writer1

Oğuz Ayvaz

Məqalə sayı

137
clock17:33 calendar-gray 14 Yanvar 2020 view-gray1120 dəfə oxunub
view-gray1120 dəfə oxunub

Adam öldürmək istəyirdim

Bu dünyada elə şeylər olur ki, Tanrının buna niyə icazə verdiyini anlamıram.

“Yaşıl yol” filmindən

Tovuzda baş verən hadisə hamını alt-üst elədi. Hərə öz düşündüyü kimi reaksiya verdi; biri qatilin şəklini paylaşıb onu söydü, başqa biri uşağın valideynlərini günahkar çıxardı...

Əksəriyyət isə... ölüm hökmünün bərpa olunmasını istədi.

Bir hadisəyə görə konstitusiyamızda ölüm cəzası olsun?

Mən başa düşürəm ki, toplum olaraq çox qəzəbliyik. Buna qədər də dəhşətli hadisələr eşitmədikmi? Elinanı nə tez unutdunuz? Yaxud adını unutduğumuz digər uşaqlar...

Dünyanın hər yerində bu cür hadisələr törədilir. İnsanlar vəhşicəsinə qətl edilir. Qərbdə əvvəlcədən planlaşdırılmış casusluq, vətənə xəyanət, əxlaqsızlıq, satqınlıq, oğurluq kimi cinayətlər, müsəlman ölkələrində isə zina, pedofiliya kimi cinayətlər, həmçinin dinini dəyişənlər ölüm hökmü ilə cəzalandırılırdı.

İranda parlamentin 2007-ci ildə çıxardığı son qərarla pornoqrafik çəkilişlərlə məşğul olan şəxslər, internetdə erotik və pornoqrafik çəkilişlər yayımlayan şəxslər də edam edilir.

Səudiyyə Ərəbistanında dini inanclara qarşı çıxan, Allaha şəkk gətirən, narkotik maddə satan, Çində adam oğurluğu ilə məşğul olanlar, adam öldürənlər ölümə məhkum olunurlar.

İnsanın edamı istənilən halda çözüm deyil. Ancaq cəmiyyət ölüm hökmünün bərpasını istəyir. Sadəcə mətbuat bu hadisəni daha da şişirdir, qabardır, belə olan halda da hər kəs əlinə Roskolnikovun baltasını götürüb cinayətkarın üstünə getmək istəyir. Lap tutaq ki, günahkarı baltaladınız. Bu nəyi dəyişəcək?! Cəmiyyət düzələcək, yaxud tərəqqi edəcəyik?! Dünya mövcud olduqca biz bundan da betər hadisələr görəcəyik. Bəlkə bu qabaqdangəlmişlik sizə qəribə gələ bilər. Ancaq gələcəyin anonsunu vermək elə də çətin deyil. Çünki müasir dünyamız şütüyən qatar misalı sürətlə bozluğa doğru gedir.

“Yaşıl yol” filmi yadıma düşür. Qaradərili adam azyaşlı qızların təcavüzə uğramasına görə ölüm cəzasına məhkum edilir. Ancaq o, günahsızdır. Film gərçək hadisə əsasında çəkilib. ABŞ-da ölüm cəzasına məhkum edilən gəncin 14 yaşı vardı. Qaradərili olduğuna görə ona qarşı irqçi bir münasibət göstərilmişdi. Məhkəmə vaxtı, öldürüləcəyi ana qədər əlində müqəddəs kitab İncili saxlayaraq günahsız olduğunu demək istəyirdi. İki saat davam edən məhkəmə ona ölüm hökmü oxudu və öldürüldü. 70 il sonra gəncin günahsız olduğu bilindi, nə çarə ki, bunun heç bir faydası olmadı. Günün bu günü də Amerikanın bir çox ştatlarında ölüm hökmü qalmaqdadır.

