news-inner
clock12:12 calendar-gray 17 İyul 2019 view-gray392 dəfə oxunub
view-gray392 dəfə oxunub

Sosial şəbəkələrdə bunlara mütləq əməl edin - 10 Etik Qayda

Sosial şəbəkə insanlara geniş ünsiyyət imkanı yaradır: müsahibinə səs, foto, mətn göndərə və ya səsli ya görüntülü zəng edə, onu uyğun bildiyin postlarda işarələyə, divarına yaza bilirsən. Bu imkanlar insanların rahatlığını pozmamalı, etik çərçivədən çıxmamalıdır.

Kulis.az bu günlərdə Facebookda məsələnin gündəmə gəlməsini nəzərə alaraq, sosial şəbəkələrdə yerinə yetirilməsi vacib olan bəzi etik qaydaları təqdim edir.

1. Vatsapda olduğunu görsəniz belə, gec saatlarda insanlara görüntülü zəng etmək, və ya səsli mesaj göndərmək etik deyil. Əgər çox vacibdirsə, qabaqcadan yazıb icazə istəməlisiniz. Səs və ya görüntü atmaq çox vacibdirsə, öncədən üzrxahlıq etmək ədəbdəndir.

2. Adamları vatsapda və ya digər şəbəkələrdə hansısa mövzu ilə əlaqədar qrupa salır, daha sonra gec saatlarda 3-4 nəfər öz söhbətlərini edirlər. Adətən bunu məktəbli valideyn qrupları edir. Yolverilməzdir! Unutmayın sizin azadlığınız başqasının azadlığı başlanan yerdə məhdudlaşır deyimi virtual dünyaya da aiddir.

3. Adamın xəbəri, razılığı olmadan onun şəklini sosial şəbəkələrdə paylaşmaq və ya onu hansısa şəklə, məkana işarələmək olmaz. Bəlkə o, bu şəklin yayılmasını istəmir? Və ya harda olduğunu kimsənin bilməsini istəmir? Bunları nəzərə alın. Düzdür, işarələmək məsələsini istifadəçi özü tənzimləyə bilər. Amma yenə də bu etik sayılmır.

4. Səsli ismarıc göndərərkən müsahibinizin bunu dinləmək imkanı olub-olmadığını soruşun. Səsli ismarıc göndərərkən o saat cavab gözləməyiniz yersizdir. Adam səs-küylü yerdə, başqalarının yanında, teatrda, tədbirdə, iclasda ola bilər. Yaxud, qulaqcığı olmaya bilər. Ümumiyyətlə, səsli mesaj müxtəlif problemlər yarada bilər. Ailəcə avtomobildə getdiyiniz, telefonunuzdan musiqilər dinlədiyiniz vaxt, dostunuzun göndərdiyi, eyni musiqi qutusuna düşmüş səsli mesaj səslənə bilər və pərtlik yaradar.

5. Ünvanlı fikirlərinizi bütün vatsap, facebook, instagram əhlinə oxutdurmaq ən azı məntiqsizlikdir. Auditoriyanı nəzərə alın. Şəxsi söhbətlərinizə başqalarını kurs edib “Mənə nə?” dedirtməyin.

Image result for facebook

6. Əgər bu, sizin ilk ünsiyyətinizdirsə, yaxşı olar, mətnli ismarıc göndərəsiniz. Və ora yersiz smayliklər qoymaq, məhrəm işarələr göndərmək uyğunsuzdur. “Ürəyim”, “canım”, “əzizim” sözləri hər kəsə deyilməz.

7. Özəl şəkilləriniz hamıya açıq paylaşıb sonra şərh yazanları qınamayın. Məsələn, ayaqlarınızın şəklini çəkib Fb-yə yerləşdirmisinizsə, “Xanım, nə gözəl ayaqlarınız var” şərhini özünüz istəmisiniz.

8. Adamların icazəsi olmadan, dünyalarını dəyişsələr belə şəxsi söhbətlərinin skrinini paylaşmaq yolverilməzdir. İnsan ölən kimi onun inboksu lentə çıxırsa, yumşaq desək, dostları kədərini ifadə etmək üçün düz yol seçməyib.

9. Ümumiyyətlə, şəxsin razılığı olmadan onunla bağlı məsələləri ictimailəşdirmək, şəxsi ismarıcları sübut kimi təqdim etmək qəbahətdir. Hətta istintaq belə əldə etdiyi materialları gizli saxlayır.

10. Auditoriyanı nəzərə alın. Əgər ictimai fiqur və ya siyasi lidersinizsə, paylaşımlarınız publik, auditoriyanız genişdirsə, xüsusən diqqətli olun. Şəxsi və ailə fotolarınızı, postlarınızı “ailə və yaxınlar üçün” seçimi ilə tənzimləyin. İnsanların sizdən istədiklərini və gözlədiklərini nəzərə alın. Hamı sizin istirahət və ya yemək fotolarınıza baxmağa borclu deyil.

news-inner-user

13468 məqalə

Paylaş

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

General formasından xeyir-dua istəyən Səlim - Yeni Hekayə
18:01 09 Dekabr 2019
Ərini zəhərləyib öldürən qadın - Əlilliyi olan aktyorların tamaşası
17:20 09 Dekabr 2019
Opera və Balet Teatrında “Şelkunçik” nümayiş olunacaq
16:51 09 Dekabr 2019
"Bir əsrlik Nəsimi araşdırmaları" təqdim olunacaq
16:20 09 Dekabr 2019
22 yaşlı məşhur reper hava limanında öldü
15:39 09 Dekabr 2019
Mağazaya getdiyinə görə xanımını dindirməyən, qızlarını ölümlə hədələyən, oxuyub-yaza bilməyən böyük aktyor – Maraqlı faktlar
15:07 09 Dekabr 2019
Məşhur rejissor vəfat etdi
14:33 09 Dekabr 2019
Səfər Alışarlı mərhum jurnalistə hekayə həsr edib
14:01 09 Dekabr 2019
Məşhur kuklaçı vəfat etdi
13:27 09 Dekabr 2019
Kəramətin kitabı çıxdı
12:45 09 Dekabr 2019
Azərbaycanlı rəssam Xorvatiyanın səfirinə ərə getdi - Foto
12:18 09 Dekabr 2019
Bu yazıçılarımız deputatlığa namizəd oldular - Siyahı
12:01 09 Dekabr 2019
1 manatdan pul yığıb toy edən cütlük
11:30 09 Dekabr 2019
“Çölçü” İsraildə ən yaxşı film oldu
10:50 09 Dekabr 2019
Təmizə çıxdıqca çirklənənlər
10:15 09 Dekabr 2019
Filmimiz beynəlxalq kinofestivalda
09:44 09 Dekabr 2019
İlqar Məmmədovla ədəbiyyat söhbəti: “Şair heç vaxt dövlət idarə edə bilməz”
08:59 09 Dekabr 2019
Böyük Azərbaycan şairi məşhur şeirlərini oxuyur - Video
12:11 08 Dekabr 2019
"Yuğ"da yenə "Vəsvəsə" olacaq
18:00 07 Dekabr 2019
Müdirinin katibəsi ilə evlənən kişi - İkinci Mahmudun hekayəsi
17:00 07 Dekabr 2019