news-inner
clock17:59 calendar-gray 08 İyun 2015 view-gray315 dəfə oxunub
view-gray315 dəfə oxunub

Ramiz Rövşənin fikirləri narazılıq yaratdı

Bu günlərdə Bakıda nüfuzlu bir şəxsin toy məclisində tanınmış şair Ramiz Rövşən poeziyanın son durumundan gileylənərək belə bir ifadə işlətdi: “Son 30 ildə nəinki Azərbaycan, hətta dünya ədəbiyyatında şair yetişməyib”.

Azərbaycan ədəbiyyatında öz sözünü demiş şairlərdən olan Ramiz Rövşənin bu fikri cəmiyyətdə müzakirələrə səbəb olub. Bəziləri şairin fikri ilə razılaşaraq hazırda Azərbaycan poeziyasının öz böhran vəziyyətini yaşadığını, bəziləri isə bu gün də istedadlı gənc şairlərin yetişdiyini bildiriblər.

Tənqidçi Əsəd Cahangir bu barədə “Yeni Müsavat”a danışaraq Ramiz Rövşənin fikrində həqiqət olduğunu deyib:

“1997-ci ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin qurultayında görkəmli yazıçımız Kamal Abdulla məruzə edərək son fikirlərini bu sözlərlə bitirdi: “Bu gün tənqid haqqında sonuncu məruzə gedir. Tənqid artıq yoxdur...” Gördüyünüz kimi, tənqid və eləcə də ədəbiyyatımız bu gün də inkişaf edir. Hazırda ədəbiyyatımız öz inkişafının yeni mərhələsinə daxil olur.

Bu mənada Ramiz müəllimin fikrində bəzi həqiqətlər var. Belə ki, poeziyanın müəyyən bir mərhələsi artıq bitmək üzrədir. Ramiz Rövşənin görmək istədiyi, sevdiyi poeziya, şair artıq yoxdur. Amma bu ümumiyyətlə şeirin, poeziyanın yox olduğuna dəlalət etmir. Bunun fəssəfi əsasında bir məqam var: “Dünyanın başlanğıcında nə yaranıbsa o əbədiyyətə qədər davam edəcək. Yaradılan heç nə itmir, yox olmur. Yalnız bir haldan başqa hala çevrilir”. Eləcə də poeziya itib-bata bilməz.

Poeziya bu gün başqa halına çevrilib və Ramiz Rövşən sadəcə bunu qəbul edə bilmir. Onun da bu mövqeyinə təbii yanaşmaq lazımdır.

Lakin unutmaq olmaz ki, poeziyanın heç vaxt “təkəri” yerində dayanmır, o daima fırlanır. Bizim də bircə əlacımız qalıb ki, hər dəfə dəyişən formaları dərk edək”.

Tənqidçi poeziyanın öz böhran dövrünü yaşadığını da qeyd etdi:

“Təkcə Azərbaycan deyil, dünya ədəbiyyatında da poeziya öz böhran vəziyyətini yaşayır. Çünki poeziya daha çox romantik duyğularla bağlıdır. Lakin müasir dünya daha çox texnikidir, duyğusallıqdan uzaqdır. Diqqət etsəz görəsiz ki, dünya ədəbiyyatında da aparıcı janr poeziya deyil. Artıq aparıcı janr roman, nəsrdir.

Müasir gənc şairlərimizin çoxu yaradıcılığa şeirlə başlasalar da sonradan onlar kütləvi şəkildə romana keçməyə başladılar. Yaza bilən də, bilməyən də bu gün roman yazır. Çünki şeir janrının əvvəlki kimi oxucusu çox deyil, hətta deyərdim, həddindən ziyadə azdır.

Müasir poeziya yaşamaq üçün özünü nəsrə uyğunlaşdırmaq zorundadır. Məsələn, sərbəst şeir daha çox oxunur, çünki nəsrə daha yaxındır”.

Əsəd Cahangir poeziyaya gətirilən vulqar sözlərdən də danışıb:

“Gənclər şeirə açıq-saçıq, vulqar sözlər gətirirlər. Hazırda poeziya göylərdən yerə enib...”

Şair, tərcüməçi Səlim Babulloğlu Ramiz Rövşənin fikrini əsassız sayıb: “Azərbaycanda son 10 ildə dünya çapında hadisə sayıla biləcək şeirlər yazılıb. Olur ki, yazıçılar uzun müddət şeir və əsələr yazır, lakin zamanında oxucular tərəfindən qəbil edilə bilmir. Ancaq vaxt keçdikcə həmin yazıçının əsərlərinin dəyəri bilinməyə başlayır. Ədəbiyyatda belə faktlar çoxdur.

Dünya ədəbiyyatında da çox görkəmli şair və yazıçılar var. Bu yeniliklərə tanış olub sonra fikir demək lazımdır. Müstəqillik dönəmindən sonra son 25 ildə fəaliyyət göstərən ədəbiyyat dövrünü XX əsr ədəbiyyat kontekstində ən uğurlu, effektli dövrü hesab edirəm. Bu dövr çox uğurlu məhsuldar dövrdür. Əgər kimsə bunun əksini fikirləşirsə yanılır.

Bütövlükdə bu illərdə elə əsərlər yaradılıb ki, onlar XX əsrin əvvəllərindən bu günəcən yazılan ən gözəl əsərlərlə bir sıradadır”.

