writer1

Aliyə

Məqalə sayı

999
clock14:15 calendar-gray 23 Oktyabr 2019 view-gray1798 dəfə oxunub
view-gray1798 dəfə oxunub

Onlar istefa versə nə dəyişəcək?

Kulis.az Aliyənin “Xalxın ittifaqı” yazısını təqdim edir.

Hacıbala Abutalıbovun yaşla bağlı işdən istefa müraciəti çox tərs bir vaxta düşdü. İttifaqların sədr seçməli olduğu bugünlərə. İttifaq sədrlərinin yaşı gündəmə gəldi. Heç nə. Əlavə başağrısı. Ara yerdə AMEA prezidenti yaş kompleksi yaşadı.

Bir daha yada düşdü ki, yaşı yetmişdən aşağı olan bir ittifaq sədri də yoxdur.

Bu bizi niyə dərdləndirsin ki? Qoy lap Dədə Qorqud kimi min iki yüz yaşları olsun. Hərəsi bir tarix olsun. Məsələn, o dəfə Yazıçılar Birliyində tədbirə getmişdim. Günəşli havada yaza güclə çıxmış canlılar kimi xumar və məmnun qoca şairlər toplaşıb çıxış etmək həsrətilə bir-birinin sözünün bitməsini gözləyir, bəzən daha da canlanıb bir-birindən səhv tuturdular. Qəfil biri söz alıb vətən haqqında 30-cu illərin quruculuq tonunda, pafoslu bir şeir oxudu. Bir anlıq kədər içində düşündüm: bəlkə də daha heç yerdə belə şeirə, belə ifaya rast gəlməyəcəkdim. Daha Nurəddin Mehdixanlı da belə şeylər eləmir. Bütöv bir epoxa, böyük bir ənənə zamanın təkərinin qarşısına düşür, amma Yazıçılar Birliyi bunları qoruyur. İndi istəsən belə heç bir teatrda bu ab-havanı yarada bilməzsən. Başdan ayağa zövqdür. Bunları yazıram ki, ittifaqlara qarşı tam duyğusuz olduğumu güman etməsinlər.

Və yaxud o biri ittifaqlar... Hər baxımdan sovet idarəetməsinin misilsiz nümunəsi kimi ucalırlar. Nə edirlər, kimə hesabat verirlər? Heç kim bilə bilməz. Nə borcuna?! Büdcə təşkilatı deyil, öz nizamnaməsi olan qurumdur. Hərçənd ki, layihələrinə vergilərdən formalaşan dövlətdən maliyyə ayrılır. Hətta layihədən başqa da QHT-lərə dövlət dəstəyi var. Amma diqqətli olub bunu unutmayın; bunlar varsa belə, üzvü deyilsənsə, biricik ittifaqdan hesab sormağa haqqın yoxdur.

Deyək ki, alternativ qurumlar yaradılsın. Əvvəla, İttifaqlara alternativ qurum yaratmaq üçün 3-4 maneə var: birinci, o ittifaqa sovetdənqalma resurslar – bina, mülkiyyət və s. – onlara başa gəldiyi kimi havayı başa gəlmir və verilmir. Sən bunları icarəyə alacaqsan. İkincisi, dövlətin sənin layihələrini dəstəkləyəcəyinə də qarantiya yoxdur. Dövlət özü bilər kimi dəstəkləyər. Bu haqda hansısa qanun yoxdur. Özəl sektorun dəstəyi haqda heç danışmağa dəyməz.

Oysa dünyada, hətta bir şəhərdə onlarla pen klublar və yaradıcı ittifaqlar var, hərəsi bir fonddan ya dövlətdən layihələrinə dəstək alır. Heç kimin heç kimlə işi yoxdur. Qonşu Rusiyada Qoqol Mərkəzi kimi teatrın inkişafına dəstək verən qurum var. İri-iri festivallar keçirir, ölkədəki yaradıcı mühiti az qala onlar təyin edir, canlandırır. Kalyaginin öz sovetdənqalma ittifaqında nə etdiyi onları narahat da eləmir.

Amma bizim ölkə kiçikdir, əjdaha suyun qabağını kəsən kimi yeganə mənbənin üstündə bir ittifaq sədri əyləşib. Və o sədr illərlə əlləşib “sədrdən başqa sədr yoxdur” deyən mühit yaradıb. Qurultayqabağı bir-iki yerli baxış keçirməklə, ya bir-iki gənci harasa yollamaqla hesabatı zənginləşdirir. Məsələn, Yazıçılar Birliyinin hansısa ciddi ədəbiyyat müsabiqəsi keçirdiyini eşitmisiniz? Son layihələri yaşlı yazıçılara yenidən mükafat vermək olub.

Üzvlər razı, sədri də vaxtilə sədrin özünün seçdiyi idarə heyəti seçir. Belə absurd bir vəziyyət. Arabir bir-iki gənc birlikdən istefa verir, ya da tamaşa oynamağa yer vermirlər deyə deyinib, gedib o yanda oynayır.

