news-inner
clock11:58 calendar-gray 28 Sentyabr 2016 view-gray202 dəfə oxunub
view-gray202 dəfə oxunub

Üç tanış vasitəsi ilə Obamaya necə çıxarsız? - ARAŞDIRMA

İllərdir müzakirə olunan “Kiçik dünya nəzəriyyəsi” təsdiq olunub. Dünyanın fərqli bölgələrində yaşayan və bir-birini tanımayan iki insanın ortaq tanışlar yolu ilə 7 mərhələdə əlaqə yarada bilməsi artıq öz təsdiqini tapıb. Alimlər bu araşdırma üçün MSN-dən (Messenger) istifadə ediblər.

Yeni tanış olan iki insan təsadüfən ortaq dostlarının olduğunu kəşf edəndə “dünya balacadır” deyib keçərlər. Elm də bu cür hadisələrə uzun müddət təsadüf kimi baxıb. Ancaq 1960-cı illərdən bu günə qədər elm dünyasında müzakirə olunan “Kiçik dünya nəzəriyyəsi” inkişaf edən texnologiyalar sayəsində təsdiq olundu. Bu nəzəriyyəyə görə, bir insanın heç tanımadığı başqa bir insana təxminən altı mərhələdə çata biləcəyi düşünülür. Yəni bütün dünya əslində tanışlardan ibarətdir.

Microsoft tədqiqatçısı Erik Horvitz ilə məsləkdaşı Jure Leskovec ilk dəfə məsələni qlobal səviyyəyə qaldırdılar. İki il çəkən araşdırmalarını yeni tamamlayan amerikalı elm adamları Microsoftun internet söhbət proqramı Messengerə aid qeydlərindən istifadə ediblər. Dünyanın yarısının mesajlaşdığı söhbət proqramının 2006-cı ildən bu günə qədər araşdıran iki elm adamı 180 milyon insanın 30 milyard yazışmasını gözdən keçirib. İstifadəçilərin kimlərlə yazışdıqları, harda olduqları ilə bağlı məlumatlar qeyd edilib. Şəxsi məlumatlardan isə istifadə olunmayıb.

Hamını bağlayan şəbəkə

Bir-birinə mesaj göndərən hər kəsi “tanış” kimi qəbul edən tədqiqatçılar 180 milyon insanı bir-birinə bağlayan “ən qısa zənciri” riyazi hesablama sayəsində təsbit edib. Bu hesablamaya görə, insanların 78 faizi ortalama 6.6 mərhələdə bir-biri ilə təmas qura bilər. 29 mərhələdə bir-birinə ulaşa biləcək cütlüklər də tapılıb, ancaq nəticə nəzəriyyəni təsdiq etməyə yetərli olub. Bir insanın “tanıdığının tanıdığının tanıdığının tanıdığının tanıdığının tanıdığının tanıdığı" vasitəsi ilə dünyadakı hər kəsə ulaşa biləcəyi təsdiqini tapıb.

Bu araşdırmadan çıxan nəticə bir çox mövzuda önəmlidir. Araşdırma dünyanın bir “şəbəkə” (network) şəklində olduğunu və inkişaf edən texnologiyanın bu görünüşü daha da diqqətə çarpan hala gətirdiyini göstərir. Həm yoluxucu xəstəliklərin, həm də internet viruslarının necə bu qədər geniş yayıla bilməsi artıq anlaşılacaq. Qloballaşmadan marketinqədək bir çox sahədə “kiçik dünya” təsirini yaxşı qavramaq işləri asanlaşdıracaq.

Altı mərhələlik Kevin Beykon oyunu

İlk dəfə 1960-cı ildə ortaya atılan nəzəriyyəyə görə, ortalama 6.2 tanış sayəsində dünyadakı hər kəsə çatmaq mümkündür. ABŞ-ın iki əyalətindəki 296 adam üzərində aparılan təcrübə ilə bu nəticə əldə olunub.

