news-inner
clock09:00 calendar-gray 25 May 2019 view-gray1077 dəfə oxunub
view-gray1077 dəfə oxunub

Arvadını tərk edib homoseksualla evləndi...

Kulis.az “Əsl kino” layihəsində Danis Tanoviçin “Heç kəsin torpağı” və Enq Linin “Donqar dağ” filmlərini təqdim edir.

Bosniyalı rejissor Danis Tanoviçin “Heç kəsin torpağı” filmi 2001-ci ildə ekranlara çıxıb. Bosniya və Herseqovina, Sloveniya, Fransa, İtaliya, Böyük Britaniya və Belçikanın birgə istehsalı olan film “əcnəbi dildə ən yaxşı film” nominasiyasında “Oskar”a, həmçinin beynəlxalq kinofestivallarda çoxsaylı mükafatlara layiq görülüb.

Süjet: Hadisələr 1994-cü ildə Bosniya müharibəsi zamanı baş verir. Bosniyalı əsgərlərin bir qrupu qatı dumanda azaraq serb mövqeyinə gedib çıxırlar. Onların hamısı serblər tərəfindən güllələnir, yalnız Çiki (Branko Curiç) sağ qalır. O, başlı-başına buraxılmış boş bir xəndəkdə gizlənə bilir. Kəşfiyyat məqsədilə serb əsgərləri ora iki əsgərini göndərir. Onlardan biri ölmüş bosniyalının altına mina qoyur ki, əsgər yoldaşları onu götürəndə partlayış baş versin. Əlverişli an gözləyən Çiki mina qoyan, nisbətən yaşlı əsgəri güllələyir, gənc əsgər Nino (Rene Bitorayats) isə yaralanır. Məlum olur ki, minaya uzadılmış Tsera (Filip Sovaqovoç) sağdır. Çiki Ninodan minanı zərərsizləşdirməyi tələb edir. Amma döyüş bölgəsinə yenicə gəlmiş Nino bunu bacarmadığını deyir.

Köməyə BMT-nin sülhməramlı qüvvələri gəlir. Bu bölgəni kurasiya edən BMT nümayəndəsi onlara tezliklə hadisə yerini tərk etmək barədə əmr verir. Amma sülhməramlı qüvvələrin serjantı Marşan (Jorj Siatidi) bölgəyə ezam olunmuş əcnəbi jurnalist Ceynin (Ketrin Kartlic) köməyi ilə rəhbərliyi yardım etməyə razı salır. Beynəlxalq ictimaiyyətin təzyiqindən qorxan rəhbərlik minanı zərərsizləşdirmək üçün sapyor göndərir. Alman sapyor minanın zərərsizləşdirməyin mümkünsüzlüyünü deyir. Vəziyyət daha da çıxılmaz hal alır...

Film Danis Tanoviçin şəxsi təcrübəsidir. O, müharibə zamanı Bosniya hərbçilərinin əməliyyatlarını lentə alıb. Bununla belə o, əhvalatda tərəf tutmur, haqlı-haqsız tərəf axtarmır. Rejissor daha çox, baş verənlərin mahiyyətinə vara bilməyən personajların şüurunda, düşüncələrində gəzişmə edərək suallar qoyur: Bu müharibə kimə lazım idi? Məqsədi nə idi? Və insan amilini, müharibənin anlamsızlığını önə çəkir.

Kənd və şəhərlərin yandırılması, saysız insan faciələri tərəflərə bir-birinə addım atmağa, barışa mane olur. Rejissor beynəlxalq təşkilatların baş verənlərə vecsizliyinə, daha çox özlərinin nüfuzunun qayğısına qalmasına vurğu edir. Faciəviliyin içindəki komik məqamlarla müəllif, situasiyanı necəsə yüngülləşdirməyə çalışır, hələ işıqlı nələrinsə ola biləcəyini göstərir. Bir epizodda Tsera Ninonu məcbur edir ki, soyunsun və xəndəkdən çıxaraq ağ maykasını yellətsin. Bununla da qarşı tərəfə sülhməramlı qüvvələrin çağırılması haqda mesaj verilsin. Yaxud tərəflər arasında müharibənin kimin tərəfindən başlaması ilə bağlı yaranan polemika tragikomik vəziyyət alır.

Rejissor təhkiyəsini, personajlarını psixoloji-emosional qatda araşdırır. Bundan ötrü dəqiq mizanlardan, rakurslardan, pauzalardan istifadə edir. Filmin vizual baxımdan maraqlı epizodlarından biri emosiyalarını cilovlaya bilməyən Tseranın Ninonu, jurnalistlərin, sülhməramlı qüvvələrin qarşısında öldürməsidir. Həmin an BMT-in əsgərlərindən biri vəziyyətin nəzarətdən çıxmaması üçün Tseranı da öldürür. Bir göz qırpımında olmuş hadisəni hər kəs şok içində izləyir. Hələ nə baş verdiyini dərk etməyən sülhməramlı qüvvələrin, sensasiyaya susayan jurnalistlərin və hadisəni studiyadan Ceynin kamerasından canlı izləyən televiziya işçilərinin üzündəki dəhşətin, riyazi dəqiqliklə ölçülmüş pauzalarla ardıcıl təsviri - müharibənin mənasızlığının, insanın faniliyinin dolğun vizual həllidir.

Final epizodunda BMT-in bu ərazini kurasiya edən yüksək rütbəli zabiti hiyləyə əl atır. Ölmüş əsgərlərdən birinin meyitini vertolyota aparmağı əmr edərək, jurnalistlərə guya onun minadan xilas etdikləri əsgərin olduğunu deyir.

Və Tsera xilas olmur.

