writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

550
clock11:16 calendar-gray 04 Mart 2016 view-gray272 dəfə oxunub
view-gray272 dəfə oxunub

Əziz Nesin Şekspiri niyə bəyənmir?

Əziz Nesin xatirələrində yazır: “Şekspirinnə üçün dahi hesab edildiyini heç cür anlaya bilmirəm...”

Haqlıdırmı Əziz Nesin?

Əlbəttə ki, yox!

Haqsızdırmı?

Yenə yox!

Çünki, yaradıcılıq, ədəbiyyat hər şeydən əvvəl için səsidir.

Kənar təsirlərin səndən çıxardığı səsdir.

Bu səs özəldir, bənzərsizdir, təkrarsızdır.

Ən böyük yazıçı içinin səsini ən yaxşı eşidib onu oxucuya ən rahat eşitdirə biləndir.

Bu mənada Əziz Nesin içinin həqiqətinə sadiqdir və haqlıdır.

Amma misal üçün mənim içimin səsi Şekspirin dahi olduğuna zərrəcə şübhə yeri qoymur.

Bunun üçün bircə “Hamlet” faciəsi yetərlidir.

Göylər Hamletin atasının cildinə girib bir cümləlik həqiqət pıçıldayır: “Məni əmin taxt-tac üçün öldürdü”

Və Danimarka krallığı göylərin pıçıldadığı bu bir cümləlik həqiqətə tab gətirmir.

Diqqət edək: “Hamlet”də teatr nədir?

“Hamlet”də teatr həqiqəti dolayı yolla hökmdarın diqqətinə çatdırma, ona təsir etmə vasitəsidir.

Əsərdə sənət məqsədinə çatır – Hamletin qatil əmisi ifşa olunur.

Fəqət qisasçılıq və intiqam hissi Hamlet və Ofelyanın şəxsində təmizliyi, gəncliyi, saflığı, təmənnasız sevgini xilas edə bilmir.

Hamletlər və Ofelyalar təmizliyin, saflığın və təmənnasız sevginin rəmzi olaraq həmişə şərin hədəfindədir.

Bu zaman-zaman belə olub, belədir və belə də davam edəcək.

Şekspir bu əsərlə axirət gününəcən insan cəmiyyətinin kardioqramını çıxarır.

Şər öz məqsədləri naminə irəliləyəndə saflıq, təmizlik və təmənnasız sevgi qarşısında dayandımı heç?

Dayanmadı.

Dayanmır.

Dayanmayacaq.

Göylərsə, bizi əbədi olaraq “zibilə salır”.

Bəlkə, böyük yalanlarla daha xoşbəxt yaşamaq olardı.

Hamlet dünya ədəbiyyatında müəllifi olmadan danışan, sitat çəkilən ilk və ən böyük obrazdır.

Hamlet Şekspirdən daha məşhurdur.

Əziz Nesinin belə bir şahanə İNSAN yaratmaqla Tanrıya bənzəyən Şekspiri dahi olaraq qəbul edə bilməməsini həm təbii qəbul edir, həm təəccüblənir, həm də sevinirəm.

Təbii qəbul edirəm ona görə ki, söhbət estetik fərqlərdən gedir və yazıçının subyektiv olmaq icazəsi var.

Təəccüblənirəm ona görə ki, doğrudanmı mən görənləri Əziz Nesin görməyib, yaxud görüb, ciddiyə almayıb.

Sevinirəm ona görə ki, əzəli-əbədi qənaətim bir daha təsdiqlənir: yazıçı üçün ən böyük həqiqət içinin səsidir.

Qələm adamı bu həqiqətə Şekspirdən çox inanmasa heç nə yarada bilməz.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

“Azərbaycanfilm” türk jurnalist Fulya Öztürk haqqında film çəkir - Fotolar
13:19 18 İyun 2021
İslamdan imtina etdi, çayda boğmaq istədilər, atası üzündən öpəndə ağzını yudu – Diriykən yası verilən dahi azərbaycanlı
12:36 18 İyun 2021
Kəramət Böyükçölün yeni romanı çıxdı - Foto
12:08 18 İyun 2021
Van Dammı bezdirən azərbaycanlı qohumları
11:34 18 İyun 2021
Nobel mükafatçısı intim konsert verəcək – İlk dəfə
11:09 18 İyun 2021
Seymur Baycandan yeni kitab
10:42 18 İyun 2021
Nura Surinin oğlu qəzaya düşdü - Foto
10:09 18 İyun 2021
Rəşad Məcidin “Qələmsiz yazılanlar”ı rusca çap olundu
09:42 18 İyun 2021
O gündən Bəşər dayı qızını evə qıfılladı – Bircə yazır...
09:00 18 İyun 2021
Nazirlik ədəbiyyat müsabiqəsinin qaliblərini mükafatlandırdı
01:24 18 İyun 2021
Qadınlar sevmək üçündür, başa düşmək üçün yox - Sevgi haqqında qəribə aforizmlər
21:02 17 İyun 2021
Məşhur aktyor yeni seriala çəkilir
18:50 17 İyun 2021
Atası başını qırxıb oğlan kimi böyütdü: İki dahi bəstəkarımızın evlilik təklif etdiyi “yaralı turac” - Video
18:33 17 İyun 2021
Orxan Saffarinin ilk kitabı nəşr olundu - Foto
18:14 17 İyun 2021
Çingiz Abdullayevə AYB-də yeni vəzifə tapşırıldı - Eksklüziv
17:47 17 İyun 2021
Buqələmun gecə rəngini dəyişmir - Kino tariximizdə ilkə imza atan film
17:01 17 İyun 2021
Məşhur hind aktyor vəfat etdi
16:17 17 İyun 2021
Başını dik tut, mən şəhid oldum
15:29 17 İyun 2021
Nizaminin sözlərinə bəstələnmiş musiqi albomu buraxıldı
14:40 17 İyun 2021
Azərbaycanlı ifaçı beynəlxalq müsabiqənin Qran-Pri mükafatına layiq görüldü
13:52 17 İyun 2021