writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

527
clock11:16 calendar-gray 04 Mart 2016 view-gray216 dəfə oxunub
view-gray216 dəfə oxunub

Əziz Nesin Şekspiri niyə bəyənmir?

Əziz Nesin xatirələrində yazır: “Şekspirinnə üçün dahi hesab edildiyini heç cür anlaya bilmirəm...”

Haqlıdırmı Əziz Nesin?

Əlbəttə ki, yox!

Haqsızdırmı?

Yenə yox!

Çünki, yaradıcılıq, ədəbiyyat hər şeydən əvvəl için səsidir.

Kənar təsirlərin səndən çıxardığı səsdir.

Bu səs özəldir, bənzərsizdir, təkrarsızdır.

Ən böyük yazıçı içinin səsini ən yaxşı eşidib onu oxucuya ən rahat eşitdirə biləndir.

Bu mənada Əziz Nesin içinin həqiqətinə sadiqdir və haqlıdır.

Amma misal üçün mənim içimin səsi Şekspirin dahi olduğuna zərrəcə şübhə yeri qoymur.

Bunun üçün bircə “Hamlet” faciəsi yetərlidir.

Göylər Hamletin atasının cildinə girib bir cümləlik həqiqət pıçıldayır: “Məni əmin taxt-tac üçün öldürdü”

Və Danimarka krallığı göylərin pıçıldadığı bu bir cümləlik həqiqətə tab gətirmir.

Diqqət edək: “Hamlet”də teatr nədir?

“Hamlet”də teatr həqiqəti dolayı yolla hökmdarın diqqətinə çatdırma, ona təsir etmə vasitəsidir.

Əsərdə sənət məqsədinə çatır – Hamletin qatil əmisi ifşa olunur.

Fəqət qisasçılıq və intiqam hissi Hamlet və Ofelyanın şəxsində təmizliyi, gəncliyi, saflığı, təmənnasız sevgini xilas edə bilmir.

Hamletlər və Ofelyalar təmizliyin, saflığın və təmənnasız sevginin rəmzi olaraq həmişə şərin hədəfindədir.

Bu zaman-zaman belə olub, belədir və belə də davam edəcək.

Şekspir bu əsərlə axirət gününəcən insan cəmiyyətinin kardioqramını çıxarır.

Şər öz məqsədləri naminə irəliləyəndə saflıq, təmizlik və təmənnasız sevgi qarşısında dayandımı heç?

Dayanmadı.

Dayanmır.

Dayanmayacaq.

Göylərsə, bizi əbədi olaraq “zibilə salır”.

Bəlkə, böyük yalanlarla daha xoşbəxt yaşamaq olardı.

Hamlet dünya ədəbiyyatında müəllifi olmadan danışan, sitat çəkilən ilk və ən böyük obrazdır.

Hamlet Şekspirdən daha məşhurdur.

Əziz Nesinin belə bir şahanə İNSAN yaratmaqla Tanrıya bənzəyən Şekspiri dahi olaraq qəbul edə bilməməsini həm təbii qəbul edir, həm təəccüblənir, həm də sevinirəm.

Təbii qəbul edirəm ona görə ki, söhbət estetik fərqlərdən gedir və yazıçının subyektiv olmaq icazəsi var.

Təəccüblənirəm ona görə ki, doğrudanmı mən görənləri Əziz Nesin görməyib, yaxud görüb, ciddiyə almayıb.

Sevinirəm ona görə ki, əzəli-əbədi qənaətim bir daha təsdiqlənir: yazıçı üçün ən böyük həqiqət içinin səsidir.

Qələm adamı bu həqiqətə Şekspirdən çox inanmasa heç nə yarada bilməz.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Tanınmış Türk yazıçısının kitabı Azərbaycanda
14:18 21 Sentyabr 2020
Rəsulzadəyə həsr olunmuş dərgi çap olundu
13:32 21 Sentyabr 2020
Biz səni niyə oxuyaq? – Qismət gənc yazarı tənqid etdi
12:50 21 Sentyabr 2020
Azad seks və şantaja qurban gedən qızlarımız – Fəridə yazır...
12:08 21 Sentyabr 2020
Kənan Hacıya vəzifə verildi
11:35 21 Sentyabr 2020
Seyid Əzimin qəzəllər kitabı Özbəkistanda
11:05 21 Sentyabr 2020
Yol polisi ilə şortik davası - Ayxan yazır...
10:30 21 Sentyabr 2020
"Emmi" mükafatının qalibləri açıqlandı
10:03 21 Sentyabr 2020
Xalq yazıçısını dəfn edən molla: “Onu məzara qoymağa bir qohumu, dostu tapılmadı” – Müsahibə
08:58 21 Sentyabr 2020
Məşhur meyxanaçı: "O işlə təkcə meyxanaçılar məşğul deyil ki" - Video
17:01 19 Sentyabr 2020
Rejissormuzun filmi beynəlxalq festivalın qalibi oldu
15:51 19 Sentyabr 2020
Bitlz qrupu haqqında kitab çap olundu
14:41 19 Sentyabr 2020
Mənə möcüzə kimi görünən ədəbi hadisə - Elçin yazır...
13:30 19 Sentyabr 2020
Dörd min ildi dustağam - Adil Şirinin şeirləri
12:20 19 Sentyabr 2020
Dovlatovun heç yerdə çap olunmamış şeiri sərgiləndi
11:05 19 Sentyabr 2020
Respublika Uşaq kitabxanası yeni layihəsinin ilk mövzusunu Milli Musiqi Gününə həsr edib
09:59 19 Sentyabr 2020
Mətbəxdə cazibəsini itirən qadının dramı
09:00 19 Sentyabr 2020
Üzeyir Hacıbəyovun felyetonu: “Cin”
21:01 18 Sentyabr 2020
Açıq havada premyera oldu – İlk dəfə
19:01 18 Sentyabr 2020
Onlar "Ginnesin rekordlar kitabı"na daxil oldular - Fotolar
18:40 18 Sentyabr 2020