writer1

Cəlil Cavanşir

Məqalə sayı

294
clock12:14 calendar-gray 14 Oktyabr 2015 view-gray171 dəfə oxunub
view-gray171 dəfə oxunub

Heminqueyin dediyi, mənim elədiyim

Hərdən əldən-ayaqdan uzaq bu dağ rayonunda bağrım partlamaq dərəcəsinə çatır. Bakıdakı dostlar, dostlarla görüşlər, təqdimatlar, mübahisələr, müzakirələr üçün burnumun ucu göynəyir. İnanmayacaqsınız, o qaynar günlərin, ucuz çayxanalarda sonu yüngülvarı məclislərlə bitən dünyanı məhvərindən çıxardığımız söhbətlərin həsrətini çəkirəm.

Əcəb günlərdi! Futboldan ədəbiyyata, siyasətdən musiqiyə, filmlərdən meyxanaya qədər hər şeyi müzakirə edib, beynimizdə min cür ideyayla qayıdardıq evə. İndi o köhnə dostlar, o köhnə məclislər getdikcə xatirəyə çevrilir. İllərin qaç-qovunda tale hərəni bir tərəfə atıb. Nə o enerji qalıb, nə də o qayğısızlıq. Getdikcə qayğılar artır, problemlər çoxalır və məsafələr daha da uzaqlaşır.

Əvvəl dostlar toplaşanda bir saat əvvəldən xəbərləşirdiksə, indi bir araya gəlmək üçün bir həftə öncədən plan qurmaq lazımdır. O plan da alına-alınmaya, ya qismət! Deməyim o ki, köhnə dostlarla aramıza zaman, məkan, ehtiyac, qayğı adlı məfhumlar girib və bir türlü bu qandallardan azad olmaq mümkün deyil.

Və daha bir məqam: dünya görüşləri, dəyişən zövqlər və ədəbi-ictimai mövqelər, iş yerlərimiz, yeni dostlarımız bizi köhnə günlərdən və qədim dostlardan daha da uzaqlaşdırır. Bir də görürsən ki, dünyanın əyilmiş mizan-tərəzisini düzəldəcəyinə inanan bir dostun çəkilib bir sayt redaksiyasına indi hərf, nöqtə-vergül səhvləri düzəldir. İnqilabi nitqləri, sönük pafos, çılğın düşüncələri “müdrik” astagəllik əvəz edir.

Corc Plimpton Heminqueydən 1958-ci ildə “The Paris Review” üçün aldığı müsahibəsində, yazıçıya maraqlı bir sualla müraciət edir: “Sanki son illər başqa yazıçılarla görüşməkdən qaçırsınız. Bir səbəbi varmı?”

Heminqueyin cavabı məni çox kədərləndirir və sanki sabah nələrin baş verəcəyini dəqiqliklə gözlərimin qarşısında canlandırır. Yazıçı deyir:

“...Yazdıqlarınızla nə qədər yol qət edirsinizsə, insanlardan bir o qədər uzaqlaşırsınız. Ən yaxın və ən köhnə dostların çoxu vəfat edir, bəziləri başqa yerlərə köçür. İstisna hallardan başqa elə də görüşmürsünüz, amma yazışmağa davam edirsiniz, birlikdə kafedə oturduğunuz keçmiş günlərdəki kimi mehriban söhbətiniz davam edir. Bir-birinizə gülməli, bəzən əyləncəli, ədəbsiz və uşaqcasına məktublar yazırsınız. Bu, üzbəüz söhbət qədər zövq verir. Amma tənhalığınız getdikcə böyüyür, çünki işləməlisiniz və işləmək üçün vaxtınız getdikcə azalır. Boşa keçən hər beş dəqiqəyə görə özünüzü günahkar hiss edirsiniz.”

Məncə Hemenqueyin dedikləri birmənalı olaraq dəqiq təsbitdir. Uzaqlaşmaq, yadlaşmaq, vaxtın azalmağı, günahkarlıq hissi...

