Kulis.az “Palitra” rubrikasında tanınmış Argentina əsilli italyan rəssam Luço Fontananın “Məkan konsepsiyası: Gözləntilər” əsəri haqqında materialı təqdim edir.

Rəssam, heykəltəraş və nəzəriyyəçi Luço Fontana Argentinanın Rosario şəhərində anadan olub, təhsilini və sənət fəaliyyətinin böyük hissəsini İtaliyanın Milan şəhərində həyata keçirib.

O, 1940-cı illərin sonunda spazialismo hərəkatının əsasını qoyaraq rəngkarlıq, heykəltəraşlıq və arxitektura arasındakı sərhədləri ləğv edən radikal incəsənət manifestləri nəşr etdirib.

Rəssam kətanı sadəcə üzərinə boya çəkilən müstəvi kimi deyil, fiziki olaraq kəsilə və deşilə bilən üçölçülü obyekt kimi qəbul edərək sənət tarixinin ən böyük vizual inqilablarından birini gerçəkləşdirib.

Fontananın kətan üzərində ülgüclə açdığı kəsiklər və dəliklər kainatın sonsuzluğuna, kosmik məkana və işığın hərəkətinə açılan pəncərə rolunu oynayır.

1968-ci ildə Varezedə vəfat edən rəssamın yaradıcılığı konseptual sənətin, minimalizmin və müasir incəsənətin formalaşmasında müstəsna xidmət göstərib.

“Məkan konsepsiyası: Gözləntilər”

Luço Fontananın radikal və tanınmış şah əsərlərindən biri olan bu tablo 1960-cı illərin əvvəlində, bəşəriyyətin kosmosu fəth etməyə başladığı və kosmik eranın kəşfləri ilə həyəcanlandığı bir dövrdə ərsəyə gəlib.

Rəssam kətanın üzərinə tək rəngli (monoxrom) boya çəkdikdən sonra boya hələ tam qurumamış dəqiq və kəskin hərəkətlə ülgüclə kətanı şaquli şəkildə kəsib.

Fontana bu hərəkəti təsadüfi deyil, dərin bir konsentrasiya və fiziki jestlə həyata keçirirdi.

Kəsilmiş yarığın arxasına qara tül parça bərkidərək kətanın arxasında dərin, qaranlıq və sonsuz boşluq illüziyası yaradıb.

Əsər hazırda Londonun məşhur Teyt Modern qalereyasında saxlanılır.

Tablonun əsas mahiyyəti kətanın fiziki sərhədini məhv etməkdir.

Yüzilliklər boyu rəssamlar kətan üzərində kölgə və perspektiv vasitəsilə dərinlik illüziyası yaradırdılarsa, Fontana kətanın özünü yırtaraq həqiqi üçölçülü məkanı sənətə daxil etdi.

Əsərdəki bu detal sadəcə bir xətt deyil, havanın, işığın və baxışın kətanın arxasına keçməsinə imkan verən canlı bir yarıqdır.

Monoxrom fonun sadəliyi diqqəti birbaşa bu fiziki müdaxiləyə və onun kölgəsinə yönəldir.

Kəsilmiş hərəkətin kəskinliyi məkana heykəltəraşlıq dinamikası qatır.

Əsərin adındakı "Gözləntilər" sözü isə tamaşaçını bu boşluğun arxasında nəyin gizləndiyini düşünməyə, kosmik sonsuzluqla üz-üzə qalmağa dəvət edir.

Fontana bu tablo ilə ənənəvi rəngkarlığı yekunlaşdıraraq sənəti məkanın və zamanın dördüncü ölçüsünə daşıyıb.

• Tanınmış feminist yazıçı vəfat etdi
• "Oasis" qrupunun 100 saatlıq səs arxivi hərraca çıxarılır
• 12 min illik ərazidə qazıntı işləri başladı