writer1

Mirmehdi Ağaoğlu

Məqalə sayı

537
clock13:00 calendar-gray 24 Fevral 2015 view-gray69 dəfə oxunub
view-gray69 dəfə oxunub

Tehran Vəliyevin boynumuzdakı haqqı

Ötən həftə dördüncü gününü kədərli bir xəbərlə işə başladıq: tərcüməçi Tehran Vəliyev vəfat edib. Nədənsə, bu xəbər gündəmin başqa xəbərləri fonunda görünməz oldu, unuduldu. Oysa Tehran Vəliyev Azərbaycan ədəbiyyatı üçün əvəzsiz xidmət göstərmiş şəxs idi.

Ən azı ona görə ki, o, Uilyam Folknerin “Avqust işığı” və Cerom Selincerin “Çovdarlıqda uçurumdan qoruyan” əsərlərini dilimizə çevirmişdi. Özü də ingiliscədən...

Hardasa, 30 il əvvəl dilimizə çevrilmiş məşhur “Çovdarlıqda uçurumdan qoruyan” kimi kult əsər onun sayəsində azərbaycanlı oxuculara ulaşdı və ulaşmaqdadır.

O vaxta qədər Azərbaycan dilinə sadəcə bir neçə hekayəsi (“Qırmızı yarpaqlar” və sair) çevrilmiş Folknerin “Avqust işığı”ndan əvvəl hələ heç bir romanı tərcümə olunmamışdı. Öz ağır üslubu ilə seçilən Folkneri çevirmək olduqca məsuliyyətli və çətin işdir.

Təbii ki, yuxarıda qeyd etdiyim kimi hər ikisi ingiliscədən-orijinaldan.

“Nolsun!” deyənlərin isə nəzərinə qəribə bir faktı çatdırmaq istəyirəm. Onda özünüz Tehran müəllimin nə qədər böyük fədakarlıq etdiyinin şahidi olacaqsınız.

Şekspirin əsərlərinin əksəriyyəti orijinaldan çevrilməyib.

“Səfillər” orijinaldan çevrilməyib.

“Üç muşketyor” orijinaldan çevrilməyib.

“Qırmızı və qara” orijinaldan çevrilməyib.

Nə bilim, Daniel Defo, Höte, Şiller, Balzak, Flober, Çarzl Dikens, Biçer-Stou, Heminquey, Kamyu, Henrix Böll (“O illərin çörəyi”), Markes dilimizə orijinaldan çevrilməyib.

Ay, həzərat, “Don Kixot” dilimizə ruscadan çevrilib e.

Vəziyyət bu cürdür. Danışanda ağzımıza çullu dovşan sığımır, hər cümləmizin əvvəli də, axırı da Nobeldi, di gəl, oxuduğumuz xarici müəlliflərin çoxu ikinci dildən tərcümədi.

Tehran Vəliyev bax bu yoxluqda, bu kasadlıqda ədəbiyyatımıza olduqca gözəl şəkildə tərcümə olunmuş iki gözəl əsər bəxş etmişdi.

Təəssüf ki, onu belə sakit şəkildə yola saldıq. Zəhmətinin, fədakarlığının qarşılığını vermədik.

Ruhun şad olsun, ustad.

Haqqını halal elə.

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

İctimai nəqliyyat təcavüzkarları - Mir Çingiz yazır...
10:25 23 Avqust 2019
Rasim Balayev: “Fərda, Elməddin, Müşviq meymunluğu sənətlə səhv salıblar” - Müsahibə
09:57 23 Avqust 2019
İran Oskara maraqlı bir filmlə qatılacaq: “Fəridənin sorağında”
09:36 23 Avqust 2019
Ərə getdiyi kişi bir il keçməmiş ölür – Bircənin Romanı
09:00 23 Avqust 2019
Elçibəyin oğlu: “Atamı çox qınamışam” - Müsahibə
21:01 22 Avqust 2019
Oğru şairlər: Yafəs Türksəs və başqaları...
19:04 22 Avqust 2019
“Manqurt” nümayiş ediləcək
16:02 22 Avqust 2019
Həsən Turabovun öz qızına faciəvi münasibəti - Sevda qadın haqları və erkən nikahlardan yazır...
15:13 22 Avqust 2019
Karikatura müsabiqəsi başa çatıb - Fotolar
14:51 22 Avqust 2019
Səni sevdiklərin daş-qalaq eylər... - Günün Şeiri
14:07 22 Avqust 2019
Şeir yazmağın mənasızlığı
13:22 22 Avqust 2019
Nəsiminin son sözü kəlmeyi-şəhadət olub – Müsahibə
12:42 22 Avqust 2019
Pelevindən yeni kitab gəlir
12:00 22 Avqust 2019
İşğaldakı evinin açarlarını saxlayan atam
11:22 22 Avqust 2019
Tarantino ata olacaq
10:42 22 Avqust 2019
Millət vəkili Firudin Qurbansoydan yazdı: "Bütpərəst qaragüruhu düşüb meydana..."
10:01 22 Avqust 2019
Avropa inəyinə görə kəndlə düşmən olan azərbaycanlı
09:00 22 Avqust 2019
Onunla son danışığımız
08:31 22 Avqust 2019
“Səni heç kim kinoya çəkməz, Nikulin!”
21:00 21 Avqust 2019
XXI əsrin hekayəsi: Həyəcanlı an
18:20 21 Avqust 2019