Əslində şişirdilməli, kədərlənməli bir şey yoxdur. Uzaqlaşdığımız adamlar, bizdən uzaqlaşanlar, darıxdıqlarımız, unutduqlarımız, xəyanət etdiklərimiz və bizə xəyanət edənlər... Bir sözlə hamı, istisnasız olaraq hər kəs fanidir.

Bunu dərk edəcək qədər yaşlanmışam deyəsən...

Boş keçən vaxt, işsiz qaldığımız günlər, yaza bilmədiyimiz gecələr, bir nöqtəyə saatlarla baxdığımız zamanlar tənhalığımızı daha da dərinləşdirir. Yəqin ki, elə bir məqam çatır ki, insan daha darıxmır. Bütün uzaqlar və uzaqdakılar unudulur və tənhalığa təslim olursan.

Yox ee, yox. Çətindir. Hərdən başını duman almış dağlara baxıb bir bayatı çəkmək də keçir könlümdən, vicdan haqqı. Qınamayın, siz Allah. Görünür belə olması da təbiidir...

...Son vaxtlar harasa tələsən adamlar kimi başımı itirmişəm. Elə bilirəm ki, heç nəyə vaxtım, zamanım çatmayacaq. Darıxmaq xronikiləşib. Az qala hər gün eyni adamlar üçün darıxıram. Dostlara uzun-uzun məktublar yazmaq istəyirəm. Qəlbini qırdıqlarımdan üzr istəmək, qəlbimi qıranlara “boş ver, gəl bir-iki kəlmə söhbət edək” yazmaq istəyirəm.

Xəbəriniz olsun, hamını, istisnasız olaraq hamını bağışlamaq istəyirəm...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Türkiyəli şair vəfat etdi
18:30 12 Avqust 2020
Məhəllə futbolu - Hekayə
17:58 12 Avqust 2020
Özündən 25 yaş kiçik qadınla evləndi, yoldaşının ikinci əri bütün şəkillərini yandırdı, məzarı hələ də bilinmir – Nəsibə Zeynalovanın atasının dramatik həyatı
17:04 12 Avqust 2020
Məşhur "20th Century Fox" fəaliyyətini sona çatdırır
16:14 12 Avqust 2020
İtaliyada vəfat edən müğənnimizin nəşi vətənə gətiriləcək? - Açıqlama
15:30 12 Avqust 2020
Səfər Alışarlının "İşıq" hekayəsi
14:42 12 Avqust 2020
Kinematoqrafiya şöbəsinə yeni müdir təyin olundu
13:53 12 Avqust 2020
Manaf Ağayevin döydüyü model sevgili – “Ay canı yanmış” rəzaləti
13:49 12 Avqust 2020
Nazir Afaq Bəşirqızının gəlininə vəzifə verdi
13:12 12 Avqust 2020
Özündən 45 yaş kiçik şagirdini hamilə qoyan müəllim
12:53 12 Avqust 2020
Azərbaycanlı yazarın kitabı Türkiyədə nəşr olundu
12:09 12 Avqust 2020
Mədəniyyət Nazirliyinin mətbuat katibi işindən ayrıldığını açıqladı
11:23 12 Avqust 2020
Əfsanəvi müğənninin gitarası rekord qiymətə satıldı
11:10 12 Avqust 2020
Namazı ana dilimizdə qılsaq, daha səmimi olarıq
10:31 12 Avqust 2020
Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqı ssenari müsabiqəsi elan edir
09:57 12 Avqust 2020
Yollar bağışlamır gecikənləri - Könül Arifin şeirləri
09:00 12 Avqust 2020
Türkiyəni Avroviziyada təmsil edən qrupun solisti vəfat etdi
19:07 11 Avqust 2020
Azərbaycanda doğulmuş yəhudi rəssamın sərgisi olacaq
18:46 11 Avqust 2020
Tarantino filmdən imtina etdi
18:15 11 Avqust 2020
Nəşriyyat yeni müsabiqə elan etdi - Şərtlər
17:39 11 Avqust 2020