news-inner
clock17:33 calendar-gray 14 Yanvar 2020 view-gray847 dəfə oxunub
view-gray847 dəfə oxunub

Adam öldürmək istəyirdim

Bu dünyada elə şeylər olur ki, Tanrının buna niyə icazə verdiyini anlamıram.

“Yaşıl yol” filmindən

Tovuzda baş verən hadisə hamını alt-üst elədi. Hərə öz düşündüyü kimi reaksiya verdi; biri qatilin şəklini paylaşıb onu söydü, başqa biri uşağın valideynlərini günahkar çıxardı...

Əksəriyyət isə... ölüm hökmünün bərpa olunmasını istədi.

Bir hadisəyə görə konstitusiyamızda ölüm cəzası olsun?

Mən başa düşürəm ki, toplum olaraq çox qəzəbliyik. Buna qədər də dəhşətli hadisələr eşitmədikmi? Elinanı nə tez unutdunuz? Yaxud adını unutduğumuz digər uşaqlar...

Dünyanın hər yerində bu cür hadisələr törədilir. İnsanlar vəhşicəsinə qətl edilir. Qərbdə əvvəlcədən planlaşdırılmış casusluq, vətənə xəyanət, əxlaqsızlıq, satqınlıq, oğurluq kimi cinayətlər, müsəlman ölkələrində isə zina, pedofiliya kimi cinayətlər, həmçinin dinini dəyişənlər ölüm hökmü ilə cəzalandırılırdı.

İranda parlamentin 2007-ci ildə çıxardığı son qərarla pornoqrafik çəkilişlərlə məşğul olan şəxslər, internetdə erotik və pornoqrafik çəkilişlər yayımlayan şəxslər də edam edilir.

Səudiyyə Ərəbistanında dini inanclara qarşı çıxan, Allaha şəkk gətirən, narkotik maddə satan, Çində adam oğurluğu ilə məşğul olanlar, adam öldürənlər ölümə məhkum olunurlar.

İnsanın edamı istənilən halda çözüm deyil. Ancaq cəmiyyət ölüm hökmünün bərpasını istəyir. Sadəcə mətbuat bu hadisəni daha da şişirdir, qabardır, belə olan halda da hər kəs əlinə Roskolnikovun baltasını götürüb cinayətkarın üstünə getmək istəyir. Lap tutaq ki, günahkarı baltaladınız. Bu nəyi dəyişəcək?! Cəmiyyət düzələcək, yaxud tərəqqi edəcəyik?! Dünya mövcud olduqca biz bundan da betər hadisələr görəcəyik. Bəlkə bu qabaqdangəlmişlik sizə qəribə gələ bilər. Ancaq gələcəyin anonsunu vermək elə də çətin deyil. Çünki müasir dünyamız şütüyən qatar misalı sürətlə bozluğa doğru gedir.

“Yaşıl yol” filmi yadıma düşür. Qaradərili adam azyaşlı qızların təcavüzə uğramasına görə ölüm cəzasına məhkum edilir. Ancaq o, günahsızdır. Film gərçək hadisə əsasında çəkilib. ABŞ-da ölüm cəzasına məhkum edilən gəncin 14 yaşı vardı. Qaradərili olduğuna görə ona qarşı irqçi bir münasibət göstərilmişdi. Məhkəmə vaxtı, öldürüləcəyi ana qədər əlində müqəddəs kitab İncili saxlayaraq günahsız olduğunu demək istəyirdi. İki saat davam edən məhkəmə ona ölüm hökmü oxudu və öldürüldü. 70 il sonra gəncin günahsız olduğu bilindi, nə çarə ki, bunun heç bir faydası olmadı. Günün bu günü də Amerikanın bir çox ştatlarında ölüm hökmü qalmaqdadır.

Dostoyevskinin “Cinayət və Cəza” əsərini oxuduqdan sonra məndə insanlara qarşı qəzəb hissi yaranmışdı. Heç kimlə kəlmə kəsmirdim. Özümü Roskolnikov kimi hiss edirdim. Əsərin o qədər təsirinə düşmüşdüm ki, xoşuma gəlməyən adamları öldürmək haqqında düşünürdüm. Amma tezliklə bu psixoloji gərginlikdən qurtula bildim. Sonralar mənə aydın oldu ki, əsəri çox erkən yaşlarımda oxumuşam. Yeniyetmə insanın bu cürə ağır əsərə girişməyi təhlükəlidir. Hər halda “Cinayət və cəza” ölüm təbliğ etmir. Cəmiyyətdə, bəşəriyyətdə bərabərhüquqluluq istəyir. Ədəbiyyat heç vaxt insan öldürməyi aşılamır, əksinə yaşamağı, sevməyi səsləyir.

Misallar çoxdur. Tutaq ki, Leonid Andreyevin “Yeddi məhbusun hekayəsi”. Edama məhkum olanların son anları.

Hələ Kşiştof Kyeslovskinin “Öldürmə” filmini də xatırlayıram. Musanın “Öldürmə” əmrinin qarşılığında müasir zamanımızı çəkən rejissor həm dövlətin, həm də şəxsin qatilliyi fonunda insanın necə acımasız bir yaradılış olduğunu göstərir.

Öldürmək, ölüm hökmü vermək asandır. Başqa birini yaşatmaq isə çətin. Biz birini öldürmək üçün yox, ölən insanlığımızı oyatmaq üçün bir olmalıyıq.

news-inner-user
Oğuz Ayvaz

117 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Musiqili Teatrda "Fransızsayağı qarnir" olacaq - Fotolar
18:56 18 Yanvar 2020
Xalq artistinin xatirəsi anılacaq
17:44 18 Yanvar 2020
İyirmi ikinci mənzildə - Varisdən hekayə
16:58 18 Yanvar 2020
"Silahdaşlar" sənədli filmi təqdim olundu
15:15 18 Yanvar 2020
Gənc şairin poeziya gecəsi keçirildi - Fotolar
14:05 18 Yanvar 2020
Türkiyəli yazıçı vəfat etdi
13:47 18 Yanvar 2020
Tanınmış dramaturq vəfat etdi
13:15 18 Yanvar 2020
Bu məşhurlar qaraçı nəslindəndir - Siyahı - Fotolar
12:44 18 Yanvar 2020
"Məni bir qadın qucub, mələklər gəzsin barı..." - Pərviz Cəbrayıldan şeirlər
11:03 18 Yanvar 2020
"Mübariz" operası təqdim olundu - Fotolar
10:28 18 Yanvar 2020
Cahandar ağa Allahyarın arvadı Mələyi qaçırmaqda haqlı idi? - Sevda Sultanova yazır...
09:03 18 Yanvar 2020
Gənc yazar: “Aqşin Yeniseyin romanı alınmayıb” – Video-söhbət
21:00 17 Yanvar 2020
100 yaşlı şair AYB-də yubleyinə qatıldı
19:27 17 Yanvar 2020
Yaşamaq istəyən xəstəyə yalan satan həkim - Hekayə
18:58 17 Yanvar 2020
Rövşən Yerfinin yeni kitabı təqdim olunacaq
18:31 17 Yanvar 2020
Amma Anar bilməsin... – Gənc şairdən parodiyalar
18:03 17 Yanvar 2020
Prezident məşhur rejissoru “Şərəf” ordeni ilə təltif etdi
17:37 17 Yanvar 2020
Musiqili Teatrda "İstintaq" olacaq
16:57 17 Yanvar 2020
Bakıda böyüklər üçün ustad dərsləri keçirildi
16:20 17 Yanvar 2020
Qremminin ilk qadın prezidenti işdən çıxarıldı
15:39 17 Yanvar 2020