writer1

Aliyə

Məqalə sayı

996
clock13:08 calendar-gray 13 May 2019 view-gray775 dəfə oxunub
view-gray775 dəfə oxunub

Pop-korn satan niyə iyrəndirir?

“Ayağınızı yorğanınıza görə uzadın”, “Az geyinin, qənaət edin”, “İşdən sonra bənna işləyin” tipli bəyanatlarla ziyalılaşan millət vəkillərinə hər dəfəsində təəccüblənməyimiz özü də təəccüblüdür. Onlardan hansı gözləntimiz olmalıdır axı? Yaxşı ki danışırlar və xalqın belə bir deputatın varlığından xəbəri olur. Bir də “çörək yoxdur, bulka yesinlər” bəyanatları həmişə olub. Sadəcə hər dəfə məzmun dəyişib.

Rasim Musabəyovun pop-korn satan uşaq haqda yazdığı status, onun “dövlətə vurduğu ziyanı” hesablaması özünün sunduğu kimi vətəndaş təəssübkeşliyindən olsaydı, nə vardı ki? Gərçi əgər vətəndaş təəssübkeşliyindən olsa status yazmaq əvəzinə bir millət vəkili kimi yaxınlaşıb insanın problemilə maraqlanar, onun bu yaşda burada niyə işlədiyini öyrənər, kömək edər, bacarığına uyğun bir işə yönəldərdi. Nəinki pop-korn qoxusundan status yazardı.

Ümumiyyətlə, bu statusda qoxu məsələsinin olması olduqca ilgincdir. Qoxu qədər insanı ələ verən ikinci bir nəsnə yoxdur. Məsələn, siz saatlarla insan sevgisindən danışa bilərsiniz, insan həqiqətlərinə yerdən göyə hörmət duyarsınız, amma bir bomjun qoxusuna bir saniyə dözə bilməzsiniz. Həqiqətləri öz qoxusu ilə qəbul etmək asan deyil.

Deputat Rasim Musabəyovun pop-korn qoxusuna qıcıq edən o 12 yaşlı oğlanın onu bu yaşında keçiddə final yağı qoxulu pop-korn satmağa vadar edən motivlərdir. Səbəblər yox ha, motivlər. Pop-korn qoxusuna qarışan motivlər.

Bəzən bu motivləri görüb səbəb axtarmırlar. Çünki səbəb gəlib özünə çıxa bilər.

Ünlü türk rejissoru Nuri Bilgə Ceylanın “Kış uykusu” filmi var. Bu filmdə otel sahibi olan Aydın adlı türk aydınından danışılır. Aydın bir sahibkar kimi borclanmış kirayəçilərinə bir lirəni belə keçmir. Amma ziyalılığından da qalmır. Aydının ziyalılığı heç kimin oxumadığı qəzetə borcunun vaxtını uzatmaq üçün kilometrlərlə yol gələn imamın ayaqqabısının palçığından yazı yazmaqdır. Onun “ziyalı” qəlbini narahat edən mövzu budur. Əslindəsə o öz mənasızlığının fərqindədir, bu yazılarla özünü aldadır. Məhz özünün insan olaraq məzmun daşımadığını, yüksək mənəvi məsələlərdə payı olmadığını bildiyi üçün, Aydın ondan asılı olan, qəpik-quruşlarla əlləşən kirayənişinləri həmişə əzir, heysiyyətlərini tapdayır və bunu olduqca ziyalı tövrlərlə edir. Nuri Bilgə bu tövrləri böyük ustalıqla təqdim edir. Məsələn, filmdə, Aydın öz borcunu ertələməyə gələn kirayənişin qohumuna geymək üçün çəkələk gətirdir. Çəkələk qadın çəkələyidir. Borclu kasıb kişi “eybi yoxdur” deyə-deyə qadın çəkələyini Aydının qarşısında əzilərək geyinir... Bu xırdalıqlar filmdə zərgər dəqiqliyi ilə işlənib. Rejissor önəmli görünməyən xırdalıqlar psixololgiyaya necə çökür, bunları da göstərir. Aydının kiçiklik kompleksi qarşısındakına onu əzmək yolu ilə ötürülür....

Bu komplekslərə filmdə yox, hər yerdə rast gələ bilərsiniz.

