writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

521
clock10:50 calendar-gray 26 İyul 2019 view-gray771 dəfə oxunub
view-gray771 dəfə oxunub

Corab qoxusu

Orxan Pamukun qağayılar haqda bir essesi var. Onu həmişə örnək olaraq qəbul edirəm. Məsələ olduqca sadədir. Bir qağayı dayanıb və yağış yağır. Başlayırsan yazmağa. Sənətkarlıq belə adi məqamlarda üzə çıxır.

Bir də heç nədən – nə qağayısız, nə yağışsız, yəni dış dünya olmadan möcüzələr yaratmaq sənəti var. Misal üçün, Füzulinin şeirləri bu qəbildəndir. Təsvir-filan yoxdur, lakin möcüzə var!

Bəzən söz ilkinliyindən çox-çox uzaq mənalar daşıyır.

Söz özü özünə məəttəl qalır.

Bir maraqlı misal deyəcəm.

Bilməz idim bilmək ağzın sirrini düşvar imiş

Ağzını derlərdi yox, dediklərincə var imiş

Yada saldığım bu beytdə, göründüyü kimi, bircə “Var” sözü işlədilib. Bunu ona görə qeyd etdim ki, biz bu mətləbə qayıdacağıq.

İrfan sorur: Quran səmavi kitabdırmı?

Şəriət cavab verir: Əlbəttə!

İrfan bir də sorur: Səsmi gəldi?

Şəriət təkidlidir: Hə!

İrfan: Bir ağızmı var hardasa?

Şəriət: Asılsın, kəsilsin, şaqqalansın!

İrfan: Tələsməyin! Ağız heç insanda da yoxdur.

Doğrudan ağzımız varmı? Bir insanın ağzını əməliyyatla götürə bilərlərmi? Bəlkə ağız dil, diş, dodaqdan ibarətdir?

Xeyir!

Ağız boşluğu deyilən bir anlayış vardır. Ağız boşluqdur, yoxluqdur.

Söz bu boşluqdan izhara gəldiyi kimi, səma boşluğundan da izhara gələ bilir.

Sözə ona görə sirri-dəhan deyirlər.

Ağız sirri yəni...

Füzuli deyir ki, əvvəllər ağız sirrini bilməyin çətin olduğunu bilməzdim, sonra dedilər, ağız yoxdur, necə demişdirlərsə o cür də VAR imiş!

Demək, bayaqdan altını cızdığımız VAR sözü burda özünün əks mənasında işlənir. Ağzın yoxluğunu ifadə edir.

Lakin ağız həm də var axı!

Ağız VAR sözünün içindəki YOX qədər var!

Və təbii ki, YOX-un içindəki VAR qədər.

Bir də nazimhikmətvari rasional həlli var bu cür mətləblərin. Yəni heç bir irfani əhvalı, poetik məcazı yada salmadan möcüzə düzələ bilir.

Daha bir misalla fikrimin jalüzünü endirəcəm. Bu dəfə türkiyəli şair Sunay Akından olacaq sitat. “Corab qoxusu” adlı şeirini yazacam indi. Amma əvvəlcə bir-iki kəlmə...

Corab qoxusu deyən kimi burnumuz qıcıqlanır, bu cür qeyri-estetik söz birləşməsindən necə söhbət salmaq olar deyə acığımız da tutur. İşə baxın ki, bax elə indi corab qoxusu bizi inanılmaz bədii səciyyəyə çatdıracaq.

Ayaqlarını itirən qazi

Tərəddüd etmədən dəyişər

Bütün medallarını corab qoxusuna

Sözün mənası yoxdur, müəllifi vardır!

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Tanrının İtaliyaya bəxş etdiyi böyük sərvət: Ennio Morrikone
21:01 06 İyul 2020
Xalq artisti oğlundan yazanları hədələdi
20:40 06 İyul 2020
Kukla Teatrında uşaqlar üçün onlayn tamaşa
18:39 06 İyul 2020
Cənubi Koreya musiqi qrupu dünya rekordu qırdı
18:00 06 İyul 2020
Azərbaycanda pandemiyadan film çəkildi – Video
17:15 06 İyul 2020
Yaşından otuz il qoca görünən, qurultayda bircə səs qazanan, AYB-nin qarşısında dünyasını dəyişən məşhur şairimiz – Maraqlı faktlar
16:33 06 İyul 2020
Luvr muzeyi açıldı
15:49 06 İyul 2020
Hamilə qalmaq üçün daş oyuğuna salınan gəlin – Güneydən hekayə
15:11 06 İyul 2020
İlin ən yaxşı internet serialı - "Şəxsiyyət"
14:28 06 İyul 2020
İsa Məshinin lezbiyan obrazına dindarlardan etiraz
13:45 06 İyul 2020
Əlini iki dəfə tərpətdi... - Mahmudun dəfnindən gecikmiş reportaj
13:02 06 İyul 2020
Mirşahin Ağayev koronavirusa yoluxdu
12:33 06 İyul 2020
Azərbaycanın Prustu – Şərif Ağayar yazır...
12:01 06 İyul 2020
Bəhram Bağırzadədən xoş xəbər
11:56 06 İyul 2020
Villalara sığmayan karantin ərköyünləri
11:30 06 İyul 2020
Dünya şöhrətli bəstəkar vəfat etdi
11:07 06 İyul 2020
Karantin qaydalarını pozan azərbaycanlı aktrisa işdən çıxarıldı
10:58 06 İyul 2020
Məşhur aktyor vəfat etdi
10:25 06 İyul 2020
Röya "Altın kelebek"in qalibi oldu
09:56 06 İyul 2020
Ərinin başını qırxan kim, ad günü keçirən kim, rayonları gəzən kim... - Şou əhli karantində - Fotolar
08:58 06 İyul 2020