news-inner
clock15:38 calendar-gray 10 Mart 2015 view-gray235 dəfə oxunub
view-gray235 dəfə oxunub

Faşistlərin ölüm düşərgəsində səsləndirdikləri məşhur mahnı

“Titanik” filmində o məşhur səhnəni xatırlayın: Gəminin qəzaya uğraması xəbəri yayılır. Xilasedici qayıqlar kifayət qədər deyil. Ona görə birinci qadınlar və uşaqlar xilas edilməlidir.

Gəmi sərnişinləri isə təlaş içindədirlər. Hamı xilas olmağa çalışır. Bircə musiqiçilər sakitdirlər. O möhtəşəm kvartet öz təmkinini pozmadan mahnılarını ifa etməkdə davam edir. Təki insanları ovuda bilsin...

İkinci Dünya müharibəsi. Polşa. Lvovda yerləşən Yanovski konsentrasiya düşərgəsi. Bu lagerdə qaz kameraları, krematoriyalar yox idi. Rəsmi şəkildə əmək lageri adlanırdı. Bununla belə burada 200 minə yaxın yəhudi, ukraynalı, polyak və başqa millətlərin nümayəndələri məhv edilmişdi.

Lager rəhbərliyinin qəribə qətl metodları vardı. Onlar müxtəlif “ölüm yarışları” təşkil edir, dustaqlara işgəncələr verirdilər.

Bu dəhşətləri, insan oğlunun yer üzündə yaratdığı bu cəhənnəmi isə kinolaşdıran qəribə bir nüans vardı. Kənardan müşahidə etsən elə bilərdin filmə baxırsan. Qulağında maraqlı musiqi səslənərdi.

Hardan gəlirdi musiqi sədası? Bu dəhşətin içində kimlər vaxt tapıb musiqi çalırdı, kimlər onu dinləyirdi? Kimlər ondan zövq alırdı?

İnsan ah-nalələrinin ərşə ucaldığı bu məkandan hansısa musiqidən zövq almaq mümkün idimi?

Nə bilmək olar? İlk dəfədən qərar verməyək.

Bəlkə düşərgə rəhbərliyi zövq alırmış.

Bəlkə musiqiçilər doğma insana sarılmış kimi basırmışlar alətlərini sinələrinə.

Bəlkə işgəncə altında ölənlərin qulaqlarında dua kimi səslənirmiş bu musiqi.

Bəlkə...

Lagerdə işgəncələr və güllələnmələr vaxtı həmişə musiqi səslənirdi. Mahnının adı da vahiməli idi-“Ölüm tanqosu”. Onu dustaqlar belə adlandırmışdı.

Orkestr məhbuslardan təşkil olunmuşdu. Onlar ancaq “Ölüm tanqo”sunu ifa edirdilər.

Orkestrantlar arasında Lvov Dövlət Konservatoriyasının professoru Ştriks, opera dirijoru Mund və başqa tanınmış yəhudi musiqiçilər vardı. Məhbusların asılması zamanı orkestrdən bu tanqonu səsləndirmək tələb olunurdu.

İşgəncə nalələri göylərə ucaldıqca bu həzin tanqo lager divarlarında əks-səda verirdi. İnsan xislətində yaxşı ilə pis, xeyirlə şər, mərhəmətlə vəhşilik bir-birinə qarışdığı kimi lagerdə də fəryadla musiqi bir-birinə qarışırdı.

XX əsr tarixi də, psixoloqları da sübut etdilər. Təəssüf ki, insanın özünə qalanda o çox vaxt içindəki vəhşiliyi, şəri, pisliyi seçir. Necə ki, bu şər, bu pislik, bu vəhşilik ötən əsrdə ölüm düşərgələri şəklində təzahür eləmişdi.

Orkestri bəzən düşərgə rəisinin pəncərəsi ağzında çalmağa da vadar edirdilər.

Lvovun Sovet ordusu tərəfindən azad edilməsi zamanı alman faşistləri 40 nəfərlik orkestr üzvlərinə dairəvi şəkildə dayanmağı əmr edirlər. Düşərgənin mühafizə dəstəsi musiqiçiləri mühasirəyə alaraq onları çalmağa vadar edir. Əvvəlcə orkestrin dirijoru Mund öldürülür. Komendantın əmri ilə bundan sonra hər musiqiçi bir-biri dairənin mərkəzinə gəlir, alətini yerə qoyub çılpaq soyunur, sonra başından güllələnirdi.

“Ölüm tanqosu”nun müəllifi naməlumdur. Onu bərpa etmək cəhdləri isə uğursuzluqla nəticələnib. Notlar saxlanılmayıb. Bir neçə keçmiş məhbus yaddaşları əsasında mahnını bərpa etmək istəsələr də trans vəziyyətinə düşərək hönkür-hönkür ağlayıblar. Nəticə uğursuz olub.

Belə hesab olunur ki, düşərgədə insanların işgəncələrə məruz qaldığı, öldürüldüyü vaxt səslənən mahnı “Ta ostatnia niedziela” adlı məşhur Polşa tanqosu imiş.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Oğlunun ölümünü ondan 40 gün gizlədilər – Xalq artisti haqqında maraqlı faktlar
21:13 21 Yanvar 2021
Xalq şairinin oğlu: “Atamın xəstəliyini hamıdan gizlətdim” - Müsahibə
20:00 21 Yanvar 2021
Tarix Muzeyinə direktor təyin edildi
18:59 21 Yanvar 2021
"Netflix"in abunəçilərinin sayı rekord həddə çatdı
18:15 21 Yanvar 2021
Filipp Kirkorov bu ölkəni məhkəməyə verir
17:39 21 Yanvar 2021
Bizdən istifadə edən qəddar sənətkarlar – Mehman Qaraxanoğlu yazır...
17:19 21 Yanvar 2021
"Bu nə deməkdir?" - Qismət nazirliyin keçirdiyi müsabiqəni tənqid etdi
16:38 21 Yanvar 2021
Makgregor Porye qarşıdurmasına 1xBet-dən "Risk etmədən mərc"
16:23 21 Yanvar 2021
Tanınmış müğənni şəhid baş leytenanta mahnı həsr etdi - Video
15:40 21 Yanvar 2021
Sən istə, sənin üçün batım hər günaha mən – Orxan Bahadırsoydan yeni şeirlər
15:01 21 Yanvar 2021
"Min bir gecə" Mariinski Teatrında anşlaqla nümayiş olundu - Foto
14:20 21 Yanvar 2021
Ədəbiyyat müsabiqəsinin qalibləri bəlli oldu
13:41 21 Yanvar 2021
Əsgər payına göz dikənlər
13:17 21 Yanvar 2021
Moskvada teatr və kinoteatrlar açılır
12:43 21 Yanvar 2021
O doğulmamış atası Sibirə sürgün edildi, ömrünü mənfi rollara həsr etdi, “baş yaramaz” adını qazandı – Kinomuzun “Göygöz kosa”sı
12:07 21 Yanvar 2021
Qar yağır - Günün şeiri
11:34 21 Yanvar 2021
21-ci əsrin 21-ci ilinin 21-ci günü – Bu gün nə baş verəcək?
11:03 21 Yanvar 2021
Tünzalə Ağayeva Şuşa haqqında klip çəkdirdi - Foto
10:34 21 Yanvar 2021
Azərbaycanlı rəssamın ABŞ-dakı sərgisi beynəlxalq mətbuatda
10:14 21 Yanvar 2021
Vətəni söyməyə nə var? - Aqşin Yenisey qürbətdə aşağılanmaqdan yazır...
08:58 21 Yanvar 2021