news-inner
clock08:45 calendar-gray 06 Sentyabr 2013 view-gray919 dəfə oxunub
view-gray919 dəfə oxunub

36 saat oyaq qalmağı kimlər bacarır?

Kulis.az yuxu prosesi ilə bağlı maraqlı faktları təqdim edir.

Yuxusuz qalmağın rekordu 18 gün 21 saat 40 saniyədir. Bu rekord bir yarışmada qırılıb. Yarışmaya qatılan və uzun müddət yuxusuz qalanların çoxu halusunasiya, paranoya, görmə pozuqluğu, danışmağın çətinləşməsi, yaddaşın itməsi və konsantrasiyanın itməsi kimi problemlərlə qarşılaşıblar.

Kiməsə tibbi baxımdan oyaqdır demək çətin məsələdir. Çünki insanlar gözləri açıq olsa da qısa müddətli yuxuya gedə bilirlər. Bəzən isə heç bunun fərqinə də varmırlar.

İnsanların istədikləri vaxtda oyanmalarını təmin edən “təbii zəngli saat” stressdən yaranan hormone sayəsində həyata keçirilir.

“Təbii zəngli saat” balaca bir işıqla aktivləşə bilir. Ancaq həmin vaxt oyanmaq istəməsək, yenidən dərin bir yuxuya dalırıq.

XVII əsrdə insanlar 9-10 saat yatırmışlar.

1998-ci ildə insanın kürək nahiyəsindəki oynaqlarla beynin yuxu hissəsi arasında əlaqə olması aşkarlanıb.

1989-cu ildə baş vermiş Exxon Valdez neft qəzasının, “Challenger” gəmisinin batmasının və Çenobıl faciəsinin yuxusuzluqdan qaynaqlanan səhvlərin nəticəsi olmasından şübhələnirlər.

Tez yuxu fazasında görülən yuxuların digər yuxu fazalarında da görüldüyü bəlli olub. Yuxunun bu prosesində görülən yuxuların qorxulu olduğunu düşünürdülər. Amma sübut olundu ki, heç də belə deyil. Tez yuxu fazasında da qorxulu yuxular görmək olurmuş. Bu vaxt gözlərin hərəkəti, yuxudakı spesifik anlara işarə edir.

Əgər yerinizə uzandıqdan sonra 5 dəqiqə ərzində yuxuya gedirsinizsə, deməli yuxusuz qalmısınız. Normal halda 10-15 dəqiqəyə yuxuya getməlisiniz.

Alimlər deyirlər ki, yaddaşımızdakı uzun müddətli təcrübələrimizi sabitləşdirmək üçün yuxu görürük. Bəziləri unutmağa çalışdığımız şeyləri yuxuda gördüyümüzü düşünürlər.

Yuxu müəyyən məqsədə xidmət göstərmir. Sadəcə şüurlu olmaqla yuxulu olmağın uyğunlaşmasını göstərir.

İngiltərə Müdafiə Nazirliyinin tədqiqatçıları əsgərləri 36 saat oyaq qalmağa alışdırmağı bacarıblar.

İnsanlar meymunlardan 3 saat az yatır.

Özlərinə təhlükə hiss edən ördəklər yarı-yuxulu rejimə keçə bilirlər. Yəni nə yatırlar, nə də tam oyaq olurlar.

Yuxu haqqında əldə edilən biliklərin çoxu son 25 ilin nailiyyətləridir.

Yay və qış vaxtına keçdikdən sonra bir neçə gün ərzində Kanadada yuxu pozğunluğuna görə baş verən qəzaların sayı artırmış.

24 saat daimi internetin mövcud olması bu gün yuxu düzəninin qarşısındakı ən böyük təhdid hesab edilir.

news-inner-user
Rəna Nevzat

298 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

190 manatlıq qarpızı təpikləyən yutuber
19:41 11 İyul 2020
Əruz vəznində yazılmış ən gözəl təbiət şeiri - Mətn
17:01 11 İyul 2020
Kəramət Böyükçöl: "Məşhurluğumun arxasında dura bilmirəm" - Video
16:29 11 İyul 2020
Özgə adam - Xəyyam Rəfilinin hekayəsi
15:42 11 İyul 2020
Polşa fondu Bakıda müsabiqə elan etdi
14:51 11 İyul 2020
İcazə verək, insanlar Allahlarıyla dalaşsın
14:07 11 İyul 2020
Qarajda yaşayan Əməkdar artistin ürək parçalayan son sözü - Maraqlı Faktlar
13:15 11 İyul 2020
Məktublarda gizlədilmiş sevgilər - Malik Atilayın yeni şeirləri
12:08 11 İyul 2020
Sadəcə, Şahin
11:18 11 İyul 2020
Orxan Pamuk Qərbə yarınır - Şəhriyar yazır...
10:21 11 İyul 2020
Tofiq azərbaycanlı qızı ləkələyir, rus qızıyla evlənir – Məşhur filmin pərdəarxası
08:59 11 İyul 2020
"Sabir Rüstəmxanlı ilə Sirus Təbrizlini atam bu otaqda barışdırdı" - Sabir Əhmədlinin evindən reportaj
21:01 10 İyul 2020
Türkiyəli aktyor ölümlə təhdid olunur
18:17 10 İyul 2020
Əti, sümüyü var, qanı yoxdur – Həmkarları İlham Əzizi tənqid edir...
17:29 10 İyul 2020
Berqmanın filmi əsasında serial çəkilir
16:39 10 İyul 2020
Azərbaycanlı müğənni koronavirusdan sağaldı
15:50 10 İyul 2020
Əliağa Vahidi ölümdən qurtaran dostu - Maraqlı faktlar
15:07 10 İyul 2020
Dördbucaqlı qətl hadisəsi – Əli Şirin Şükürlü yazır
14:20 10 İyul 2020
“Çəkməli pişik” onlayn göstəriləcək
13:39 10 İyul 2020
"Heç yerə çıxarda bilmirik" - Vaqif Bayatlıdan xəbər var
12:52 10 İyul 2020