Təcrübədə iştirak edən adamlara heç tanımadıqları birinin ad və ünvanı verilmiş və onlara belə deyilmişdi: “Bu adamı tanıya biləcəyini düşündüyünüz bir yaxınınıza məktub yollayın”.

Eyni məktublaşma təcrübəsi 2003-cü ildə Kolumbiya Universiteti tərəfindən reallaşdırılıb və dünyadakı hər kəsə 6 mərhələdə çata biləcəyimiz təsdiq olunub.

“Kiçik dünya nəzəriyyə”sini populyarlaşdıran isə 1990-cı illərin əvvəllərində Amerika tələbələrinin oynadığı “Kevin Beykonun 6 dərəcəsi” adlı oyunu oldu. Oyunun məqsədi hər hansı bir aktyorun filmlərdə rol aldığı aktyor dostları vasitəsi ilə Hollivudun məşhur aktyoru Beykon ilə əlaqələndirilməsidir.

1) ABŞ-lı həkim Lavrens Einhorn

2) Einhorn Lans Armstrongu müalicə edib.

3) Armstrong “DodgeBall” filmində Vince Vaugnla birlikdə rol alıb.

4) Vaugn “Manyak” filmində Anne Heche ilə rol alıb.

5) Anne Heche “Volcano” filmində Lee Joneslə rol alıb.

6) Jones “JFK” filmində Kevin Beykonla rol alıb.

news-inner-user

16761 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Kinematoqrafçılar İttifaqı Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna ianə edib
18:44 20 Oktyabr 2020
Mahnı bitənəcən qayıdacam
18:02 20 Oktyabr 2020
Gecə yarısı bir qız məktub yazır səngərə... - Cəbhədə olan zabitdən şeirlər
17:21 20 Oktyabr 2020
Zəngilanlı aktyor: "İlk dəfədir var olduğumu hiss edirəm"
16:33 20 Oktyabr 2020
Məşhur aktyor xərçəngə tutulub
15:51 20 Oktyabr 2020
Mehdi Hüseyn onun qollarında can verdi, yoldaşının danışdığı yalan ömrünü 7 il uzatdı, bir şeirlə tarixdə qaldı – Maraqlı faktlar
15:08 20 Oktyabr 2020
Günay İbrahimli: "Ən böyük arzuma çatdım"
14:25 20 Oktyabr 2020
Kuklada uşaqlar üçün tamaşa
13:42 20 Oktyabr 2020
Rusiyanın tanınmış aktrisası vəfat etdi
13:01 20 Oktyabr 2020
“Qəbiristanlığa qaçacam, atama salam verməyə...” – Kəndləri alınan yazıçılar ora necə qayıdacaqlar? - Sorğu
12:20 20 Oktyabr 2020
Balasının meyitini qucaqlayan ata – Allaha suallar
11:41 20 Oktyabr 2020
Qadını yırtıcıya çevrilən xalq – Elçin yazır…
11:01 20 Oktyabr 2020
“Çiçek taksi”nin Abuzeri həbsdən çıxdı
09:58 20 Oktyabr 2020
Balıq ovunda dəhşətli peşmanlıq – Yeni hekayə
08:55 20 Oktyabr 2020
Filmimiz Parisdə nümayiş olundu
18:49 19 Oktyabr 2020
Rəssamlar İttifaqı Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna ianə edib
18:11 19 Oktyabr 2020
Niyə inşa edilmişdi, üstündən kimlər keçdi? - Xudafərin körpüsü
17:28 19 Oktyabr 2020
Azərbaycanlı yazıçı koronavirusa yoluxdu
16:52 19 Oktyabr 2020
Az qalıbdır, Qarabağı qucmağa - Ordumuz haqda şeirlər
16:07 19 Oktyabr 2020
Məşhur meyxanaçılar Qarabağa klip çəkdi - Video
15:28 19 Oktyabr 2020