news-inner
clock14:38 calendar-gray 11 Noyabr 2015 view-gray410 dəfə oxunub
view-gray410 dəfə oxunub

Niyə mətbəxdə oturursunuz?

Bu yaxınlarda Bakıda ev aldıq. Ev axtarışları əsnasında mənə insanların yaşayış tərzi haqqında elə bir şey məlum oldu ki, haqqımızda əlli il sosioloji kitablar oxusaydım, onu bilə bilməzdim.

Sən demə, Bakıda yeni tikilən bu böyük, dəbli binalarda və mülklərdə yaşayan insanlar səhərdən axşama qədər, qeyri-yemək saatlarında da mətbəxdə otururlar.

Evin qalan hissələri, növbənöv otaqlar faktiki olaraq, istifadəsiz qalır. Digər otaqları bəzəyirlər, qapısını bağlayıb çıxırlar. Onları mətbəxdə oturmağa heç kəs məcbur etmir. Özləri, təbii şəkildə yığışırlar mətbəxə.

Təxminən iyirmi evin qapısını açıb içəri girdim. Hamısı dedi ki, otaqları bağlamışıq, qalıb. Günümüz mətbəxdə keçir. Mətbəx Bakı evlərinin paytaxtıdır. Ailənin mühüm hadisələri mətbəxdə baş verir. Hətta ev alqı-satqısı söhbətləri də orada gedir.

Avropa tərzində mətbəxlə qonaq otağını birləşdirənlər çoxdur, amma burada söhbət onlardan getmir, mətbəxi ayrı, öz yerində saxlayan evlərdən söhbət gedir.

Görəsən, niyə? Niyə 150, 200, 300 kvadrat metrlik evlərin başqa bir otağında yox, mətbəxində oturub-dururlar?

Kasıblar ev soyuq olanda mətbəx isti olduğuna görə günlərini mətbəxdə keçirirlər. Ancaq Azərbaycan varlıları da bütün günü mətbəxdə oturduqlarını deyirlər.

Televiziyada hörmətli müğənni Manaf Ağayevin mülkündən veriliş gedir. Birini Yelizavetanın, birini çar Nikolayın, o birini kraliça Viktoriyanın otağı üslubunda qurub-bəzəmiş hörmətli müğənni belə deyir: “Vallah, bu qədər bəzəmişəm, o otaqları yoldaşımın zövqülə, bunları öz zövqümlə qurmuşam, amma elə günüm mətbəxdə keçir. Başqa otaqlarda otura bilmirəm. Elə bil, mətbəxdə oturmasam, sıxılıram, rahat olmuram.”

Başqa bir hörmətli müğənni Rahidə Baxış böyük dəbdəbəli evini bir yerli qadın jurnalına tanıdır, müsahibənin axırında deyir: “Ən sevdiyim məkan mətbəxdir. Vaxtımın çoxunu orada keçirirəm.

Demək olar ki, qonaq otağına çox az hallarda girirəm. Əvvəl mətbəxdə televizor yox idi, bütün gün qonaq otağında otururduq. İndi isə mətbəxdə də televizor olduğundan hər bir işimizi orada görürük.”

***

Xalqların cürbəcür xüsusiyyətləri var. Bunların arasında hansıların təhsilsizlikdən, geridəqalmışlıqdan, ibtidailikdən doğduğu, hansının əsl etnik sosial xüsusiyyət olduğunu təyin etmək asan deyil.

Gözümüzün qarşısında böyük bir şəhər sökülür, yenidən tikilir. Şəhər insanının davranışı necə reaksiya verir bu böyük prosesə, Azərbaycanda olmayan Şəhər elmləri (Urban studies) sahəsi üçün çox maraqlı materiallar müşahidə olunmadan itib gedir.

Bakı evləri, mətbəxləri kiçik olanda bu, nəzərə çarpmırdı. Evlər böyüyən kimi hamı toplaşdı mətbəxə.

Bizim mətbəxdə oturmaq xasiyyətimiz etnik sosial xüsusiyyətdir, ya ibtidailik, geridəqalmışlıq?

Əgər birincidirsə, ona “pis”, ya “yaxşı” qiymət vermək olmaz, belə şeyləri yalnız konstatasiya etmək olar və səbəbləri haqqında danışmaq olar.

Bəlkə odmərkəzçilikdən gələn ocaq başına yığışmaq instinktidir bu?!

Ya bəlkə şüuraltının diktəsilə bizim insanlar qədim əcdadlarımız kimi yeməyə, suya yaxın yerdə əmin-arxayın hiss edirlər özlərini; indi yemişəm, amma qoy uzağa getməyim, yemək buradadır... /bbc/

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Cəfər Cabbarlı bu filmdə nəyə etiraz edirdi? – “Sevil”in kadrarxası
09:00 27 Fevral 2021
Çağırdım bir qadını qızlıq familyasıyla - Akif Əhmədgildən şeirlər
21:00 26 Fevral 2021
Rübabə Muradovanın qızı vəfat etdi
18:12 26 Fevral 2021
Rəmişdən xəbər var
18:07 26 Fevral 2021
Xocalı soyqırımına həsr olunmuş sərgi keçirildi
17:46 26 Fevral 2021
Bu filmlərə ağlamadan baxmaq olmur - Siyahı
17:01 26 Fevral 2021
58 illik türmə muzeyə çevrildi - Foto
16:21 26 Fevral 2021
Qadın obrazı olmayan əsər
15:40 26 Fevral 2021
Sevgilisi damarlarını doğradı, xanımı ona görə intihar etdi – Azərbaycanlı yazıçının film kimi həyatı
15:00 26 Fevral 2021
Xocalıdan olan yazıçının faciə ilə bağlı hekayəsi - Mətn
14:10 26 Fevral 2021
Okan Bayülgen həbs olunur
13:25 26 Fevral 2021
"Xocalı fəryadı" kompozisiyası təqdim olunacaq
12:37 26 Fevral 2021
Baş qərargah rəisi Xocalıdan yazan jurnalisti niyə güllələmək istədi? – Faciənin gizlinləri
12:10 26 Fevral 2021
Məşhur rus filminin qəhrəmanı vəfat etdi
11:35 26 Fevral 2021
Seymur Baycandan Ağalar Quta cavab: “Onunku tərtəmiz riyakarlıqdır”
11:10 26 Fevral 2021
"Vinni-Pux"un yaradıcısı öldü
10:28 26 Fevral 2021
Bir oba – bir məzarlıq – Günün şeiri
10:01 26 Fevral 2021
Cibinə saxta pul atılaraq şərlənən, başına 1 milyon dollar qoyulan, meyiti 5 gün böyürtkən kolluğunda qalan Milli Qəhrəman
09:01 26 Fevral 2021
Tanınmış müğənni Qarabağ şəhidlərinə klip həsr etdi - Video
18:50 25 Fevral 2021
Devid Finçerdən yeni film
18:06 25 Fevral 2021