writer1

Mirmehdi Ağaoğlu

Məqalə sayı

544
clock13:00 calendar-gray 24 Fevral 2015 view-gray85 dəfə oxunub
view-gray85 dəfə oxunub

Tehran Vəliyevin boynumuzdakı haqqı

Ötən həftə dördüncü gününü kədərli bir xəbərlə işə başladıq: tərcüməçi Tehran Vəliyev vəfat edib. Nədənsə, bu xəbər gündəmin başqa xəbərləri fonunda görünməz oldu, unuduldu. Oysa Tehran Vəliyev Azərbaycan ədəbiyyatı üçün əvəzsiz xidmət göstərmiş şəxs idi.

Ən azı ona görə ki, o, Uilyam Folknerin “Avqust işığı” və Cerom Selincerin “Çovdarlıqda uçurumdan qoruyan” əsərlərini dilimizə çevirmişdi. Özü də ingiliscədən...

Hardasa, 30 il əvvəl dilimizə çevrilmiş məşhur “Çovdarlıqda uçurumdan qoruyan” kimi kult əsər onun sayəsində azərbaycanlı oxuculara ulaşdı və ulaşmaqdadır.

O vaxta qədər Azərbaycan dilinə sadəcə bir neçə hekayəsi (“Qırmızı yarpaqlar” və sair) çevrilmiş Folknerin “Avqust işığı”ndan əvvəl hələ heç bir romanı tərcümə olunmamışdı. Öz ağır üslubu ilə seçilən Folkneri çevirmək olduqca məsuliyyətli və çətin işdir.

Təbii ki, yuxarıda qeyd etdiyim kimi hər ikisi ingiliscədən-orijinaldan.

“Nolsun!” deyənlərin isə nəzərinə qəribə bir faktı çatdırmaq istəyirəm. Onda özünüz Tehran müəllimin nə qədər böyük fədakarlıq etdiyinin şahidi olacaqsınız.

Şekspirin əsərlərinin əksəriyyəti orijinaldan çevrilməyib.

“Səfillər” orijinaldan çevrilməyib.

“Üç muşketyor” orijinaldan çevrilməyib.

“Qırmızı və qara” orijinaldan çevrilməyib.

Nə bilim, Daniel Defo, Höte, Şiller, Balzak, Flober, Çarzl Dikens, Biçer-Stou, Heminquey, Kamyu, Henrix Böll (“O illərin çörəyi”), Markes dilimizə orijinaldan çevrilməyib.

Ay, həzərat, “Don Kixot” dilimizə ruscadan çevrilib e.

Vəziyyət bu cürdür. Danışanda ağzımıza çullu dovşan sığımır, hər cümləmizin əvvəli də, axırı da Nobeldi, di gəl, oxuduğumuz xarici müəlliflərin çoxu ikinci dildən tərcümədi.

Tehran Vəliyev bax bu yoxluqda, bu kasadlıqda ədəbiyyatımıza olduqca gözəl şəkildə tərcümə olunmuş iki gözəl əsər bəxş etmişdi.

Təəssüf ki, onu belə sakit şəkildə yola saldıq. Zəhmətinin, fədakarlığının qarşılığını vermədik.

Ruhun şad olsun, ustad.

Haqqını halal elə.

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Qədir Rüstəmov jurnalisti niyə tutdurmaq istəyirdi? - Anım
13:40 14 Dekabr 2019
“Yol” filminin aktrisası dünyasını dəyişdi
13:00 14 Dekabr 2019
“Xaç atası” filminin aktyoru vəfat etdi
12:00 14 Dekabr 2019
Milli Qəhrəman Albert Aqarunova həsr edilmiş rəqs festivalının qalibləri mükafatlandırılacaq
10:50 14 Dekabr 2019
Həyat adamı məyus edir - Seymur Baycan yazır...
10:12 14 Dekabr 2019
Ailəsinin dəlixanaya saldırdığı dahi heykəltaraş
09:01 14 Dekabr 2019
Uğursuzluq və xaric oxumaq haqqında ballada
21:00 13 Dekabr 2019
Heçlik oyunu - Monoloq - Video
18:26 13 Dekabr 2019
Ən gözəl qış mənzərələri - Fotolar
17:47 13 Dekabr 2019
Yaradıcılıq Fakültəsində Fəxri Uğurlu ilə görüş keçirilib
17:10 13 Dekabr 2019
Dostlar əlində yıxıldım... - Şeirlər
16:30 13 Dekabr 2019
Azərbaycanlı aktyor evində ölü tapıldı - 3 gündən sonra
15:54 13 Dekabr 2019
İsa peyğəmbərin bağlanan kitabxanası
15:18 13 Dekabr 2019
"Sözləri Hüseyn Cavidindir" adlı not kitabı təqdim olunacaq
14:40 13 Dekabr 2019
Bakıda yaşayan gürcü şair əməliyyat olundu
14:00 13 Dekabr 2019
Arvadının sevgilisini zorlayan ər
13:50 13 Dekabr 2019
“Ustad” jurnalının yeni nömrəsi çap olundu
13:20 13 Dekabr 2019
Aqşin Yeniseylə Salam Sarvanın tərcümə davası - Qalmaqal
12:43 13 Dekabr 2019
Hansı yazıçılarımız deputatlığa namizədliyini verəcək? - Sorğu
12:14 13 Dekabr 2019
Tanınmış Nəsimişünasdan şok açıqlama: “Bildiklərimiz gerçəkliyi əks etdirmir”
11:41 13 Dekabr 2019