writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

540
clock13:49 calendar-gray 22 Dekabr 2014 view-gray188 dəfə oxunub
view-gray188 dəfə oxunub

Fahişə ifadələr

Şair ruhlu adam! Bu ifadəni çox eşitmişik... Hətta o qədər ki, artıq ironik çalar kəsb etməyə başlayıb.

Kimdir şair? Reallıq hissini itirən, yerlə-göylə əlləşən, saçı dağınıq, şalvarı düşük dərvişvari insanmı? Yoxsa Nizami təmkini ilə əsrlərə hökm edən müdrik? Birmənalı cavab vermək çətindir. Amma ən azı modern çağın Nazim Hikmət modeli də var ki, nadinc kimi nadinc, müdrik kimi müdrik, romantik kimi romantik, realist kimi realistdir. Amma hanı?

Baxın FB-yə... Səhər-səhər mehdən inciyən kövrək şairlərlə doludur. Misraları eh-lə başlayan bu məxluqlara adamın yazığı gəlir. Bir növ, bədbəxt olmağı iş-peşəyə çeviriblər. Dünyanın ən güclü kitabları belə onları “şair bədbinliyi”ndən xilas edə bilməz. İki normal misra yazmaq üçün özlərini yeyib-tökürlər, qəmli baxışlarını uzaqlara dikib susurlar! Dərdləri də özləri kimi miskin və cılızdır. Bir qayda olaraq şeirlərində təbiətin ən incə varlıqlarından bəhs olunur: gül, çiçək, çəmənlik, kəpənək, bülbül, sərçə... Ən diri halda, daş, ağac, cırcırama, qarğa, qurd... Təbiətin yalnız incə səsləri eşidilir bu şeirlərdən. Məsələn, bulaq şırıltısı, çay zümzüməsi, bülbül nəğməsi və s.

Bir test edin. Heç vaxt bu tip şairlər meşə uğultusundan yazmazlar. Nə üçün? - deyə içinizdən bir sual keçməmiş olmaz. Onçun ki, bayaqdan saydığım həmcins üzvlərdən fərqli olaraq, meşə uğultusu simvolik düşüncənin məhsulu deyil. Məhz təbiətin öz səsidir. Bu ifadə indiyədək hansısa hoqqabaz klassikin gizli məcazına boyun əyməyib. Necə var, eləcə, öz mənasını ifadə edir. Hoqqabazlığa, spekulyasiyaya, yalançı eqo təminatına yaramır.

Əvət!

Problem simvolik düşüncə problemidir. Simvolika şeirin asan və ucuz yoludur. Çünki səndən əvvəl bu sözləri poeziya üçün ovsunlayıblar, onlarla yatıb-durublar, sürtükləşdiriblər. Bir növ “fahişə ifadələr” demək olar bu ifadələrə.

Qan olar həzin ruhlu bu şairlərin bircə misrasını tənqid etsən! O saat küsürlər. Kövrək qəlbləri sınır səndən. Üzlərini həssaslıqla yana çevirirlər. Əslində isə, qanını içməyə hazırdırlar. Çünki onlar təkcə şeirdə deyil, həyatda da simvolik düşünürlər. Beyinləri mötərizə içindədir. Məsələn, sevməyə evlənməyin, evlənməyə uşaq yaratmağın, uşaq yaratmağa həyati sürəkliliyin simvolu kimi baxırlar. “Müdrik” olmağa, “dərin” düşünməyə məhkumdurlar. Sevgiyə sadəcə sevgi, uşağa sadəcə uşaq, yaşama sadəcə yaşam kimi yanaşmaq lüksündən məhrum ediblər özlərini. Hamısı gül-çiçəkdə sirli mənalar axtarır... Gülün bülbülə deyil, xara yar olması onların ən böyük dərdidir. Saatlarla oxusan bu dərdləri biri-birindən ayıra bilməzsən. Əslində, elə dərdləri birdir bu adamların: xəstədirlər!

Və həyatı simvollaşdırmanın içində tənqidə də şüuraltı olaraq simvolik münasibət bəsləyirlər; tənqid adamı repressiya etməyin simvolu kimi gəlir onlara... Çünki sovet dövründə adamları öldürməzdən əvvəl “Ədəbiyyat qəzeti”ndə tənqid edirdilər. İndi ölüm-itim olmasa da, vəzifəni itirmək, şöhrətdən məhrum olmaq qorxusu var. Ən azı perspektivdəki iş-şöhrət imkanları tükənə bilər. Səni tənqid edən, əlbəttə ki, düşməndir sənə! Bunun, o yanı-bu yanı ola bilməz!

Odur ki, bu incə ruhlu şairlər məmləkətin dağ boyda problemləri qarşısında bircə dəfə “cük” eləmədikləri halda, avaragor bir şeirin tənqidinə görə adamı qətlə yetirə bilərlər!

Bu qədər miskin, yani...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

“Mən xəbərləri oxuyanda qarşımda avtomatlı əsgər dayanmışdı” - Məşhur diktor 19 yanvar gecəsi AzTV-də baş verənlərdən danışır – Müsahibə
15:11 19 Yanvar 2021
“Arşın mal alan” Düşənbədə təqdim olundu
14:38 19 Yanvar 2021
Xalq artisti dünyasını dəyişdi
14:00 19 Yanvar 2021
Məşhur tarzən müğənnini qınadı: "Şəhid verdiyimiz dövrdə toy oxumusan"
13:17 19 Yanvar 2021
Leonardo da Vinçinin itmiş əsəri tapıldı
12:39 19 Yanvar 2021
Şair-əsgər anası: “Gizlində oğlumun çəkmələrini öpürdüm” – Müsahibə
12:01 19 Yanvar 2021
Məşhur prodüser həbsxanda vəfat etdi
11:25 19 Yanvar 2021
Nizami yenidən tədqiq edilməlidir - İradə Musayeva yazır...
10:52 19 Yanvar 2021
Tanınmış aktyor vəfat etdi
10:20 19 Yanvar 2021
Haaqada “20 Yanvar uşaqların gözü ilə” adlı virtual sərgi açıldı
09:55 19 Yanvar 2021
Müasir monqol hekayəsi: Portret - Orijinaldan tərcümə
09:00 19 Yanvar 2021
Nizaminin əsərləri ilə bağlı müsabiqə elan olundu
18:54 18 Yanvar 2021
“Şəhərin qış gecələri” tamaşası onlayn nümayiş ediləcək
18:22 18 Yanvar 2021
İsa Hüseynovun hekayəsi Gürcüstan kitabxanasında
17:58 18 Yanvar 2021
"Üç peyğəmbər" xalçasının müəllifi - Ziyadxan Əliyev yazır...
17:43 18 Yanvar 2021
Dəyişən gerçəkliklərdə gizlənən həyat - Aliyə yazır...
17:01 18 Yanvar 2021
Xalq artisti xəstəxanaya yerləşdirildi
16:19 18 Yanvar 2021
"Şanlı tarix" sərgisi açılacaq
16:09 18 Yanvar 2021
Elçiliyə gecə saat 1-də gedən, Cəfər Cabbarlının qızını alan, baba olduğunu eşidəndə dünyasını dəyişən yazıçı – Maraqlı faktlar
15:27 18 Yanvar 2021
Yeşilçam filmlərinin məşhur aktyoru vəfat etdi
14:46 18 Yanvar 2021