writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

539
clock11:16 calendar-gray 04 Mart 2016 view-gray242 dəfə oxunub
view-gray242 dəfə oxunub

Əziz Nesin Şekspiri niyə bəyənmir?

Əziz Nesin xatirələrində yazır: “Şekspirinnə üçün dahi hesab edildiyini heç cür anlaya bilmirəm...”

Haqlıdırmı Əziz Nesin?

Əlbəttə ki, yox!

Haqsızdırmı?

Yenə yox!

Çünki, yaradıcılıq, ədəbiyyat hər şeydən əvvəl için səsidir.

Kənar təsirlərin səndən çıxardığı səsdir.

Bu səs özəldir, bənzərsizdir, təkrarsızdır.

Ən böyük yazıçı içinin səsini ən yaxşı eşidib onu oxucuya ən rahat eşitdirə biləndir.

Bu mənada Əziz Nesin içinin həqiqətinə sadiqdir və haqlıdır.

Amma misal üçün mənim içimin səsi Şekspirin dahi olduğuna zərrəcə şübhə yeri qoymur.

Bunun üçün bircə “Hamlet” faciəsi yetərlidir.

Göylər Hamletin atasının cildinə girib bir cümləlik həqiqət pıçıldayır: “Məni əmin taxt-tac üçün öldürdü”

Və Danimarka krallığı göylərin pıçıldadığı bu bir cümləlik həqiqətə tab gətirmir.

Diqqət edək: “Hamlet”də teatr nədir?

“Hamlet”də teatr həqiqəti dolayı yolla hökmdarın diqqətinə çatdırma, ona təsir etmə vasitəsidir.

Əsərdə sənət məqsədinə çatır – Hamletin qatil əmisi ifşa olunur.

Fəqət qisasçılıq və intiqam hissi Hamlet və Ofelyanın şəxsində təmizliyi, gəncliyi, saflığı, təmənnasız sevgini xilas edə bilmir.

Hamletlər və Ofelyalar təmizliyin, saflığın və təmənnasız sevginin rəmzi olaraq həmişə şərin hədəfindədir.

Bu zaman-zaman belə olub, belədir və belə də davam edəcək.

Şekspir bu əsərlə axirət gününəcən insan cəmiyyətinin kardioqramını çıxarır.

Şər öz məqsədləri naminə irəliləyəndə saflıq, təmizlik və təmənnasız sevgi qarşısında dayandımı heç?

Dayanmadı.

Dayanmır.

Dayanmayacaq.

Göylərsə, bizi əbədi olaraq “zibilə salır”.

Bəlkə, böyük yalanlarla daha xoşbəxt yaşamaq olardı.

Hamlet dünya ədəbiyyatında müəllifi olmadan danışan, sitat çəkilən ilk və ən böyük obrazdır.

Hamlet Şekspirdən daha məşhurdur.

Əziz Nesinin belə bir şahanə İNSAN yaratmaqla Tanrıya bənzəyən Şekspiri dahi olaraq qəbul edə bilməməsini həm təbii qəbul edir, həm təəccüblənir, həm də sevinirəm.

Təbii qəbul edirəm ona görə ki, söhbət estetik fərqlərdən gedir və yazıçının subyektiv olmaq icazəsi var.

Təəccüblənirəm ona görə ki, doğrudanmı mən görənləri Əziz Nesin görməyib, yaxud görüb, ciddiyə almayıb.

Sevinirəm ona görə ki, əzəli-əbədi qənaətim bir daha təsdiqlənir: yazıçı üçün ən böyük həqiqət içinin səsidir.

Qələm adamı bu həqiqətə Şekspirdən çox inanmasa heç nə yarada bilməz.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Onu babasının adıyla çağırdılar, "başı Sovet çəkici ilə əzilməlidir" dedilər, ardıcıl iki dəfə sürgün etdilər - Almas İldırımın məşəqqətli həyatı
20:45 15 Yanvar 2021
“Santa Barbara” serialının qəhrəmanı vəfat etdi
18:46 15 Yanvar 2021
Milli Teatr Vətən müharibəsi iştirakçısını işlə təmin etdi - Foto
18:19 15 Yanvar 2021
Azərbaycanlı rəssamın ABŞ -da fərdi sərgisi açıldı
17:37 15 Yanvar 2021
Cəfər Cabbarlı ilə Səməd Vurğun Onu niyə anlamırdılar?
17:14 15 Yanvar 2021
Görkəmli ingilis rejissorun kitabı Azərbaycan dilində - İlk dəfə
16:30 15 Yanvar 2021
Yaşamak bir ağaç gibi... – Günün şeiri
15:51 15 Yanvar 2021
Ərə vermək üçün yaşını artırdılar, prokuror qaynı oğlunu əlindən aldı, evində ölü tapıldı - Məşhur aktrisanın film kimi həyatı
15:11 15 Yanvar 2021
Netflix “Leyli və Məcnun” filmini çəkdi: Azərbaycanlı oğlan və İndoneziyalı qız - Video
14:31 15 Yanvar 2021
Şuşaya Üzeyir bəylə qayıtmağın fəziləti
14:07 15 Yanvar 2021
Kişiləri öldürüb özü uzun yaşayan qadınlarımız: Dəhşətli statistika
13:29 15 Yanvar 2021
Tacikistan mediası "Nizami ili"ndən yazır
12:45 15 Yanvar 2021
Fransada yaşayan türk yazar: “Hər gün səhər gözümüzü qadın cinayətləri ilə açırıq” – Müsahibə
12:11 15 Yanvar 2021
Üzeyir Hacıbəyli, Natəvan və Bülbülün “güllələnmiş heykəllər”i Şuşaya qaytarıldı
12:01 15 Yanvar 2021
Ermitaj saxtakarlıqda ittiham olunur
11:35 15 Yanvar 2021
Gündüz dayı necə məşhurlaşdı?
11:03 15 Yanvar 2021
Şərif Ağayarın “Kurtlar vadisi”ni xatırladan romanı – Tənqid
10:30 15 Yanvar 2021
“Yeralaş”ın bədii rəhbəri koronavirusdan vəfat edib
09:52 15 Yanvar 2021
Ərinin xəyanətini yuxuda görən Qumru – Sevdanın hekayəsi
09:00 15 Yanvar 2021
Hitlerin kitabının elmi buraxılışı hazırlandı
19:11 14 Yanvar 2021