news-inner
clock16:03 calendar-gray 15 Aprel 2016 view-gray507 dəfə oxunub
view-gray507 dəfə oxunub

Lələyəm mən, başdan mən... – daha bir Lələtəpə əfsanəsi

Əfsanəvi el aşığı Lələnin izi ilə

Ramilə Qurbanlının “Lələtəpə əfsanəsi” yazısını oxuyub çox alınmışdım: əvvala yazı içimi titrətmişdi, ikincisi Ramilə xanımdan qabaq Facebook səhifəmdə qısa bir status yazmışdım, üçüncüsü... Ən əsası bu üçüncüsü idi: Ramilə xanımın Lələtəpəsi azad edilmişdi, mənim Lalalım qalırdı axı... (Düzdür, torpağımız bütövdür, burda sənin, mənim yoxdu... Amma... Qoy mən də öz Lələ əfsanəmi danışım, sizə dərdim aydın olsun deyə...)

Aprelin 9-da yazmışdım bu statusu:

“Azərbaycanda bir haqq aşığı olub LƏLƏ adında. Konkret yeri, ünvanı, kimliyi bilinmir. Amma bütün Azərbaycanda izləri var. Bizim Zəngilanda Şükrataz yüksəkliyinin yanında bir LALALI deyilən yer vardı. Cəbrayılda LƏLƏTƏPƏ, Qərbi Azərbaycanda Lələdağ və sair. LƏLƏ özü haqqında belə demiş:

Lələyəm mən, başdan mən,
Binadan mən, başdan mən.
Nə atam var, nə anam,
Yaranmışam daşdan mən.

Allah LƏLƏYƏ də, Lələli uğrunda şəhid olanlara da rəhmət eləsin.”

Ramilə xanımın yazısından sonra yazdığım status yadıma düşdü və yaddaşımı qurdaladım. Zəngilanda, Qaradərədə qalmış əlyazmalarımdakılar, kağız-kuğuzlara yazdıqlarım yavaş-yavaş bərpa olunurdu öz-özünə… Ramilə xanımın yazısındakı sınıq misraların da yeri dolurdu…

…1989-ci ildə Miyandərə yaylağına getmişdik ailəmizlə bərabər. Aranın təzə-təzə qarışdığı vaxtlardı. Miyandərənin Şükrataz yüksəkliyində - Lalalının yanında qoca bir kişiyə rast gəldim. Elə o dağların özü kimi qayım-qədim olan qocadan sordum:

- Nədir bu Lalalı kəlməsinin mənası?

- Lalalı deyil, əslində, - dedi qoca… - Lələlidi… Bu yerlər də bir haqq aşığı olub Lələ adında. Sözü keçərri, dili kəsərri, özü də hünərriymiş… Həm də sirri-xudaymış… Qurduğu, tikdiyi dam-daşı gözəgörünməz imiş. Ona görə özünnən sonra belə bir sözü qalıb:

Lələ bir kümə tikdi,

Ağzını günə tikdi.

Qumsuz-daşsız küməni

Tikdikcə genə tikdi...

(Genə - yerli ləhcədə yenə anlamındadır.)

Lələ həm də, dediyim kimi, elatın başbiləniymiş. Qolunu qolaylayıb atdığı daş hara düşsəydi, elat orda yurd salarmış. Amma Lələnin sirri-xuda olması, onu o qədər sirli-sehrli eləmişdi ki, özünün söylədikləri ilə, özgələrin söylədiyi qarışıb bir-birinə, olub Lələ dastanı. O dastandan belə misralar gəlib çatıb bu günümüzə.

Lələyəm mən başdan mən,

Binadan mən, başdan mən.

Nə atam var, nə anam,

Yaranmışam daşdan mən.

Lələnin elatda istədiyi Lala adlı bir qız da varmış. Amma insaf-mürvət bilməyən elatın bəyi qızı Lalanı ona vermək istəmir. Lələ Lalanın dərdindən yanır, cızdağı çıxır, elə yana-yana oxuyarmış

Lələyəm, Lalalıyam,

Eşq elminnən halıyam.

Lala loğmanım gəlsin,

Dərdinnən yaralıyam...

Bir adı Lalalı, biri Lələli olan dağda bir gün - günün günorta çağı Lələ ilə Lala əl-ələ tutuşub qeyb olurlar... O gün, bu gün, o dağın adına gah Lalalı, gah da Lələli deyərlər...

...Ramilə xanımın sağ əli bizim başımıza! Gün o gün olsun ki, Lələtəpə kimi, Lələli-Lalalı da düşməndən azad olsun!

Nə bimək olar? Bəlkə Lələ ilə Lala da o sirri-xudadan enib gələrlər azad olunmuş torpaqlarımıza...

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Düzgün yaşamaq riyakarlıq, düzgün düşünmək axmaqlıqdır – Dahi yazıçıdan aforizmlər
21:00 21 Aprel 2021
Bakı Dövlət Sirki yenidən təşkil olunur
19:00 21 Aprel 2021
Kamal Sunal adına muzey açılacaq
18:38 21 Aprel 2021
Fuentesin kitabı onlayn təqdim olunacaq
18:18 21 Aprel 2021
“Can Azərbaycan” müsabiqəsinin virtual sərgisi açılıb
17:42 21 Aprel 2021
Mənim qadınım, sən varsan deyə... - Çağdaş ərəb şeiri
17:01 21 Aprel 2021
Azərbaycanlı aktyor vəfat etdi
16:13 21 Aprel 2021
Kann film festivalının açılışında bu film nümayiş olunacaq
15:32 21 Aprel 2021
Nazir Anar Kərimov koronavirusa yoluxub
14:42 21 Aprel 2021
Anarla Seymur Baycanın oxşarlığı
14:02 21 Aprel 2021
“Qırmızı papaq” onlayn nümayiş ediləcək
13:17 21 Aprel 2021
Azərbaycanlı filosof qız-oğlan münasibətlərindən roman yazdı
12:30 21 Aprel 2021
Gənclərin qarşısını kəsən Rəşad Dağlı: O, niyə ustad ola bilmir?
11:55 21 Aprel 2021
Seymur Baycan nədən narahatdır?
11:02 21 Aprel 2021
Özünü ingilis kimi göstərən gəncəli
10:26 21 Aprel 2021
Tanınmış bəstəkar vəfat etdi
09:36 21 Aprel 2021
Çar arvadının göndərdiyi fotoqraf Aşıq Ələsgərin şəklini necə çəkdi? – Bilmədiyimiz faktlarMüsahibə
09:01 21 Aprel 2021
Milli Kitabxananın direktoru beynəlxalq konfransda iştirak edib
19:00 20 Aprel 2021
Nizami haqda məqalə Malayziya mətbuatında dərc olunub - Foto
18:29 20 Aprel 2021
Bir də yarpaq salma külək poçtuna – Qulu Ağsəsdən şeirlər
17:44 20 Aprel 2021