writer1

Seymur Baycan

Məqalə sayı

110
clock08:30 calendar-gray 19 Sentyabr 2014 view-gray3793 dəfə oxunub
view-gray3793 dəfə oxunub

Köhnəlmək yaman pis şeydir...

siz qocalmadınız,

sadəcə köhnəldiniz...

Rasim Qaraca

Ötən həftənin cümə günü Qafqaz Evində maraqlı bir konsertdə iştirak etdim. Sözün həm məcazi, həm də elə həqiqi mənasında bu əsl konsert idi. Umka adlı müğənni qadın əvvəlcə şeirlərini, sonra isə mahnılarını oxudu. Bu onun ikinci konserti idi ki, iştirak edirdim. Zala təxminən 80- 100 adam yığışmışdı. Dinləyicilər əsasən Tiflisdə yaşayan rusdilli gürcülər, Tiflisdə yaşayan və şəhərə qonaq gəlmiş ruslar idi. Rusdilli gürcülərin və Tiflisdə yaşayan rusların çox depressiv görünüşü vardı.

Bir zaman çox aktiv və gərəkli olmuş adamlar baş vermiş bir çox tarixi proseslərin nəticəsində indi “out” vəziyyətinə düşüblər. Özləri də bunu anlayırlar. Ona görə də bu kimi tədbirlər onlar üçün bir növ nəfəslik rolunu oynayır. Əgər siz Qriboyedov adına Rus Dram Teatrına getsəniz Tiflisin əzilmiş, bir küncə sıxışdırılmış rusdillilərini rahatca kənardan müşahidə edə bilərsiniz. Xüsusən 2008-ci il avqust müharibəsindən sonra Gürcüstan rusdillilərinin vəziyyəti xeyli ağırlaşdı. Gələcəkdə rus dilinin və rusdillilərin vəziyyətinin necə olacağı isə siyasi proseslərdən asılıdı. Hər şey ola bilər. Bu gün küncə sıxışdırılmış adamlar sabah təzədən çox vacib personalara çevrilə bilərlər. Amma bu bizim mövzumuz deyil, siyasi mənada proqnozlar verməyi sevmirəm, ümumiyyətlə siyasətə qarışmaqdan xoşum gəlmir. Qayıdaq Umkanın konsertinə.

Zalda əyləşənlər arasında sovet dövründə xeyli məşhur və nüfuz sahibi olmuş bir qopqoca tənqidçi də vardı. Görünür bu qoca tənqidçi sovet dövründə keçirilən şeir gecələri üçün çox darıxmışdı. Umka şeirlərini oxumağa hazırlaşan vaxt qoca tənqidçi dözməyib bir sual verdi:

- Siz şair olduğunuzu nə vaxt hiss etməyə başladınız?

Birinci konsertdən sonra Umkayla bir pivə məclisində iştirak etmişdim. Həmin məclisdə bir çox məsələlər haqqında söhbətlər, müzakirələr olmuşdu. Umkanın suallara çox konkret cavabları vardı. Mən onu diqqətlə müşahidə etdim və başa düşdüm ki, bu qadın həyatın hər bir üzünü görüb. Böyük həyat təcrübəsi var. Məlumatlı insandı. Həyatla bağlı suallarına özlüyündə cavab tapıb. Heç nə onu narahat etmir. Zahirən rahatdır. Belə adamlar ya çox güclü iradəyə malik olurlar, ya da hər şeylə razılaşdıqlarından hər bir narahatçılığı beləcə sakitcə qəbul edirlər. Umkanın necə bir adam olduğunu uzun-uzadı yazmayacam. Bu mahnını dinləsəniz bəsedər (Mahnı yazının sonunda). Bəli, qoca tənqidçi birinci suala cavab almamış ikinci sual verdi. İkinci sual da birinci sual kimi çox yersiz və dəxilsiz sual idi. Üçüncü sualla isə qoca tənqidçi lap onluğa vurdu:

- Siz postmodernistsiniz?

Umka suallara düz-əməlli cavab vermədi. Başladı şeir deməyə. Özü də ötən əsrin şairlərini yamsılamaqla. Onun əl hərəkətləri və səsi şeirlərin məzmunu ilə tamamilə tərsmütənasib idi. Şeirlərin çoxu sovet cizgi filmlərinin qəhrəmanlarına həsr olunmuşdu. Umka isə bu şeirləri Mayakovski kimi söyləyirdi.