Dostoyevskinin “Cinayət və Cəza” əsərini oxuduqdan sonra məndə insanlara qarşı qəzəb hissi yaranmışdı. Heç kimlə kəlmə kəsmirdim. Özümü Roskolnikov kimi hiss edirdim. Əsərin o qədər təsirinə düşmüşdüm ki, xoşuma gəlməyən adamları öldürmək haqqında düşünürdüm. Amma tezliklə bu psixoloji gərginlikdən qurtula bildim. Sonralar mənə aydın oldu ki, əsəri çox erkən yaşlarımda oxumuşam. Yeniyetmə insanın bu cürə ağır əsərə girişməyi təhlükəlidir. Hər halda “Cinayət və cəza” ölüm təbliğ etmir. Cəmiyyətdə, bəşəriyyətdə bərabərhüquqluluq istəyir. Ədəbiyyat heç vaxt insan öldürməyi aşılamır, əksinə yaşamağı, sevməyi səsləyir.

Misallar çoxdur. Tutaq ki, Leonid Andreyevin “Yeddi məhbusun hekayəsi”. Edama məhkum olanların son anları.

Hələ Kşiştof Kyeslovskinin “Öldürmə” filmini də xatırlayıram. Musanın “Öldürmə” əmrinin qarşılığında müasir zamanımızı çəkən rejissor həm dövlətin, həm də şəxsin qatilliyi fonunda insanın necə acımasız bir yaradılış olduğunu göstərir.

Öldürmək, ölüm hökmü vermək asandır. Başqa birini yaşatmaq isə çətin. Biz birini öldürmək üçün yox, ölən insanlığımızı oyatmaq üçün bir olmalıyıq.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Meyxanaçılar xalqa meyxana ilə müraciət etdi - Video
21:13 04 Aprel 2020
Şkafın komendantı, ağıçı müxbir, başdaşına “dahi” yazılan redaktor – Kulisdən reportaj...
17:43 04 Aprel 2020
Teatrımızın çağırışına dünya teatrları qoşuldu
16:48 04 Aprel 2020
Yazıçı Anardan insanlara “Evdə qal” çağırışı
16:32 04 Aprel 2020
Alim Qasımovdan 94 yaşlı kişiyə jest - Video
15:27 04 Aprel 2020
Məşhur müğənni vəfat etdi
15:00 04 Aprel 2020
Fransa prezidentinin azərbaycanlı tərcüməçisi: “Nazirliyin sənədi olmadan küçəyə çıxa bilmirik” – Müsahibə
13:47 04 Aprel 2020
Bugünkü yazarların xəyanəti - Tənqidçi yazır...
12:22 04 Aprel 2020
Özümdə qəribə hallar müşahidə edirəm – Seymur Baycan yazır...
11:30 04 Aprel 2020
Kventin Tarantino povest yazacaq
10:50 04 Aprel 2020
“Kulis”in 9 yaşı tamam olur
09:59 04 Aprel 2020
Sevdiyi qadının alçaltmasından zövq alan kişinin dramı
09:01 04 Aprel 2020
Ayın alnında səcdəgah izləri – Kazım Kazımoviçdən şeirlər
18:44 03 Aprel 2020
Azərbaycanlı yazıçıya ağır itki üz verdi
18:03 03 Aprel 2020
"Ədəbiyyat müəlliməsinə toxunanda keçirdiyi hisslər..." - "Azğın" haqqında
17:59 03 Aprel 2020
Rasim Balayev: “Övladlarımı evə buraxmıram”
17:16 03 Aprel 2020
“Kağız ev” serialının 4-cü mövsümünün nümayişi başladı
16:27 03 Aprel 2020
Gənc şairə ağır itki üz verdi
15:38 03 Aprel 2020
Məktəbə 12 yaşında getdi, qardaşını ermənilər öldürdü, Stalinin təqibinə görə damarlarını kəsdi - Azərbaycanlı filosofun dəhşətli həyatı
15:02 03 Aprel 2020
Harri Potter onlayn təqdim edildi
14:15 03 Aprel 2020