadlı ifadə edən söz tapa bilmədim, təkliflər varsa, dəyişməyə hazıram.

2017

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Dünyaca məşhur roman Azərbaycanda nəşr edildi
10:09 02 İyul 2020
Tağıyev bulağında qətl söhbəti – Ayxan Ayvazın yeni reportajı...
09:00 02 İyul 2020
Dünyanın ən böyük aforizm ustasından əzbərlənəsi 15 nümunə
21:02 01 İyul 2020
Ermitaj muzeyi açılır
18:42 01 İyul 2020
Uşaq arabasına qoşulan fil – Yazıçı Şahmar haqda esse
18:04 01 İyul 2020
"Ulduz"un iyun sayı nəşr edildi
17:12 01 İyul 2020
Röya koronavirus testindən keçib
16:29 01 İyul 2020
ABŞ Film Akademiyası təmsilçilik böhranı yaşayır
16:00 01 İyul 2020
Kinematoqrafçılar İttifaqından Kann Festivalına etiraz məktubu
15:14 01 İyul 2020
Xəyanətə görə boşanan, həkim səhvindən xərçəngə tutulan, son nəfəsdə keçmiş ərini arzulayan aktrisamız – Maraqlı faktlar
14:36 01 İyul 2020
Məşhur amerikalı aktyor vəfat etdi
13:54 01 İyul 2020
Mədəniyyət Nazirliyində yoxlamalar aparılır? - Rəsmi
13:12 01 İyul 2020
Qəpik-quruşa satılan yeni dünya - Şəhla Nihanın hekayəsi
12:38 01 İyul 2020
Yaradıcı gəncliyimizi erməniyə uduzduranlar – Samirə yazır...
12:10 01 İyul 2020
Nazim Hikmətin yeni şeirləri tapıldı - Fotolar
11:34 01 İyul 2020
Əməkdar artist dünyasını dəyişdi
11:08 01 İyul 2020
Bakıya qarşı əyalət nankorluğu
10:51 01 İyul 2020
Bakıda İnstaqram-jurnal fəaliyyətə başladı – İlk dəfə
10:11 01 İyul 2020
Bəhram Bağırzadəni cihazdan ayırdılar
09:51 01 İyul 2020
Elza Seyidcahan: “Boşansam da, qapım hər zaman onun üzünə açıqdır” – Müsahibə
08:50 01 İyul 2020