Bu gün tanınmış hollandiyalı rəssam Böyük Piter Breygelin anım günüdür.

Kulis.az “Palitra” rubrikasında boyakarın “Babil qülləsi” əsəri haqqında materialı təqdim edir.

Şimal intibahının dahi rəngkarlarından olan niderlandlı ustad Böyük Piter Breygel Breda yaxınlığında doğulub, təhsilini Antverpendə Piter Kukk van Alstın emalatxanasında alıb.

O, İtaliyaya səyahət edərək Renessans sənətini yaxından araşdırsa da, cənubun ideallaşdırılmış antik estetikasını deyil, Şimalın humanist, detallı və xalq məişətinə əsaslanan realist üslubunu mənimsəyib.

Rəssam kəndli həyatını, kütləvi xalq şənliklərini, atalar sözlərini və dini süjetləri misilsiz miniatür dəqiqliyi, satira və dərin fəlsəfi baxışla kətana köçürdüyü üçün "Kəndli Breygel" ləqəbi ilə tanınıb.

Onun vizual dili hündür nöqtədən baxış (panoramik perspektiv), yüzlərlə mikroskopik detalın bir araya gətirdiyi kütləvi xaos və təbiətin insan taleyi üzərindəki mütləq hakimiyyəti ilə seçilir.

1569-cu ildə Brüsseldə vəfat edən rəssamın yaradıcılığı Niderland rəngkarlıq məktəbinin qızıl əsrini formalaşdırıb və Avropa janr rəngkarlığının təməlinə çevrilib.

“Babil qülləsi”

Böyük Piter Breygelin yaradıcılığının zirvəsi sayılan "Babil qülləsi" əsəri 1863-cü ildə, Antverpenin ticarət və maliyyə mərkəzi kimi çiçəkləndiyi, eyni zamanda dini müharibələrin və siyasi gərginliklərin yaşandığı bir dövrdə ərsəyə gəlib.

Əsər Tövratdakı məşhur rəvayətə - təkəbbürlü insanların göyə çatmaq üçün tikmək istədikləri, lakin ilahi qəzəblə dilləri qarışdırılaraq yarımçıq qalan nəhəng tikiliyə həsr olunub.

Breygel bu kətanı işləyərkən İtaliya səyahəti zamanı gördüyü Roma Kolizeyinin arxitekturasından ilhamlanıb və antik dünyanın çürüyən heybətini intibah dövrünün mühəndislik illüziyası ilə birləşdirib.

Əsər hazırda Vyana İncəsənət Tarixi Muzeyində saxlanılır.

Əsərdə ilk baxışdan göylərə yüksələn, buludları yaran nəhəng bir tikili gözə dəyir.

Lakin Breygelin əsas ustalığı bu monumental obyektin daxilindəki mikro-dünyadadır.

Qüllənin üzərində minlərlə xırda kəndli, bənna, daşyonan və fəhlə qarışqa kimi çalışır, qaldırıcı kranlar, dəniz gəmiləri və qum karvanları tikintinin miqyasını göstərir.

Sol aşağı küncdə isə tikintiyə baxmağa gələn Kral Nimrod və onun önündə diz çökmüş daşyonanlar təsvir edilib.

Breygel bu tabloda fövqəladə riyazi və mühəndislik səhvlərini gizlədib: qüllənin sol tərəfi artıq çökməyə başlayıb, mərtəbələr maili tikilib və daxili tağlar ağırlığa dözmür.

Rəssam bu detallarla insan təkəbbürünün və ilahi iradəyə qarşı çıxmağın qaçılmaz uğursuzluğunu nümayış etdirir.

Romantik dumanlı səma, Antverpen limanını xatırladan dəniz mənzərəsi və incə rəng keçidləri kətana həm realist, həm də faciəvi əzəmət qatır.

Əsər bəşəriyyətin sonsuz iddialarının və acizliyinin vizual alleqoriyasıdır.

• "Nə vaxt təslim olacağını bilməlisən..." - Məşhur "The gambler" necə yarandı?
• Cəngəlliyin dərinliyində gizli yollar - Maçu-Pikçunun bilinməyən sirləri
• Qalmaqallı repçi Rusiyada konsert verəcək