writer1

Sevda Sultanova

Məqalə sayı

819
clock12:05 calendar-gray 12 Mart 2014 view-gray2574 dəfə oxunub
view-gray2574 dəfə oxunub

Həkimlərdən necə qorunmalı?

Nərmin Hüseynli zob diaqnozu ilə əməliyyat olunub. Əməliyyatdan sonra Nərminin vəziyyəti pisləşib və məlum olub ki, diaqnoz səhv qoyulub və bu, xərçəng xəstəliyinə çevrilib.

Anestezioloq əməliyyata hazırlıq zamanı Elnarə Tofiqqızına narkoz vurur. Narkozun dozası həddən çox olduğu üçün pasiyent komaya düşüb keçinir.

Yaxın qohumumuza, sırf ginekoloji problemi olduğu halda, vərəm diaqnozu qoyulub.

Çox sevdiyim insanlardan biri diş həkiminin məsuliyyətsizliyi üzündən Hepatit C virusuna yoluxub.

Qaraciyər transplantasiyası olmasa, həyatını itirə bilər.

Hər gün doğuş zamanı ana və körpələrin öldüyü haqda xəbərlər oxuyuruq.

Analoji nümunələr çoxdur.

Bisavad, insana insan münasibəti göstərməyən, ona qurbanlıq qoyun, sağmal inək kimi baxan, gigiyenik qaydalardan bixəbər bir dəstə pinti həkimin terroruna məruz qalmışıq.

Adam xəstələnir. Təcili yardıma zəng vurulur. Həkim tibb bacısı ilə xəstənin evinə birbaşa ayaqqabı ilə girir. Küçədəki kirləri, cürbəcür mikrobları ayaqqabısının altına yığıb camaatın evini çirkləndirən, adi etik normalardan xəbərsiz bu növ natəmiz həkimlərə vücudunu necə etibar edəsən?

Hələ o həkimlərdən, tibb bacılarından danışmıram ki, əllərini yumamış xəstəyə iynə vururlar, onu müayinə edirlər.

Yaxud xəstə həkimin qəbuluna gedir. Ağrıdan ağlayır, şikayət edir. Həkim üz-gözünü turşudub çəpər dibində qeybətləşən, aradüzəldən arvadlar kimi “unikal” reaksiya verir: “səhər-səhər qaramatını mənim üstümə tökmə”.

Bunu xəstəyə təsəlli verməyə, onun dərdinə əlac etməli olan həkim deyir.

Demək olar ki, bütün dünyada xırda-para korrektə ilə qəbul olunan “Hippokrat and”ının 9 etik prinsipindən biri də budur: xəstəyə kömək etmək öhdəçiliyi- yəni mərhəmət, şəfqət prinsipi.

Bu növ həkimlərin xəstə qarşısında borcu bir tərəfə, leksikonlarında “şəfqət”, ”mərhəmət” sözləri mövcud deyil.

Devid Linçin təəccüb dolu sualı təəssüf ki, aktuallığını itirmir: “Bu cür insanlar (oxu: həkimlər) necə yaranır, hardan peyda olur”.

Hələ bu azmış kimi dövlətin ayırdığı pula məsuliyyətsiz həkimlərin fədakarlığına saxta serial da həsr edirik.

Vəziyyət o qədər pisdir ki, tanış olmayan, peşəkarlığına, insanlığına inanmadığımız həkimin yanına getmirik. Əvvəlcə arayıb-araşdırırıq, tanış-bilişdən dəqiqləşdiririk, şübhələrimizi dağıdırıq, sonra qərar veririk.

Madam ki, səhiyyə sistemində total islahatlara gücümüz yetmir, madam ki, hansısa həkim üçün bu peşə yalnız pul-para qazanmaq anlamına gəlir, onda məsələyə ictimai qınaq, təzyiq mexanizmi formalaşmalıdır.

Bunun ən effektli hərəkətverici qüvvəsi isə mediadır.

Bir müddət Füzulidə bir gəncin itə amansız münasibəti sosial şəbəkələrdə “atom bombası” kimi partladı. Hamının humanist duyğuları oyanmışdı, müzakirə edir, münasibət bildirir, qınayır, söyür, səbəbkarı cəzalandırmağı tələb edirdilər.

Həmkarlarım hadisə haqda məqalələr yazdı, mövzu bir müddət gündəmdən düşmədi.

Bircə o qalmışdı ki, etiraz aksiyası keçirilsin. Hətta bəlkə də keçirilib, mən bilmirəm.

İş o yerə çatdı ki, məsələyə polis də qarışdı.

Nədən eyni reaksiya insan həyatına həşərat kimi yanaşan məsuliyyətsiz, savadsız və acgöz həkimlərə qarşı olmasın?

