writer1

Mahir Mehdi

Məqalə sayı

19
clock08:45 calendar-gray 20 Dekabr 2012 view-gray1442 dəfə oxunub
view-gray1442 dəfə oxunub

“Mustafa” məşqi

Son vaxtlar yazmayanda-fərqi yoxdu nə-dayana bilmirəm. Mən də sözlərlə məşq eləyirəm. Səhər, günorta, axşam. Bəlkə də ləzzət aldığım yeganə məşğuliyyətdi bu. Yazı məşqi...

***

...Yolum Yevlaxa idi. Məni bezdirən və darıxdıran anlamsız şəhərə - sürgünlüyümə. Qabaq oturacaqda yerimi rahatlayıb Qan Turalının “Mustafa” romanını oxumağa girişdim. Rahat oxunurdu, maneəsiz- filansız, demək olar ki, öyrəşdiyimiz romançılıqdan əsər-əlamət yox idi. Hər şey təzə, yerində, özü boyda, öz qatında...

“....Orda yaşamaq mümkün deyildi, yaşamaq haqda düşünmək olardı.

Orda sevməyə yox, sevmək haqda düşünməyə icazə verilirdi.

Orda dünyanı izah etməyə icazə vardı, dəyişdirməyə yox.

Orda oxumaq olardı, yazmaq qadağan idi...”

Oxuya-oxuya fikirləşirdim ki, elə bil bu romanı uzun zaman şeirdən aralı düşmüş şair yazıb. Çünki romanın elə yerləri var idi ki, şeir kimi oxunurdu. Kitabın arxasında müəllif haqda yazılmış, tanıtmaya baxanda hər şey məlum oldu. Yanılmamışdım. O da nəsrə şeirdən gəlibmiş. Beləcə, şairin söz-söz, cümlə-cümlə, kəlmə-kəlmə nasirə çevrildiyinin şahidi olurdum. Təzə bir “Çevrilmə”nin....

Gərək, Qan Turalı kimi məqamı əldən buraxmayasan, gələn kimi yaxalayıb, özününkü eləyəsən, onun yiyəsi olasan, verilən zaman anına sahib çıxasan, öz yerinə oturdasan – yazasan. Sözləri yerinə düzə-düzə səninki olanı özünə qaytarasan, itirdiyini söz şəklində tapasan, heç olmasa, tikanları canından çıxarıb atasan, mənasızlığa bir damcı da olsa anlam verəsən. Mənasızlığı hiss eləyirsənsə deməli, hələ burdasan, bitməmisən, nəsə eləmək olar. Çünki burdan qıraqda mənasızlıq da yoxdu. Yoxsa o tərəfdədi, ötədə, o biri üzdə, bir dəfə də olduğun və heç vaxt yadına sala bilmədiyin yerdə...

Bir daha anlaşıldı ki, bəlkə də milyonuncu kərə, şairi, yazıçını çərçivəyə salıb məhdudlaşdırmaq olmaz. Yazılar haldan, vəziyyətdən, ovqatdan doğulur. Kim nə qədər bacarırsa, nə boydadısa, kimdə nə qədər varsa yazısında özünü o qədər də ifadə eləyir. Adam yaranışdan hansısa bir tərəfə daha çox meylli olur. Elə şeylər var ki, sonradan qazanılmır, adamla bir yerdə doğulur. Ancaq yazıda özünü, yerini, mərtəbəni tapanacan, təsdiqləyənəcən, eksperimentlər eləmək, özünü sınamaq, bu, ayrı məsələdi. Məncə, kimə necə verilibsə, o cür də yazmalıdı. Onsuz da hər kəs əvvəl-axır, gec-tez gəldiyi yerə qayıdır.

Qan Turalını hansısa “... izm” lərə bağlamaq, oxuduğu kitablardan necə təsirləndiyini yazmaq, romanı ortalığa qoyub təhlil eləmək fikrindən uzağam. Uzağam yox, bu sadəcə, mənim işim deyil. Bildiyim odu ki, təzə nasir gəlir. Öz mütaliəsiylə, bilgisiylə, hadisələrə yanaşmasıyla, başqalarından fərqlənən nasir. Bir az filosof ədalı, bir az solçu, bir az sufi, bir az da nurçu... Belə görünür ki, Qan Turalının yazı məşqi hələ uzun sürəcək. Məşq elədikcə, gücü çoxaldıqca, saxlancı şişdikcə, bəlkə də bu gün yazdığını sabah bəyənməyəcək. İsa Muğanna kimi. Bu onun sözlərindən, baxışlarından, gəldiyi qənaətlərdən də hiss olunur...

...Qapıya çatanda hava qaralmışdı. Roman da sona yetmişdi. Məğlubiyyətdən bəhs edən romanı oxuyub qayıtmışdım, beş-on il qabağa, məğlub günlərimə. Maşından düşmək istəmirdim, təzədən Bakıya qayıtmaq keçirdi içimdən...

Və sonda...

Səhəri, şair ola bilməyən adamın yenicə çap olunmuş “Polis qorxusuyla öpüşmək” kitabını da oxudum. Sevginin ən böyük məlhəm olduğuna mən də inandım. Bu haqda sonra... Çünki “insan bir ətir alacaqsa üç-dörd şüşədən artığını yoxlaya bilmir. Burnu tutulur qoxudan...”

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Şəhidlərə həsr olunmuş kitab işıq üzü görüb
18:05 30 İyul 2021
Ürək dil acır ki, sönməmiş odum - Səməd Vurğundan şeir çələngi
17:30 30 İyul 2021
Qısa hekayə: Yanğın
16:23 30 İyul 2021
Hüquqşünas teatra rəhbər gəldi
15:30 30 İyul 2021
Xalqı efirdən partizan hərəkatına çağıran Xalq artisti - O, İlhamə Quliyeva ilə eşq yaşamışdımı?
14:26 30 İyul 2021
Türkiyə evimizdir - evimiz yanır
13:51 30 İyul 2021
Rejissorumuz beynəlxalq festivalda jüri sədri oldu
13:06 30 İyul 2021
İçimizi yanır! – Türk sənətçilərin yanğın harayı
12:20 30 İyul 2021
Yazıçımız Beynəlxalq ədəbiyyat festivalında qalib gəldi
11:41 30 İyul 2021
Ssenarimiz Ukraynada ən yüksək balı topladı
11:05 30 İyul 2021
Özü torpağın altında, saatı cibimdə... - Orxan Cuvarlı yazır
10:09 30 İyul 2021
Tural Abbaslının hay-küyü, Aysel Əlizadənin kukla eksperimenti - “Elin sözü” düzdürmü?
09:01 30 İyul 2021
Ən gözəl sevgilərlə xərçəng belə sağalar - Bahar Zamanının şeirləri
21:00 29 İyul 2021
Kino Günü açıq havada qeyd olunacaq
18:06 29 İyul 2021
Müəllifi kim öldürüb? - Qismət yazır...
17:20 29 İyul 2021
Azərbaycan almanlarından bəhs edən kitab çıxdı
16:51 29 İyul 2021
Dünya şöhrətli musiqiçi vəfat etdi
16:07 29 İyul 2021
APA TV-yə yeni baş direktor təyin olundu
15:21 29 İyul 2021
Rus məktəbində oxudu, əxlaqsız qadına görə “KQB”-yə çağırıldı, ad günündə öldü: Nəbi Xəzri onu niyə şilləylə vurmuşdu? - Xalq yazıçısının qeyri-adi həyatı
15:01 29 İyul 2021
İngiltərə şahzadəsinin toy tortu hərraca çıxarıldı - Foto
14:34 29 İyul 2021