Ümumən baxanda yaradıcı ittifaqın daxili quruluşunda problem yoxdur. Adamlar nizamnamə ilə təsdiqlənmiş qurumda cəm olublar. Ola bilsin, dünya təcrübəsində də belədir. Amma iş Azərbaycana gələndə, o qədər problem çıxır ki, məsələnin ancaq başqa bir sədrlə, daha düzü başqa bir avtoritetlə düzələcəyini düşünürsən. O səbəbdən də Teatr Xadimləri İttifaqının sədri Azərpaşa Nemətovu tənqid edən Afaq Bəşirqızının səsində əvvəllər heç vaxt sevmədiyim “vor-zakon” tonunu haqlı buluram.

Başqa yol yoxdur. Oğurluğundan şübhələndiyin 15 illik sədrlə danışmaq üçün yəqin ki ən ideal ton budur. “Qurum dövlətdən dəstək alırsa niyə şəffaflığı təmin etmir? Yox, əgər öz nizamnaməsinə əsasən fəaliyyət göstərən, yalnız öz üzvləri qarşısında öhdəlik götürən qurumdursa, yalnız onlara hesabat verirsə, dövlətdən niyə dəstək alır?” kimi sualların heç yeri yoxdur. Afaq xanım da bunu bilir.

Çünki bu absurd mexanizmi necə qurublarsa, on illərdir ki, saat kimi işləyir. Həm də yaradıcı mühitin xeyrinə yox. (Alternativi olmayan heç nədə fayda ola bilməz. İstər qurum olsun, istərsə onun sədri)

Sədrin insafa gələcəyini, ya da yaşından utanacağını gözləməksə, coğrafiyamızda yayılan bir ayrı xəstəlikdir. Niyə bu qədər kəmhövsələyik ki? Minə dözüb min birə niyə dözmürük axı? Adamın yaşını başına vurmaq ədəbsizliyi nədir bir də? Azca da səbrli olub, sədrlərin öləcəyini gözləmək olmazmı?

Bəlkə elə məsləhət budur ki, ittifaq sədrlərinin yaşı 70-dən yuxarı olmalıdır? Məsələn, ölkədə təqaüd yaşını onların fəaliyyət gücünə uyğun təyin etmək üçün... Görürsünüz, nə qədər bilmədiyimiz məsələlər var. Bu işləri Azərpaşa Nemətdən, Fərhad Xəlilovdan, İbrahimbəyovdan, Anardan çox bilməyəcəksiz, necə olsa... Ağıllı olub, öz tifağımızın qeydinə qalaq.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Valları rekord qırdı, ailəsini atıb "müqəddəs ata" oldu, rahibəylə eşq yaşadı - Azərbaycanlı şairin qeyri-adi həyatı
11:58 27 Yanvar 2021
İki gündən bir ağlaşma quran sənətçilər
11:29 27 Yanvar 2021
“Uşağın duası” işıq üzü gördü
11:09 27 Yanvar 2021
90 yaşlı aktyor ata oldu
10:43 27 Yanvar 2021
Tofiq Bakıxanov “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib
10:16 27 Yanvar 2021
Samirə Əşrəfə ağır itki üz verib
10:06 27 Yanvar 2021
Təbrizli yazar: “Nizamini məqbərədən çıxarıb xalqın həyatına qaytarmalıyıq” – Müsahibə
09:01 27 Yanvar 2021
“Ulduz” jurnalının yeni nömrəsi işıq üzü görüb
19:20 26 Yanvar 2021
Nizami ilə bağlı müsabiqə elan olundu - Şərtlər
18:42 26 Yanvar 2021
Dəlisov yellərə məndən salam de - Natiq Əlisoyun şeirləri
17:29 26 Yanvar 2021
O, çayxana filosofudur - Nabokovdan Sartr haqqında sərt sözlər
16:44 26 Yanvar 2021
Harri Potter serial olur
16:08 26 Yanvar 2021
Miri Yusif "Yaşat" fondu üçün konsert verəcək
15:29 26 Yanvar 2021
Zeynəb Xanlarova ilə oxumaqdan imtina etdi, yoldaşı ilə 55 il nikahsız yaşadı, qızının dəfninə getmədi – Xalq artistindən maraqlı faktlar
14:50 26 Yanvar 2021
Fellininin prodüseri vəfat etdi
14:02 26 Yanvar 2021
Akif İslamzadənin albomu yeni onlayn platformada - Foto
13:20 26 Yanvar 2021
Nazirliyin yeni komandası film çəkilişlərinə qarışacaqmı? – Gənc rejissor yazır
12:40 26 Yanvar 2021
Müharibədə iştirak edən ilk qadın müğənni: O, ilk konsertindən cəmi bircə manat qazanmışdı – Aygün haqda bilmədiklərimiz
12:01 26 Yanvar 2021
İsa Hüseynovun hekayəsi "Dünya novellası antalogiyası"nda
11:35 26 Yanvar 2021
Rasim Balayev: “Çəkildiyim filmlərə baxanda pis oluram”
10:26 26 Yanvar 2021