Bu gün tanınmış ingilis rəssam Edvard Börn-Consun doğum günüdür.

Kulis.az “Palitra” rubrikasında boyakarın “Qızıl pillələr” əsəri haqqında materialı təqdim edir.

Viktoriya dövrü Britaniya rəngkarlığının ən nüfuzlu ustadlarından biri olan Edvard Börn-Cons Birmingemdə anadan olmuş və Oksford Universitetində ilahiyyat təhsili alarkən sənətə dərin meyil göstərmişdir.

O, yaxın dostu Uilyam Morris və mentor saydığı Dante Qabriel Rossetti ilə tanışlıqdan sonra Pre-Rafaelitlər cərəyanına qoşularaq rəssamlıq və tətbiqi sənət sahəsinə yönəlmişdir.

Börn-Cons orta əsr əfsanələrindən, Artur silsiləsindən və mifoloji süjetlərdən ilham alaraq realist mühitdən uzaq, romantik və sürreal bir təsvir dili formalaşdırmışdır.

Rəssam sadəcə kətan rəngkarlığı ilə kifayətlənməmiş, vitraj dizaynları, divar xalçaları və illüstrasiyalar hazırlayaraq Estetik Hərəkatın ən görkəmli bayraqdarlarından birinə çevrilmişdir.

İtaliya intibahı ustadlarının, xüsusən Botiçelli və Mantenyanın incə xətt harmoniyasını mənimsəyən sənətkar Viktoriya estetikasını kökündən yeniləmişdir.

1898-ci ildə Londonda vəfat edən Börn-Cons modern Simvolizm cərəyanına və Avropa incəsənətinə silinməz izlər qoymuşdur.

“Qızıl pillələr”

Edvard Börn-Consun ən məşhur əsərlərindən biri olan "Qızıl pillələr" 1876-cı ildə layihələndirilməyə başlanmış və 1880-ci ildə tamamlanaraq Londonun məşhur Qrosvenor Qalereyasında nümayiş etdirilmişdir.

Rəssam ilk illərdə əsərə "Kralın musiqiçiləri" və ya "Pilləkənlər" adını verməyi düşünsə də, sonradan hər hansı müəyyən bir ədəbi və ya tarixi hekayəyə bağlı qalmaması üçün kətanı sadəcə bu adla təqdim etmişdir.

Əsər Viktoriya dövrünün "məqsədsiz incəsənət - sənət sənət üçündür" fəlsəfəsini yayan estetik hərəkatın rəmzinə çevrilmişdir.

Tabloda təsvir olunan gənc qadınlar üçün rəssamın qızı Marqaret, Uilyam Morrisin qızı Mey Morris və dövrün tanınmış zadəgan qadınları poz veriblər.

"Qızıl pillələr" vizual baxımdan məkana həsr olunmuş simfoniyanı xatırladır.

Şaquli kəsilmiş uzun kətan boyu qızılı spiral pilləkənlərdən aşağıya doğru enən 18 gənc qadın təsvir edilib.

Qadınların əlində zərb alətləri, fleytalar, arfalar və trubalar var.

Hər bir fiqurun zərif, ensiz və dalğalı geyimləri İtalyan intibahının friz kompozisiyalarını və Botiçelli estetikasını zövqlə canlandırır.

Əsərin ən böyük sirri onun konkret bir süjetə malik olmamasıdır.

Qadınlar haradan gəlir və hara gedir? Bu qeyri-müəyyənlik tamaşaçını hekayə axtarmaqdan uzaqlaşdırıb birbaşa saf estetik həzzə yönəldir.

Monoxrom (tək rəngli) qızılı-oxra, ağ və zərif boz tonlar rəsmdə musiqi ahəngi yaradır.

Yuxarıdakı damda görünən göyərçinlər isə məkana sülh, ilahi sakitlik və ruhi azadlıq hissi qatır.

Börn-Cons bu kətanla təsviri incəsənəti musiqi sənətinə yaxınlaşdırmağa müvəffəq olmuşdur.

Əsər hazırda Londonun məşhur Teyt Britaniya qalereyasında saxlanılır.

• “Azərbaycanın xalçaçı-rəssamı Lətif Kərimov” adlı elektron məlumat bazası hazırlandı
• Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığında azman imza - Onu niyə “Koroğlunun qələm dəlisi” adlandırırdılar?
• Fotoqrafiya dərnəyi yeni mövsümə start verir - Tanınmış simaların iştirakı ilə