Axı, heç birimiz bu vəziyyətdən sığortalanmamışıq.

Hər şeydən əvvəl onların şəxsiyyətləri və işlədiyi klinikaların adları açıqlansın. Sosial şəbəkələrin, yazılı və elektron medianın gündəmindən düşməsin. Həmin klinikaların qarşısında etiraz aksiyaları keçirilsin. Məsuliyyətsiz həkimlərə qarşı ictimai qınaq, təzyiq güclənsin.

Nərmin Hüseynli olayında onu yanlış əməliyyat edən həkimin cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmasına fokuslanmalıyıq. Heç bir halda “olan oldu, keçən keçdi” deyib, hadisənin üstündən sakit ötməməliyik. Söhbət insan həyatından gedir və bu, son belə hadisə deyil.

Nərminə yanlış diaqnoz qoyan və onu əməliyyat edən həkim, Topçubaşov adına Elmi Cərrahiyə Mərkəzinin cərrahı Ramiz Zamanovla bağlı yazı yalnız bir neçə portalda yer alıb.

Halbuki bu adam medianın, ictimaiyyətin gündəmindən düşməməlidir.


Həkim məsuliyyətsizliyinin qurbanı olan Elnarə Tofiqqızının həyat yoldaşı Anar Niftəliyev aylardan bəridir, günahkarların cəzalandırılması üçün dirənir.

Heç olmasa, ən azı bir həmkar kimi ona lazımi dəstəyi verməyə borcluyuq.

Bir neçə gün öncə Milli Məclisdə “Pasiyentlərin hüquqları haqqında” qanun layihəsi Milli Məclisin payız sessiyasının gündəliyinə salınması haqda xəbər oxudum. Qanunda həkimlərin səhvlərinə görə inzibati və məhkəmə məsuliyyəti öz əksini tapacaq. Bu qanun keçəcəyi təqdirdə onun nəticəsiz qalmayacağına inanmaq istəyirəm.

Yeri gəlmişkən, “Hippokrat andı”nın klassik mətninin sonunda deyilir: “Andıma sadiq olaramsa, nəsibim xoşbəxtlik və insanların rəğbəti, olmaramsa bunun əksi olsun”.

İnsanları bədbəxt edən, onların ölümünə səbəb olan həkimlərə “and”ın ikinci hissəsini arzulayıram.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Türk aktrisası vəfat etdi
18:30 13 Avqust 2020
Azərbaycanda əcnəbi serialların yayımı bərpa olundu
17:57 13 Avqust 2020
Məşhur rejissorların ürəyində qalan 5 film - Çəkmək istəyirdilər, alınmadı...
17:02 13 Avqust 2020
"Avatar-2" filminin çəkiliş meydançasından fotolar
16:28 13 Avqust 2020
Xalq rəssamı vəfat etdi
15:09 13 Avqust 2020
Nazirlikdən gedənlər və gələnlər – Sərdar Amin yazır...
14:11 13 Avqust 2020
Mədəniyyət Nazirliyinin aparat rəhbəri vəzifəsindən azad olundu
13:24 13 Avqust 2020
Mahnılarını Niyaməddin Musayev oğurladı, rayonu işğal olunanda beyninə qan sızıb öldü – Bu gözəl musiqilərin müəllifini siz də tanıyın
13:19 13 Avqust 2020
Mühacirətdə olan yazıçı vəfat etdi
12:34 13 Avqust 2020
Sərdarın atası və əlləri
11:52 13 Avqust 2020
Bizə əl atan qoca müəllim
11:07 13 Avqust 2020
Britaniyalı jurnalistin Xocalıdan yazdığı ssenariyə film çəkildi
10:43 13 Avqust 2020
"Qarabağ hekayələri" özbək dilində nəşr olundu
10:04 13 Avqust 2020
Stalin Rəsulzadəni bu yolla qaçırdı, Səməd Vurğun yaralıları apardı – Ayxan Ayvazın reportajı
09:00 13 Avqust 2020
Türkiyəli şair vəfat etdi
18:30 12 Avqust 2020
Məhəllə futbolu - Hekayə
17:58 12 Avqust 2020
Özündən 25 yaş kiçik qadınla evləndi, yoldaşının ikinci əri bütün şəkillərini yandırdı, məzarı hələ də bilinmir – Nəsibə Zeynalovanın atasının dramatik həyatı
17:04 12 Avqust 2020
Məşhur "20th Century Fox" fəaliyyətini sona çatdırır
16:14 12 Avqust 2020
İtaliyada vəfat edən müğənnimizin nəşi vətənə gətiriləcək? - Açıqlama
15:30 12 Avqust 2020
Səfər Alışarlının "İşıq" hekayəsi
14:42 12 Avqust 2020