Şair Şəhriyar Del Gerani də məsələyə münasibət bildirib. O, Ramiz Rövşənin yanlış fikirdə olduğunu deyib: “Ən azı Ramiz Rövşən qədər dünya və Azərbaycan ədəbiyyatını tanıyan yazıçı da bu fikrin yanlış olduğunu təsdiqləyər. Şəxsən mənim kitablarım, yazılarım kifayət qədər oxunur. Ramiz müəllimə tövsiyəm budur ki, şeirlərimlə yaxından tanış olub sonra öz açıqlamasını bildirsin.

Azərbaycan poeziyasının son durumu mənim yaradıcılığımla bağlıdır”.

Yazıçı Qan Turalı poeziyamızın hazırkı vəziyyətindən danışıb: “Yazıçı olsam da poeziyamızın nəsrimizə görə daha çox inkişaf etdiyini düşünürəm. Deməzdim ki, son 30 ildə şair yetişməyib. Fikrimcə, Aqşin Yenisey, Qismət, Rasim Qaraca, Murad Köhnəqala, Salam Sarvan çox parlaq şairlərdir”.

Şair Aqşin Evrən Ramiz Rövşənin açıqlamasının narahatlıqdan irəli gəldiyini deyərək onun fikrinə tənqidlə yanaşıb. Onun sözlərinə görə, yaradıcı insan öz qələminin gücünə inanarsa, müasirlərini və özündən sonrakıları inkar etməz:

“Gəlin etiraf edək ki, Ramiz Rövşən poeziyasını dünyaya çıxarsaq, bizə istehza ilə yanaşarlar. Tamamilə qurma, düstur xarakterli, oxucuya zərbə effekti üçün hesablanmış ağrısız mətnlər indi dünyada bayağı hesab olunur. Mən dünya poeziyasını da oxuyuram. Adamlar bəşəri şeirlər yazırlar. Sevgi və ana mövzularında ilişib qalmayıblar.

Ramiz Rövşən dövrünün şairi idi, ötən əsr üçün çox gözəl şeirləri var. Amma ötən əsrin paltarını indi geyinsən, sənə gülərlər. Bilirsiniz, bəla özümüzdədir. Sağ olsun, Mədəniyyət Nazirliyi son vaxtlar xaricdə bizim şeirlərimizin yayımına şərait yaradır, gözəl işlər görürlər.

Amma bəzən xaricdə qoşma, gəraylı, nə bilim, bayatı, holavar-filanlarımız da nəşr olunur. Sizcə, XXI əsrin ingilis oxucusuna qoşma, gəraylı oxutsaq, bizim poeziyamız haqda nə düşünər?!

Hesab edirəm ki, Ramiz müəllimin bu açıqlaması narahatlıqdan doğur. Yaradıcı adam öz qələminin gücünə inanırsa, müasirlərini və özündən sonrakıları inkar etməz. Hazırda ən güclü poeziyalardan biri də bizim ölkəmizdə yaranır.”

news-inner-user

18061 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Mərhum şairin miras vəsiyyəti məhkəməlik oldu
18:56 01 Mart 2021
Türkiyə ilə mədəni əməkdaşlıq sənədləri imzalandı
18:21 01 Mart 2021
Tovstonoqovun kitabı ilk dəfə Azərbaycan dilində
17:49 01 Mart 2021
Hamı Onun axtarışındadır – Nizamidən yeni tərcümə - Mətn
17:01 01 Mart 2021
Mən səni sevəndən ikicanlıyam - Gənc şairdən yeni şeirlər
16:15 01 Mart 2021
Ölkəmiz xeyriyyə festivalında
15:29 01 Mart 2021
İki dəfə oğlu ilə sürgün olundu, ac qalmamaq üçün şahın qızıl saatını satdı, oxuya-oxuya öldü – Əməkdar artistin dram dolu həyatı
14:41 01 Mart 2021
Azərbaycanda yeni muzeyin açılışı oldu - Dünyada ilk dəfə
13:54 01 Mart 2021
Azərbaycan-Türkiyə Mədəniyyət üzrə Birgə Komissiyanın iclası keçirildi
13:06 01 Mart 2021
Gözəlliyinə görə vəzifəyə gedən qadınlar
12:17 01 Mart 2021
Sosial şəbəkələrdəki duyğu mazoxistləri
11:45 01 Mart 2021
"Qızıl Qlobus"un sahibləri bəlli oldu - Fotolar
11:20 01 Mart 2021
Azərbaycanlı yazıçı anasından roman yazdı
11:06 01 Mart 2021
Mədəniyyət naziri Türkiyəyə gedib
09:59 01 Mart 2021
Ürək cərrahı Rəşad Mahmudov: “Şairlərin ürəyi fərqli deyil” – Müsahibə
09:00 01 Mart 2021
Həkimlərin əməliyyat masasında qoyub qaçdığı Nəzakət Məmmədova: Əri onu hər gün döyürdü
12:37 28 Fevral 2021
Karvan dayandı - Ənvər Məmmədxanlının hekayəsi
16:47 27 Fevral 2021
Azərbaycanlı rəssamın əsəri Türkiyə Prezidentinə hədiyyə edildi - Foto
15:31 27 Fevral 2021
Azərbaycan yazıçıları Sankt-Peterburqun nüfuzlu ədəbiyyat müsabiqəsində - İlk dəfə
14:16 27 Fevral 2021
Məşhur klarnetçiyə ağır itki
13:04 27 Fevral 2021