writer1

Mirmehdi Ağaoğlu

Məqalə sayı

537
clock10:31 calendar-gray 19 Oktyabr 2012 view-gray958 dəfə oxunub
view-gray958 dəfə oxunub

Ağabəy Sultanov

Biz yeniyetmə olanda adətən “Bütün xoşbəxt ailələr bir-birinə bənzəyirlər, bədbəxt ailələrin isə hərəsi bir cür bədbəxtdir” sitatı ilə başlayan veriliş vardı “Ailələr və talelər” adında.

Ailə institutunun problemlərindən bəhs edən verilişdə münaqişəli ailələrdən gələn məktublar əsasında müzakirələr aparılırdı.

Verilişin iki daimi qonağı vardı: biri mühafizəkar kəsimi təmsil edən, qoyulan məsələlərə adətən dini-milli dünyagörüşü prizmasından yanaşan Təvəkkül Səlimov, digəri isə Ağabəy Sultanov.

Bu verilişlərdə o, ikinci tərəf idi. Qərb tərəf. Müasirliyin tərəfdarı. Elmin tərəfdarı. Bir az ekstarvaqant, parlaq geyimi ilə seçilən Ağabəy müəllim həlim səsi ilə tamaşaçıların qəlbinə işləməyi bacarırdı.

Qoyulan məsələlərə elmi yanaşmalarla toxunur, məsələnin kökünü, psixiatrik tərəflərini axtarmaqla yanaşı müasir ailə modelindən danışır, onun problemlərinə toxunurdu.

Qadınların xələt geyməsi təzə dəbə minmişdi. Bütün qadınlar ev paltarı kimi allı-güllü xələtlərdən geyinirdi. Bir dəfə Ağabəy müəllim dedi ki, bu xələtlər ev üçündür, bununla bayıra çıxmaq, mağazaya getmək yaramaz. Bilmirəm, onun məsləhətini sırğa edən oldumu? Amma o hər cür incə məsələlərə toxunmağı bacarırdı.

Sonralar bu cür verilişlər əksər televiziyalarda yayıldı. Bunların da bir çoxunda Ağabəy müəllim iştirak edirdi. Ailə münaqişələri müzakirə olunanda birinci tərəf adət-ənənələrdən, gəlin-qaynana münasibətlərində ənənəviçilikdən, elçilikdə qədim adətlərdən, mentalitetdən danışırdısa, Ağabəy müəllim tamam başqa prizmadan yanaşırdı. ”Bizim qədimdən gələn adətlərimiz var, milli dəyərlərimiz var ” demirdi.

Ağabəy müəllim televiziya məkanında sırf ailə institutu ilə bağlı məsələlərdə avtoritet idi. Onun yanaşmasına heç kəs qarşı çıxa bilməzdi. Çünki elm adamı idi, təbiətən də müasir idi. Qərbdə müasir ailə modelləri haqqındakı yeni tezislərdən xəbərdardı. Sən onunla razılaşmaya bilərdin. Amma onun fikirlərinə hörmət etməliydin.

O, tərəzinin ikinci gözü idi. Tarazlıq idi. Onun varlığı uzun müddət bu tarazlığı qorumuşdu. Əgər yenilənən dünyada, kapitalizmin, yeni formasiyanın gətirdiyi deformasiyalara əksəriyyət mühafizəkar baxış sərgiləyirdisə, Ağabəy müəllimin sayəsində ikinci tərəf yeni yanaşmalarla tanış olurdu. Hətta istəmədən müasirləşməyə məcbur olan ailələr belə ona qulaq asanda toxtaqlıq tapırdılar.

Ağabəy müəllimin vəfatından sonra bu məsələlərlə bağlı nəhəng boşluq yarandı. Onun yerini dolduran olmadı. Onun söhbətləri tarazlığın qorunmasına xidmət edirdi. Onun söhbətləri cəmiyyətin mühafizəkarlaşmasına imkan vermirdi. Balansı qoruyurdu. Çağdaşlaşmaq istəyənlərin də tutacaqları bir yer olurdu.