Bu günlərdə olduqca bahalı özəl klinikada çin malı geyimi ilə ilk baxışdan seçilən bir kişinin lift “hadisə”sinə şahid oldum. Rastlaşdığı qiymətlərdən artıq “sınmış” kişi xəstəxana işçisinin “o biri liftə keçin” göstərişinə qəribə reaksiya verdi: “Niyə? Bu lift varlılar üçündür?” Xəstəxana işçisi çaşdı. Amma gülümsəyərək (bu yerdə gülümsəməkdən də payını götürə bilərsən) “Qətiyyən yox. Bu lift gələnlər üçündür, o biri personal və xəstələr üçündür. Onlar lift üçün növbə gözləsələr xəstələrə kim yetişər?” – deyə nəzakətlə izah etdi.

Nə üçün bunları yazıram? Çünki bunlar incə məsələlərdir. Musabəyov statusunda qonaqların yanında biabır olmaqdan yazıb. Lakin qonaq birinci növ, pop-korn satan ikinci növ insan deyil.

Və hətta bütün bunlar bir kənara, şəhərin siması, daşlar, parklar, saatlar, mərmər lövhələr deyil, insandır. Yalnız insanı, həyatı vurğulayanda şəhər dediyimiz canlılıq qazanır, bədiiləşir. Küçələrdəki dondurma, tum satan, cır səslə gitarada çalıb oxuyan sizə qeyri-estetik görünə bilər, amma şəhərin adamları sizdən çox onlardır. Bu yaxınlarda müsahibəsini təqdim etdiyimiz memar da sökülən Sovetski küçəsinin qeyri estetikliyini xatırladırdı, haqlı idi də. Amma Azərbaycan rəngkarlığından nərd atan Sovetski sakinlərini, kinosundan xırda-xırda evlərin qırlı damını çıxsaq xeyli solğun qalacaq. Şəhər cansız eksponatlar deyil, həm də insanlardır. Sadəcə insan olduğuna görə, hörmət etməli olduğumuz insan. Şəhərin gözəlliyini korlayan hər şeyə amansız olmaq olar. Amma şəhərin gözəlliyi də insan üçün deyilmi? Onsuz da kapitalist çarxı işlədikcə insan ehtiva etdiyi dəyərlə birgə mərkəzdənqaçma təcili ilə kənara atılır. O zaman deputatların heysiyyətə toxunan bəyanatları nə üçündür? Bu kompleksləri itiləmək üçün?

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Böyük Azərbaycan şairi məşhur şeirlərini oxuyur - Video
12:11 08 Dekabr 2019
"Yuğ"da yenə "Vəsvəsə" olacaq
18:00 07 Dekabr 2019
Müdirinin katibəsi ilə evlənən kişi - İkinci Mahmudun hekayəsi
17:00 07 Dekabr 2019
İngiltərə Elif Şafakın bu romanını ilin ən yaxşısı elan etdi
16:00 07 Dekabr 2019
Məşhur aktyor sətəlcəmdən dünyasını dəyişdi
15:00 07 Dekabr 2019
Tanınmış şairin qızı Qüdsdə konsert verdi - Foto
14:01 07 Dekabr 2019
Azərbaycanlı naşir: “Kitablarımız Fransanın 70 min kitab mağazasında satılacaq” – Müsahibə
13:28 07 Dekabr 2019
Əlil aktyorların iştirakı ilə "Solğun çiçəklər" nümayiş olundu - Foto
12:30 07 Dekabr 2019
Azərbaycanlı dramaturq 65 yaşında vəfat etdi
12:00 07 Dekabr 2019
Ermitaj Muzeyi Çingiz xan daş kitabəsini Monqolustana hədiyyə etdi
11:20 07 Dekabr 2019
"Bu şəhərdə" 200 minlik "Şabaş"ı təqdim etdi - Foto
10:40 07 Dekabr 2019
"Qaranlıqdan reportaj" təqdim olunacaq
10:00 07 Dekabr 2019
Arvadbaz, dəlisov, qadın düşkünü... - Yeni layihə
09:00 07 Dekabr 2019
Cəmi 1 saata həyatınız dəyişə bilər
21:00 06 Dekabr 2019
"Mələk" filmi nümayiş olunacaq
18:53 06 Dekabr 2019
"Audio Kitab" layihəsində Nəsiminin qəzəlləri səsləndirilib
18:20 06 Dekabr 2019
Bütün dualara əngəldi İsa - Rəşad Nağı şeirlərini oxuyur - Video
17:46 06 Dekabr 2019
Məktəbli qızın oğurlanmasından bəhs edən roman çap olunub
17:21 06 Dekabr 2019
“Sözlər və nəsnələr” kitabı təqdim edildi - Fotolar
16:51 06 Dekabr 2019
Kənan Hacı ABŞ-ın nüfuzlu mükafatını qazanıb
16:20 06 Dekabr 2019