Qərəz, bu qadın bu qoca tənqidçini xeyli ələ salıb doladı. Mənim o qoca tənqidçiyə çox yazığım gəldi. Köhnəlmək nə pis şey imiş. Səni dolayırlar, sən isə bundan xəbərsiz ciddi-ciddi suallar verməkdə davam edirsən. Vaxt keçdikcə zalda əyləşənlərin çoxu başa düşməyə başladı ki, Umka sadəcə qoca tənqidçiylə qəddarcasına məzələnir. Amma qoca tənqidçi bunu başa düşmürdü ki, düşmürdü. Elə bir tərəfdən ciddi-ciddi suallar verirdi və adamlara da sübut etmək istəyirdi ki, bunlar ciddi şeir deyil. Konsertdən sonra balaca həyətdə bir tanışımla söhbət etdim. Dedim:

- Qoca tənqidçiyə yazığım gəldi. Umka onunla çox qəddarcasına davrandı.

O da dedi:

- Hə, Umka çox qəddardı. Belə adamları heç bağışlamır.

Həmin gün qoca tənqidçinin düşdüyü gülməli vəziyyətə baxmaq mənim üçün o qədər də asan deyildi, amma nə etməli, bir çox adamlar öz yersiz ciddilikləri ilə özləri özlərini gülməli vəziyyətə salırlar. Bizim Yazıçılar Birliyinin və digər birliklərin divarları arasında çoxlu belə canlı karikaturalar var. Əlbəttə, insanın yaşı onun görünüşü ilə ölçülmür. Pasportda təvəllüdü bildirən rəqəmlər də yaş göstəricisi deyil.

İnsanın yaşı onun təfəkkürüdü. Təfəkkürümüz hardadırsa özümüz də ordayıq. Adam var yeddinci əsrdədi. Adam var mağara təfəkküründə qalıb. Adam var on dördüncü əsrdə ilişib qalıb. Bu mənada bizim ölkədə gənclərin çoxu vaxtsız qocalıblar. Baxırsan iyirmi yaşlı oğlandı, elə müdrik-müdrik danışır, elə bil artıq yüz yaşı var. Özündən xəbəri yoxdu, ölub, aparıb basdıran lazımdı. Ən böyük məğlubiyyət zamana məğlub olmaqdı. Ən böyük qələbə zamana qalib gəlməkdi.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Xalq artistinin oğlu vəfat etdi
01:53 10 İyul 2020
Azərbaycanlı alimin kitabı Avropa dillərində nəşr olunacaq
18:37 09 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
17:56 09 İyul 2020
Təranə Vahidin Türkiyədə çap olunan hekayəsi: "Durna adam"
17:15 09 İyul 2020
Qızını ərə verən atanın ölümü
16:26 09 İyul 2020
İspaniyada Haqverdiyevə həsr olunmuş poçt markaları buraxıldı
15:47 09 İyul 2020
Qadına görə başına bəla gələn məşhurlar: onların arasında Müşfiq də var
15:08 09 İyul 2020
Məşhur sənətçi prezidentliyə namizəd olacaq
14:19 09 İyul 2020
Yaltaqlıq ən perspektivli valyutadır
13:30 09 İyul 2020
Uşaq təbəssümü
12:53 09 İyul 2020
Qorxu və təşviş insanı necə formalaşdırır? – Nazlı Əmirova ekzistensializmdən yazır...
12:30 09 İyul 2020
Bəhram Bağırzadənin həyat yoldaşı: "Hələ danışa bilmir"
11:48 09 İyul 2020
Cinsi yanğısını Facebookda söyüşlə soyudanlar
11:19 09 İyul 2020
Son 200 ilin ən yaxşı qəzəli – Mətn
10:46 09 İyul 2020
Elton Conun şərəfinə sikkə hazırlandı
10:09 09 İyul 2020
Sovet ordusunda üsyan edib almanlar tərəfə keçən azərbaycanlı - Amerikadan yazırlar...
09:01 09 İyul 2020
Moskvada teatrlar avqustun 1-dən açılır
18:54 08 İyul 2020
Uşaq tabutunda basdırılan kişi - Günel Natiqdən yeni hekayə
18:22 08 İyul 2020
Son 10 ilin ən yaxşı qorxu filmləri - Siyahı
17:49 08 İyul 2020
Venesiya Film Festivalı əvvəlki qaydada keçiriləcək
17:10 08 İyul 2020