news-inner
clock14:38 calendar-gray 11 Noyabr 2015 view-gray296 dəfə oxunub
view-gray296 dəfə oxunub

Niyə mətbəxdə oturursunuz?

Bu yaxınlarda Bakıda ev aldıq. Ev axtarışları əsnasında mənə insanların yaşayış tərzi haqqında elə bir şey məlum oldu ki, haqqımızda əlli il sosioloji kitablar oxusaydım, onu bilə bilməzdim.

Sən demə, Bakıda yeni tikilən bu böyük, dəbli binalarda və mülklərdə yaşayan insanlar səhərdən axşama qədər, qeyri-yemək saatlarında da mətbəxdə otururlar.

Evin qalan hissələri, növbənöv otaqlar faktiki olaraq, istifadəsiz qalır. Digər otaqları bəzəyirlər, qapısını bağlayıb çıxırlar. Onları mətbəxdə oturmağa heç kəs məcbur etmir. Özləri, təbii şəkildə yığışırlar mətbəxə.

Təxminən iyirmi evin qapısını açıb içəri girdim. Hamısı dedi ki, otaqları bağlamışıq, qalıb. Günümüz mətbəxdə keçir. Mətbəx Bakı evlərinin paytaxtıdır. Ailənin mühüm hadisələri mətbəxdə baş verir. Hətta ev alqı-satqısı söhbətləri də orada gedir.

Avropa tərzində mətbəxlə qonaq otağını birləşdirənlər çoxdur, amma burada söhbət onlardan getmir, mətbəxi ayrı, öz yerində saxlayan evlərdən söhbət gedir.

Görəsən, niyə? Niyə 150, 200, 300 kvadrat metrlik evlərin başqa bir otağında yox, mətbəxində oturub-dururlar?

Kasıblar ev soyuq olanda mətbəx isti olduğuna görə günlərini mətbəxdə keçirirlər. Ancaq Azərbaycan varlıları da bütün günü mətbəxdə oturduqlarını deyirlər.

Televiziyada hörmətli müğənni Manaf Ağayevin mülkündən veriliş gedir. Birini Yelizavetanın, birini çar Nikolayın, o birini kraliça Viktoriyanın otağı üslubunda qurub-bəzəmiş hörmətli müğənni belə deyir: “Vallah, bu qədər bəzəmişəm, o otaqları yoldaşımın zövqülə, bunları öz zövqümlə qurmuşam, amma elə günüm mətbəxdə keçir. Başqa otaqlarda otura bilmirəm. Elə bil, mətbəxdə oturmasam, sıxılıram, rahat olmuram.”

Başqa bir hörmətli müğənni Rahidə Baxış böyük dəbdəbəli evini bir yerli qadın jurnalına tanıdır, müsahibənin axırında deyir: “Ən sevdiyim məkan mətbəxdir. Vaxtımın çoxunu orada keçirirəm.

Demək olar ki, qonaq otağına çox az hallarda girirəm. Əvvəl mətbəxdə televizor yox idi, bütün gün qonaq otağında otururduq. İndi isə mətbəxdə də televizor olduğundan hər bir işimizi orada görürük.”

***

Xalqların cürbəcür xüsusiyyətləri var. Bunların arasında hansıların təhsilsizlikdən, geridəqalmışlıqdan, ibtidailikdən doğduğu, hansının əsl etnik sosial xüsusiyyət olduğunu təyin etmək asan deyil.

Gözümüzün qarşısında böyük bir şəhər sökülür, yenidən tikilir. Şəhər insanının davranışı necə reaksiya verir bu böyük prosesə, Azərbaycanda olmayan Şəhər elmləri (Urban studies) sahəsi üçün çox maraqlı materiallar müşahidə olunmadan itib gedir.

Bakı evləri, mətbəxləri kiçik olanda bu, nəzərə çarpmırdı. Evlər böyüyən kimi hamı toplaşdı mətbəxə.

Bizim mətbəxdə oturmaq xasiyyətimiz etnik sosial xüsusiyyətdir, ya ibtidailik, geridəqalmışlıq?

Əgər birincidirsə, ona “pis”, ya “yaxşı” qiymət vermək olmaz, belə şeyləri yalnız konstatasiya etmək olar və səbəbləri haqqında danışmaq olar.

Bəlkə odmərkəzçilikdən gələn ocaq başına yığışmaq instinktidir bu?!

Ya bəlkə şüuraltının diktəsilə bizim insanlar qədim əcdadlarımız kimi yeməyə, suya yaxın yerdə əmin-arxayın hiss edirlər özlərini; indi yemişəm, amma qoy uzağa getməyim, yemək buradadır... /bbc/

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Türkiyəni Avroviziyada təmsil edən qrupun solisti vəfat etdi
19:07 11 Avqust 2020
Azərbaycanda doğulmuş yəhudi rəssamın sərgisi olacaq
18:46 11 Avqust 2020
Tarantino filmdən imtina etdi
18:15 11 Avqust 2020
Nəşriyyat yeni müsabiqə elan etdi - Şərtlər
17:39 11 Avqust 2020
Dünyanın sonuncu tənha adamı - Kamal Abdullanın romanları haqda...
16:58 11 Avqust 2020
Nənəmin laylası öpür üzümdən – Şeirlər
15:44 11 Avqust 2020
Məşhur şairin məzarı tapıldı - Foto
14:52 11 Avqust 2020
İntihar edən məşhur aktyorun həyatı film olur
14:01 11 Avqust 2020
Sevdiyi kişidən məcbur ayırdılar, əri xalası qızıyla evləndi, gənc yaşında xiffətdən öldü – Faciələrə dözməyən “Nəsimi”nin Şəmsi
13:11 11 Avqust 2020
Uşaqlıqda hərbçi atamın, gənclikdə hərbçi sevgilimin yolunu gözləmiş adamam – Fəridə yazır...
12:06 11 Avqust 2020
"Azərbaycan Böyük Vətən müharibəsi illərində" kitabı nəşr olunub
11:27 11 Avqust 2020
Əri hamilə yoldaşını dənizdə niyə boğdu? - Günel Natiq yazır...
10:42 11 Avqust 2020
Sevda Ələkbərzadə yeni mahnısını təqdim etdi - Video
10:05 11 Avqust 2020
Atamın əlləri - Sərdar Aminin yeni hekayəsi
09:01 11 Avqust 2020
Özünü Ancelina Coliyə çevirən gənc oğlan - Fotolar
18:43 10 Avqust 2020
İlğım - Şəhla Nihanın yeni hekayəsi
17:59 10 Avqust 2020
Kinonun böhrana təsiri - Çarli Çaplin nə demək istəyirdi?
17:14 10 Avqust 2020
Mədəniyyət nazirinin müşaviri və şöbə müdirləri vəzifəsindən azad edildi
16:24 10 Avqust 2020
Rusların Yer planetində açdıqları "Cəhənnəm qapısı": Əlli ildir, bağlaya bilmirlər - Foto
16:02 10 Avqust 2020
Yazıçı Səfər Alışarlının yeni kitabı çap olundu
15:45 10 Avqust 2020