writer1

Ağa Cəfərli

Məqalə sayı

72
clock13:17 calendar-gray 20 Noyabr 2015 view-gray472 dəfə oxunub
view-gray472 dəfə oxunub

Mənə əzab verən kitab

Vüqar Tofiqlinin xatirələri 6 ay qabaq işıq üzü görüb. Çap olunandan az sonra bu kitabı oxumuş və özümə söz vermişdim ki, "Xatirələrim" haqqında müəyyən qeydlər edəcəm. Altı ay keçib, amma yazını indi yazıram. Çünki çətindir... Müharibə mövzusuna yenidən qayıtmaq, o ağır günləri yenidən xatırlamaq kiməsə asan gəlməsin. Elə bilirəm ki, gəlməz də.


Müharibə haqqında nəsə oxuyanda, kimsə nəsə danışanda Gülçini xatırlayıram. Arıq, sısqa oğlandı. Bizim poçtalyon idi. "Göyərçin"i, "Murzilka"nı, "Savalan"ı o gətirərdi qapıya. Bir velosipedi vardı ki... İki göz istəyirdi ki, tamaşa eləsin. Tez-tələsik qəzet və jurnalları paylayır, velosipedi elə sürətlə yerdən götürürdü ki, gəl görəsən. Gözümüz onda qalırdı. Müharibə başladı və bir daha Gülçini görmədik.

Natiq vardı... Kiçik yaşlarından güləşlə məşğul olurdu. Uğurlu nəticələri, mükafatları ailə üzvlərinin ürəyini dağa döndərirdi. Məşqçiləri onun Azərbaycanın ən güclü güləşçilərindən olacağını deyirdilər. Qarabağ müharibəsi başlayanda o Sovet Ordusu sıralarında, Leninqradda hərbi xidmətdə idi. Cəmi 4-5 ay qulluq edəndən sonra ürəyi dözmür. Müharibənin günü-gündən şiddətləndiyini eşidəndə qulluq etdiyi hərbi hissədən qaçaraq Bakıya gəlir, dərhal da könüllü şəkildə Qarabağa-döyüş bölgəsinə yollanır. Yalan-gerçək deyirlər ki, 32 güllə alıb, amma can verməyib, 33-cü güllədə şəhid olub.

Pərviz vardı. Yaraşıqlı, boylu-buxunlu. Müharibə onu bığ yeri təzəcə tərləyən, qız sevən vaxtlarında uddu. Və neçə-neçə belə igidləri...

Bir nəfər də vardı. Yeni ailə qurmuşdu, övladları hələ lap balaca idi. Uşaqların ən sevimli vaxtları olur ha... Öpürsən, öpürsən, qoxlayırsan, amma doymursan. Onun da uşaqları o yaşda idi. O yaşda olan bütün uşaqlar kimi şirin və sevimli. O uşaqlar yetim qaldı. Ata, ana bir qismət çörək kəsmək istəyəndə mərmi düz süfrənin üstünə düşdü. Tikə-tikə oldular. Allah uşaqların üzünə baxdımı, baxmadımı, demək çətindir.

Bütün bunları xatırlamaq ağırdır. Üstəlik yadıma arxa cəbhədəki vəziyyət, gün təpəmə döyə-döyə çörək növbəsində durmağım, evə qonaq gələndə qənd tapmamağımız, ümumilikdə çəkdiyimiz məşəqqətlər düşür və o günləri yenidən yaşayırmış kimi sarsılıram.

Bunlar öz yerində. Çox keçmədi ki, bizim ümidlərimiz də zədələndi. Və o zədə bizdən hələ də əl çəkməyib. Ömrümüzün sonuna qədər əl çəkməyəcək də...

Yenə də deyirəm, bu mövzuda yazmaq ağır və çətindir. Və mən bu qeydləri edə-edə də bilmirəm ki, nəsə alınır, yoxsa yox.

Çətin olduğuna görə də istəyirəm Tolstoyu köməyə çağırım. Lev Nikolayeviç Tolstoy "Əcaib varlıq" məqaləsində der ki: "Onlar öz aralarında anlaşılmazlıq və ayrı-seçkilik yaradan səbəbi aradan qaldırmaq yerinə, hər biri ayrı-ayrı dillərdə danışan topluluqlara bölünürlər. Sonra dövlət adlanan birliklər yaradır və yaratdıqları birlikləri qoruyub saxlamaq üçün özlərinə bənzər varlıqlardan minlərlə sayda öldürür, biri-birini çapıb-talayır, aclığa və yoxsulluğa sürükləyirlər. Biri-birini daha yaxşı əzişdirə və öldürə bilmək üçün bu varlıqlar xüsusi olaraq eyni cür, çox vaxt da bər-bəzəkli paltarlar geyinir, biri-birini daha da çox öldürə bilmək üçün çoxlu vasitələr düşünüb tapırlar və birinin buyruqlarına sözsüz boyun əyən bölüklərə ayrılaraq başqalarını öldürməyin daha yaxşı üsullarını öyrənirlər".