Filmin adı – təkcə əhvalatdakı neytral zonanın ifadə etmir. O, həm də insanın yer kürəsinin sahibi olmadığı fikrini daşıyır.

***

Tayvanlı rejissor Enq Linin 2005-ci ildə çəkdiyi “Donqar dağ” filmi Amerika istehsalıdır və Venesiya festivalında “Qızıl Şir” mükafatına layiq görülüb.

Süjet: Hadisələr keçən əsrin 60-cı illərində Amerikanın Vayominq ştatında baş verir. Gənc amerikalılar Ennis (Hit Ledcer) və Cek (Ceyk Cillenhol) mövsümi iş axtaranda tanış olurlar. Hər ikisi Donqar dağ deyilən ərazidə saysız qoyunlara nəzarət edirlər. Günlərin birində içkidən sonra gənc oğlanların arasında cinsi münasibət baş verir, onların sevgi münasibəti başlayır.

Mövsüm bitəndən sonra onlar ayrılır. Ennis evlənir və iki qızı olur. Cek isə Texasda Lurin (Enn Heteuey) adlı qızla ailə qurur və cütlüyün bir oğlu doğulur. Lurinin valideynləri bu nikahdan razı deyil və qayınatası Ceki alçaltmağa çalışır. Bu münasibətdən yorulan Cek Ennisi düşünür.

Uzun illər sonra onlar görüşür. Və sevgilərinin güclü olduğunu anlayırlar. Ennisin arvadı Alma (Keyt Mara) təsadüfən onların öpüşdüyünü görür. Sarsılan qadın ərindən boşanma təklifi gələndə razılaşır.

Cek Ennisə birgə yaşamağı təklif etsə də o, razılaşmır. Ennisin təklifi rədd etməsinin kökündə uşaqlıq xatirəsi dayanır. Onun atasının iştirakıyla, öz həmcinsi ilə əlaqədə olan qonşu oğlan öldürübmüş. O, bu münasibətlərin faciə ilə bitəcəyini deyir.

Sonralar Ennis Cekin ölümü haqda xəbər alır. Arvadı Cekin bədbəxt hadisə nəticəsində öldüyünü desə də, Ennis Cekin homofoblar tərəfindən öldürüldüyünü düşünür...

Amerikalı yazıçı Enni Prunun eyniadlı əsəri əsasında çəkilən film melodram janrındadır. İki kovboyun sevgi münasibətinə görə bunu kino tarixində ilk gey-vestern də adlandırırlar.

“Donqar dağ” mükəmməl təbiət təsvirləri istisna olmaqla, kinematoqrafik özəlliyi olmayan, dramaturji material baxımdan ortabab melodramdır. Personajlar qadın və kişi ilə əvəz olunsaydı, film çətin ki mükafat alardı. Bununla belə film homoseksual münasibətlərin toplum tərəfindən qəbuledilməzliyinə, qəhrəmanların ağrısına, qorxusuna, təcrid olunmasına yer verildiyi üçün bu mövzuda çəkilən filmlərdən fərqlənir.

Ennis rolunu oynayan aktyor Hit Ledcer 2008-ci ildə dərman zəhərlənməsindən ölüb.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Oğlunun ölümünü ondan 40 gün gizlədilər – Xalq artisti haqqında maraqlı faktlar
21:13 21 Yanvar 2021
Xalq şairinin oğlu: “Atamın xəstəliyini hamıdan gizlətdim” - Müsahibə
20:00 21 Yanvar 2021
Tarix Muzeyinə direktor təyin edildi
18:59 21 Yanvar 2021
"Netflix"in abunəçilərinin sayı rekord həddə çatdı
18:15 21 Yanvar 2021
Filipp Kirkorov bu ölkəni məhkəməyə verir
17:39 21 Yanvar 2021
Bizdən istifadə edən qəddar sənətkarlar – Mehman Qaraxanoğlu yazır...
17:19 21 Yanvar 2021
"Bu nə deməkdir?" - Qismət nazirliyin keçirdiyi müsabiqəni tənqid etdi
16:38 21 Yanvar 2021
Makgregor Porye qarşıdurmasına 1xBet-dən "Risk etmədən mərc"
16:23 21 Yanvar 2021
Tanınmış müğənni şəhid baş leytenanta mahnı həsr etdi - Video
15:40 21 Yanvar 2021
Sən istə, sənin üçün batım hər günaha mən – Orxan Bahadırsoydan yeni şeirlər
15:01 21 Yanvar 2021
"Min bir gecə" Mariinski Teatrında anşlaqla nümayiş olundu - Foto
14:20 21 Yanvar 2021
Ədəbiyyat müsabiqəsinin qalibləri bəlli oldu
13:41 21 Yanvar 2021
Əsgər payına göz dikənlər
13:17 21 Yanvar 2021
Moskvada teatr və kinoteatrlar açılır
12:43 21 Yanvar 2021
O doğulmamış atası Sibirə sürgün edildi, ömrünü mənfi rollara həsr etdi, “baş yaramaz” adını qazandı – Kinomuzun “Göygöz kosa”sı
12:07 21 Yanvar 2021
Qar yağır - Günün şeiri
11:34 21 Yanvar 2021
21-ci əsrin 21-ci ilinin 21-ci günü – Bu gün nə baş verəcək?
11:03 21 Yanvar 2021
Tünzalə Ağayeva Şuşa haqqında klip çəkdirdi - Foto
10:34 21 Yanvar 2021
Azərbaycanlı rəssamın ABŞ-dakı sərgisi beynəlxalq mətbuatda
10:14 21 Yanvar 2021
Vətəni söyməyə nə var? - Aqşin Yenisey qürbətdə aşağılanmaqdan yazır...
08:58 21 Yanvar 2021