Bu çox vacib idi. Onun yerinin doldurulması hava-su kimi vacibdir. O, labirintdən çıxış yolu idi. Mayak idi.

Əgər bir nəfər hər hansı bir ailə münaqişəsi ilə bağlı qədim adətləri misal gətirirsə, “bizim adətlərimiz vardı”, “ata belə olar”, “ana belə olar”, “oğul, qız, gəlin, qaynana belə olar”, “mentalitetimiz var”, “bizim ailə adət-ənənələrimizdən dünyanın heç bir xalqında yoxdur” deyirsə, həmin adamın qarşısına çıxıb “dünya təcrübəsində bu var, bu elmi yanaşmalar var” deyən yoxdur artıq. Buna görə də bu verilişlər problemin həllinə, yeni yanaşmaların tapılmasına xidmət etmir, sadəcə qeybət xarakteri daşıyır.

Dünən türk kanallarından birində “Kapitalizm və yalnızlıq” mövzusunda bir verilişə baxdım. İki sosioloqun fikirlərini, onların yanaşmalarını dinlədim. Kapitalizmin yeni mərhələsində türk ailələrindəki dəyişikliklərdən, istehlakçı cəmiyyətin ənənəvi türk ailəsinə gətirdiyi yeniliklərdən danışdılar.

Əlbəttə elmi əsaslarla, əyani sübutlarla, artıq bu mərhələni keçmiş qərb cəmiyyətindən praktiki misallar gətirməklə, bu dəyişikliklərin əks olunduğu filmləri, bədii əsərləri nümunə göstərməklə.

Və mən bir anlıq Ağabəy Sultanovu xatırladım . Tərəzinin boş qalmış gözünü.

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Aktyorumuz beynəlxalq mükafat aldı
18:47 20 Avqust 2019
Maestro Niyazinin xatirəsi anılıb
18:06 20 Avqust 2019
Oxuduğuma görə məni döyürdülər
17:34 20 Avqust 2019
AYB sədrliyinə namizəd olan gənc: “Bizə təhdid mesajı gəlib”
16:33 20 Avqust 2019
Xan Şuşinski birinci arvadının istəyi ilə özündən 30 yaş cavan qız almışdı – Maraqlı Faktlar
15:34 20 Avqust 2019
Məşhur sovet rejissoru xəstəxanaya yerləşdirildi
14:16 20 Avqust 2019
Filmimiz daha bir beynəlxalq uğura imza atıb
13:38 20 Avqust 2019
Qızlar 14 yaşında ərə getsin! – Ayxan Ayvaz yazır...
12:33 20 Avqust 2019
Anardan Firudin Qurbansoya etiraz gəldi
12:01 20 Avqust 2019
Ədəbiyyat insanı əqli inkişafdan saxlayır
11:22 20 Avqust 2019
"İmtahan" serialının Eldarı insult keçirdi
10:25 20 Avqust 2019
Atalığının döyə-döyə öldürdüyü Murad
10:21 20 Avqust 2019
Yeni beynəlxalq teatr festivalı təsis olunub
09:32 20 Avqust 2019
“Hamilə qadın görəndə ikrah hissi keçirirəm”
09:00 20 Avqust 2019
Brodski: sürgündə xanımı ilə, mühacirətdə xanımsız
21:00 19 Avqust 2019
Qazaxda Xalq şairi Mirvarid Dilbazinin xatirəsi anılıb
18:52 19 Avqust 2019
“Sonuncu Pərdə” filminin ilk tizeri yayılıb - Video
18:31 19 Avqust 2019
“Sosium” yenidən APA TV-nin efirində
17:44 19 Avqust 2019
Cinə inanan adam Nəsimini anlaya bilməz – Yazarlardan Firudin Qurbansoya sərt cavab
17:07 19 Avqust 2019
Maestronun xatirəsi anılacaq
16:22 19 Avqust 2019