Belə... Türklər demiş, bilməm anlata bildimmi?

***

Kitabın içindəkilərdən danışmalı ikən niyə başqa hadisələri xatırlayıram? Çünki "Xatirələrim" bizi o günlərə aparır, bizə əzab verən xatirələri yadıma salır. Elə kitabın birinci hekayəsində də oxşar situasiya nəql olunur. Rusiya telekanallarındakı süjetlər Vüqar Tofliqlini o ağır illərə qaytarır: 1992-ci ilin əvvəllərinə-may ayının ağır günlərinə. Və bu ağırlıq sonuncu hekayəyə qədər davam edir. Doğrudur, arada məzəli hadisələrə də rast gəlmək olur. Amma bu hadisələrin özü də kədərli təsir bağışlayır. Adam bu əhvalatlara gülə bilmir. Sanki hətta məzəli söhbətlərin üstünə belə didərginliyin, köçkünlüyün, yetimliyin, yiyəsizliyin nəfəsi, ağırlığı çöküb.

Vüqar Tofiqliyə təkcə xatirələri əzab vermir, onu həm də yurda dönə bilməmək zəifliyi incidir. Dəhşətli mənzərədir. Dünyada sərhədlərin itməsi prosesi gedir. Bunun pis və yaxşı tərəfləri var, bu öz yerində. Mən başqa şey demək istəyirəm. Hə, onu deyirdim axı, dünyada sərhədlər itir, istədiyin yerə sərbəst gedə, istirahət edə bilirsən. Ürəyin istəyən ölkədə şad-xürrəm yaşaya da bilərsən. Ancaq səni doğulduğun, boya-başa çatdığın torpaqlara, atanın, ananın qəbrini ziyarət etməyə buraxmırlar. Və sən bu torpaqlardan özbaşına, özxoşunla gəlməmisən, səni ordan zülmlə, işgəncə ilə qovublar. Dəhşət...

Bilmirəm, yuxarıda yazdıqlarımdan anlaşıldı, ya yox. Mən müharibənin əleyhinəyəm. Amma adamlar öz yurd-yuvasına qayıtmalıdır. Başqa yol, söhbət yoxdur və ola da bilməz. Vüqar Tofiqli də elə bunu deyir....

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Kino xadimləri təltif edildi - Siyahı
12:58 02 Avqust 2021
İttifaqın katibi: “Ən böyük təhlükə “feyk” Azərbaycan kinosudur” – Müsahibə
12:30 02 Avqust 2021
Amaliya Pənahovanın barelyefinin açılışı olub - Fotolar
12:01 02 Avqust 2021
Kamal Abdullanın yeni romanı çap olunub
11:33 02 Avqust 2021
Kinostudiyanın direktoru: “Müjdə çox yaxındadır” – Müsahibə
10:51 02 Avqust 2021
Mərmi düşməyən pir, şükür edən icra başçısı - Tap Qaraqoyunluda söz bayramı - Fotolar
10:30 02 Avqust 2021
Bu gün Milli Kino Günü qeyd olunacaq
09:56 02 Avqust 2021
Rüstəm Behrudi: “Xalq şairi adını versələr, qəbul eləmərəm” – Müsahibə
09:00 02 Avqust 2021
Səhnəmizin gerçək primadonnası: Amma danışmasın!
13:12 01 Avqust 2021
Rüstəm Behrudi intihar edən qardaşı oğluna şeir ithaf etdi
11:30 01 Avqust 2021
Biz tərəflər – Şərif Ağayardan hekayə
16:30 31 İyul 2021
"Memati" yeni serialda rol alacaq
15:00 31 İyul 2021
Aydın Xırdalanlı ölüm anında hansı videoya baxıb – Maraqlı Faktlar
13:30 31 İyul 2021
ADU-da Pakistan Mədəniyyət Mərkəzinin açılışı olub
12:52 31 İyul 2021
Flora Kərimova "Şərəf" ordeni ilə təltif olundu
11:48 31 İyul 2021
Ayaz Salayev: "O Ittifaqın başında bizə yaraşmayan insan dayanıb" - Müsahibə
11:33 31 İyul 2021
Tünzalə Ağayeva Türkiyəyə yardım göndərdi
10:26 31 İyul 2021
Ən başıbəlalı mahnımız: Onu Fatimeyi-Zəhraya, Şah İsmayıla və Cəfər Cabbarlıya nə bağlayır?
09:02 31 İyul 2021
Facebookda tənha insanları necə tanımaq olar?
21:00 30 İyul 2021
Ssenaristlər üçün Yay Məktəbi təşkil olunur
19:00 30 İyul 2021