writer1

Mirmehdi Ağaoğlu

Məqalə sayı

560
clock13:00 calendar-gray 24 Fevral 2015 view-gray155 dəfə oxunub
view-gray155 dəfə oxunub

Tehran Vəliyevin boynumuzdakı haqqı

Ötən həftə dördüncü gününü kədərli bir xəbərlə işə başladıq: tərcüməçi Tehran Vəliyev vəfat edib. Nədənsə, bu xəbər gündəmin başqa xəbərləri fonunda görünməz oldu, unuduldu. Oysa Tehran Vəliyev Azərbaycan ədəbiyyatı üçün əvəzsiz xidmət göstərmiş şəxs idi.

Ən azı ona görə ki, o, Uilyam Folknerin “Avqust işığı” və Cerom Selincerin “Çovdarlıqda uçurumdan qoruyan” əsərlərini dilimizə çevirmişdi. Özü də ingiliscədən...

Hardasa, 30 il əvvəl dilimizə çevrilmiş məşhur “Çovdarlıqda uçurumdan qoruyan” kimi kult əsər onun sayəsində azərbaycanlı oxuculara ulaşdı və ulaşmaqdadır.

O vaxta qədər Azərbaycan dilinə sadəcə bir neçə hekayəsi (“Qırmızı yarpaqlar” və sair) çevrilmiş Folknerin “Avqust işığı”ndan əvvəl hələ heç bir romanı tərcümə olunmamışdı. Öz ağır üslubu ilə seçilən Folkneri çevirmək olduqca məsuliyyətli və çətin işdir.

Təbii ki, yuxarıda qeyd etdiyim kimi hər ikisi ingiliscədən-orijinaldan.

“Nolsun!” deyənlərin isə nəzərinə qəribə bir faktı çatdırmaq istəyirəm. Onda özünüz Tehran müəllimin nə qədər böyük fədakarlıq etdiyinin şahidi olacaqsınız.

Şekspirin əsərlərinin əksəriyyəti orijinaldan çevrilməyib.

“Səfillər” orijinaldan çevrilməyib.

“Üç muşketyor” orijinaldan çevrilməyib.

“Qırmızı və qara” orijinaldan çevrilməyib.

Nə bilim, Daniel Defo, Höte, Şiller, Balzak, Flober, Çarzl Dikens, Biçer-Stou, Heminquey, Kamyu, Henrix Böll (“O illərin çörəyi”), Markes dilimizə orijinaldan çevrilməyib.

Ay, həzərat, “Don Kixot” dilimizə ruscadan çevrilib e.

Vəziyyət bu cürdür. Danışanda ağzımıza çullu dovşan sığımır, hər cümləmizin əvvəli də, axırı da Nobeldi, di gəl, oxuduğumuz xarici müəlliflərin çoxu ikinci dildən tərcümədi.

Tehran Vəliyev bax bu yoxluqda, bu kasadlıqda ədəbiyyatımıza olduqca gözəl şəkildə tərcümə olunmuş iki gözəl əsər bəxş etmişdi.

Təəssüf ki, onu belə sakit şəkildə yola saldıq. Zəhmətinin, fədakarlığının qarşılığını vermədik.

Ruhun şad olsun, ustad.

Haqqını halal elə.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

“Çəkməli pişik” onlayn göstəriləcək
18:44 07 İyul 2020
Əfsanəvi musiqiçi vəfat etdi
18:09 07 İyul 2020
Bizim üçün qızılgül – Cavanşir Yusifli yazır...
17:30 07 İyul 2020
Bred Pitt yeni filmə çəkilir
16:48 07 İyul 2020
Filmdəki "Kəndimiz" mahnısının ifaçısı dünyasını dəyişdi
16:06 07 İyul 2020
Seymur Baycanın yazısı məşhur türk saytında yayımlandı
15:24 07 İyul 2020
"İmkanlı adamların milli qeyrəti olmalıdır" - Yazıçılar ermənilərin festivala gedən filmindən danışdı
14:45 07 İyul 2020
Tbilisidə Azərbaycan muzeyləri açıldı
14:02 07 İyul 2020
“Qəhrəmanım sənsən” - Natiq Məmmədlinin yeni kitabı çap olundu
13:19 07 İyul 2020
Bakıya yayılan üfunət nəyin mesajıdır?
12:28 07 İyul 2020
Atasını vuranı bağışladı, ölümünə dostu bais oldu, öləcəyini internetdən öyrəndi - Ələkbər əminin kədərli həyatı
11:42 07 İyul 2020
Kür çayını kim xilas edəcək?
11:06 07 İyul 2020
Dindarlar bu şeirə görə gənc şairi hədələyirlər
10:30 07 İyul 2020
Amerikalı aktyor koronavirusdan öldü
10:04 07 İyul 2020
Müslüm Maqomayev adına müsabiqə gələn ilə qaldı
09:51 07 İyul 2020
Pararlel dünyaya səyahət edən xərçəng ata – Etqar Keretdən yeni hekayə
08:58 07 İyul 2020
Tanrının İtaliyaya bəxş etdiyi böyük sərvət: Ennio Morrikone
21:01 06 İyul 2020
Xalq artisti oğlundan yazanları hədələdi
20:40 06 İyul 2020
Kukla Teatrında uşaqlar üçün onlayn tamaşa
18:39 06 İyul 2020
Cənubi Koreya musiqi qrupu dünya rekordu qırdı
18:00 06 İyul 2020