writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

540
clock11:27 calendar-gray 17 Mart 2015 view-gray249 dəfə oxunub
view-gray249 dəfə oxunub

Qatil ağsaqqallarımız

Bəlkə də, inanmayacaqsınız, “dudkeş” sözünün mənasını bu yaxınlarda öyrənmişəm. Ola bilsin, bilirmişəm, yadımdan çıxıb. Çünki ən azı Sabiri oxumuşam və anlamadığım fars-ərəb sözlərinin mənasını lüğətdən oxumuşam.

Həm də “dud” sözünün “tüstü” olduğunu bilirəm axı... Yanındakı “keş” kəlməsi də, məlum...

Bir də ki, bizdə samovarın başına taxılan həmin məşhur haqq-hesaba sadəcə turba deyirlər. Amma da maraqlı sözmüş və Sabirin məşhur şeirində necə də yerində işlənib:

Dudkeş kimi bir papaq başında...

Bu misra “O olmasın, bu olsun” filminin 48-ci dəqiqəsində Sərvərin diliylə də deyilir və aktyor həmin an iki əlini başının yanından dudkeş kimi yuxarı uzadır. Nəzərə alın, lazım olacaq: burda söhbət 15 yaşlı qızı pulla alıb zorla yatağına çəkən heyvərədən gedir. Yəni, onun həyatını məhv edən, gələcəyinin qatilinə çevrilən “ağsaqqal”dan.

Dudkeş kimi papaq...

Bildiyiniz kimi, “Molla Nəsrəddin” jurnalında o dövrün qeyri-adi müsəlman geyimləri ilə bağlı xeyli mırt söhbətlər və karikaturalar var. Sabirin bu unikal bənzətməsi də zamanı keçmiş bu cür uzun papaqlara incə bir istehzadır. Sanki, buxara papağın nə qədər uzundursa, sən o qədər ağıllısan, o qədər ağsaqqalsan. Gərəkdir ki, sözünün üstünə söz deməyələr.

Əslində, dudkeş papaqlar mahiyyətində elə qorxulu sirlər gizləyir ki, adam anlayınca tükləri biz-biz olur.

Əsl buxara papaqlar əmlik quzunun dərisindən hazırlanır. Hətta, papaqçıların dediyinə görə, doğulmamış quzu dərisi daha yaxşıdır. Çünki qoyun balasını yalayanda onun tüklərinin vəziyyəti dəyişir və dəri quruyan zaman tökülür. Amma ana qoyunun dili dəyməyən tüklər daha canlı və daha uzunömürlü olur. Lap yaxşısı isə, doğulmağa yaxın ana bətnindən çıxarılan dölün dərisidir.

Beləliklə, Azərbaycanı uzun müddət “idarə edən” ağsaqqallıq institutunun kəmsavad “professor”ları öz paqonlarını – dudkeş papaqlarını doğulmağa hazırlaşan yeni nəslin dərisindən hazırladır. Onu başına qoyub qərarlar verir, hamıya ağıl öyrədir. Və bu hal xalqın mistik taleyinə təsirsiz ötüşmür. Başında döl dərisi (qətl olunmuş gələcək) gəzdirən ağsaqqalların sözü ilə oturub-duran toplumun gələcəyi olmur, onun ən bakirə, ən intim, ən munis arzuları ana bətnindəcə qətlə yetirilib ağsaqqallara qurban verilir.

Azmış kimi, aşıqlarımız və mollalarımız da həmin papaqlardan qoyurlar.

Bəzən, gənclər də müdrik, ağıllı görünmək, cəmiyyət içində hörmət qazanmaq üçün öz qətl olunmuş gələcəklərinin müqəvvasını başları üstündə gəzdirib vaxtından əvvəl qocalır, vaxtından əvvəl qatilə çevrilirlər.

Mustafa Kamal Atatürk qiyafət inqilabı ilə ozamankı Türkiyəni bu adamlarının əlindən yaxşıca xilas eləmişdi...

Dudkeş papaqlar sizə elə-belə gəlməsin...

Dudkeş papağın əsl mahiyyətini bir kənara qoyub bu papağı Novruz bayramında qapılara ataq-atmayaq müzakirəsi açan millət vəkillərinin işi isə, sadəcə baş piyləməkdir.

Deyim nə edək?

Bu papağı qapılara da yox e... tarixin kiflənmiş zirzəmisinə tolazlayaq.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

"Sənin bu “qadın travmandan” xeyli həzz aldım" - Seymurla Aygün Aslanlının söhbəti
18:40 19 Yanvar 2021
"Simpsonlar"ın ssenaristi öldü
17:56 19 Yanvar 2021
Orxanı yenə polis apardı – Əsgərlikdəki şairlə söhbət
17:12 19 Yanvar 2021
Balacalar üçün onlayn tamaşa
16:31 19 Yanvar 2021
“Qarabağ hekayələri” qırğız dilinə tərcümə olundu
15:53 19 Yanvar 2021
“Mən xəbərləri oxuyanda qarşımda avtomatlı əsgər dayanmışdı” - Məşhur diktor 19 yanvar gecəsi AzTV-də baş verənlərdən danışır – Müsahibə
15:11 19 Yanvar 2021
“Arşın mal alan” Düşənbədə təqdim olundu
14:38 19 Yanvar 2021
Xalq artisti dünyasını dəyişdi
14:00 19 Yanvar 2021
Məşhur tarzən müğənnini qınadı: "Şəhid verdiyimiz dövrdə toy oxumusan"
13:17 19 Yanvar 2021
Leonardo da Vinçinin itmiş əsəri tapıldı
12:39 19 Yanvar 2021
Şair-əsgər anası: “Gizlində oğlumun çəkmələrini öpürdüm” – Müsahibə
12:01 19 Yanvar 2021
Məşhur prodüser həbsxanda vəfat etdi
11:25 19 Yanvar 2021
Nizami yenidən tədqiq edilməlidir - İradə Musayeva yazır...
10:52 19 Yanvar 2021
Tanınmış aktyor vəfat etdi
10:20 19 Yanvar 2021
Haaqada “20 Yanvar uşaqların gözü ilə” adlı virtual sərgi açıldı
09:55 19 Yanvar 2021
Müasir monqol hekayəsi: Portret - Orijinaldan tərcümə
09:00 19 Yanvar 2021
Nizaminin əsərləri ilə bağlı müsabiqə elan olundu
18:54 18 Yanvar 2021
“Şəhərin qış gecələri” tamaşası onlayn nümayiş ediləcək
18:22 18 Yanvar 2021
İsa Hüseynovun hekayəsi Gürcüstan kitabxanasında
17:58 18 Yanvar 2021
"Üç peyğəmbər" xalçasının müəllifi - Ziyadxan Əliyev yazır...
17:43 18 Yanvar 2021