writer1

Səfər Alışarlı

Məqalə sayı

14
clock11:22 calendar-gray 25 Aprel 2019 view-gray673 dəfə oxunub
view-gray673 dəfə oxunub

O, naturalizmdən uzaqdır

Orxan Həsəninin üç hekayəsini oxudum. İncəsənətdə obyektivlik anlayışı şərtidir. Nəsrdə bu şərtilik yalnız dəqiq söz və sanballı fikirlə ifadə olunan bədii təsvirlərlə öz sürüşkən yerinə oturdula bilir.

Oxuduğum "Metro terminalının sevgisi", "Buynuzsuz kərgədan", "Gözlənilən xəyanətin tarixçəsi" hekayələri əsasən mütaliədən qaynaqlanır, ona görə naturalizmdən xeyli uzaqdır və yaxşı ki, uzaqdır.

Image result for orxan həsəni

Gənc nasir başını işlətməyi ədəbiyyata birə kimi doluşmuş “sakat” zaman mənzərələrinin təsvirindən daha üstün tutur. Ancaq burada real həyat görüntüləri də ara-sıra nəzərə çarpır.

Ekstravaqant situasiyalar var: "Birinci dəfə iyirmi yaşımda öldüm" və ikinci həyatımı metro terminalı olaraq yaşadım. Hələ üçüncü də var: yazıçı kimi yaşamaq.

Bəri başdan qeyd edim ki, yazıçılıqda yazıçılığı bəyənmirəm, ustadlarımız da belə tövsiyə edirdi.

Ancaq Orxanın hekayələrində daxili aləmə ciddi nüfuz cəhdlərilə yanaşı əla metaforalar, hərdən şəkli əsl rəssam gözü ilə çəkilmiş situasiyalar gördüm. Onlardan bir neçəsini oxuyun:

"Yanağındakı iri xal deyildi, elə bil, bəd xəstəliyə yazılan resept idi; adamı vahimələndirirdi.

Aradan bir xeyli zaman keçdi, Məliyin anası da öldü, içində böyütdüyü aləm də yaddan çıxdı, hər şeyi ot basdı, mamır bürüdü. Hələ Məlik aşiq də oldu, qadın nəfəsini duydu, canında ağrı böyütdü, sonra o ağrını unutdu. – “Buynuzsuz kərgədan”

Eskalator Məliyi yer üstü dünyaya təhvil verdi. Sahil metrosunun solğun işığı sifətinə vuranda hiss elədi ki, Elnarənin kirpik çalmağı uzun Samsung adaptoru kimi ayağına dolaşıb. – “Buynuzsuz kərgədan”

Zivədən asılmış paltar kimi avtobusda çəkisiz yellənirdi. – “Gözlənilən xəyanətin tarixçəsi”

"İndi isə övladı olmayanlara şad xəbər...” – radiodan gələn xışıltılı səs qadının dəmir sırğalarına toxunmuşdu sanki və kişi dünyanın milyonlarla səsi içindən bu səsi seçib tanıya bilmişdi. Qadın da, o saat duyuq düşmüşdü, gözlərini qıyıb havada uçuşan milyonlarla səslərin içində məhz o səsi tutmaq, çantasının saxlancına qoymaq, hifz etmək istəmişdi; uyğun bir künc-bucaq tapan kimi yenidən və yenidən dinləmək üçün. Yalnız bundan sonra qadının gözlərindəki sirr sanki faş olmuşdu; hiss eləmişdi ki, qadının övladı olmur. – “Gözlənilən xəyanətin tarixçəsi”

Gördüm ki, pəncərədən mənə baxır, əllərini yelləyir. Ürəyim də onun havadakı əlləri kimi sevinməyə başladı, Allaha and olsun. Gülümsədim. Elə gülümsədim ki, gülüşüm yaddaşına həkk olsun, darıxanda xatırlasın, başını qatsın. – “Gözlənilən xəyanətin tarixçəsi”

Onu bu sarı paltoda görəndə elə bilirdim günəşdir, ayaq açıb yeriyir".– “Gözlənilən xəyanətin tarixçəsi”

Gənc qələm dostumuza ürək-dirək verməklə bu çətin peşəyə ruhlandıraq və inanaq ki, onun yazılarında həyatın yazıçı gözü ilə tutulmuş acı və şirin dəmləri qurulan bəzi psixoloji sxemləri mütləq üstələyəcək.

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

“İtalyan baharı” kinofestivalı keçiriləcək
17:01 20 İyul 2019
Bryus Li niyə lənətləndi?
16:20 20 İyul 2019
Pyer Rişar Yessentuki kinofestivalının fəxri qonağı olacaq
15:22 20 İyul 2019
Beynəlxalq Animasiya Festivalının münsiflər heyəti məlum olub
14:30 20 İyul 2019
Sumqayıt Dövlət Dram Teatrı 50-ci mövsümünü başa vurub
13:46 20 İyul 2019
"Tərlan Əbilov 90-cı illərin şairidir" - Orxan Saffari yazır
12:25 20 İyul 2019
Xalq yazıçısı Elçin təqdim edir: Yuxu ölümü kimi gerçəklik var havada
11:40 20 İyul 2019
Tanınmış gürcü yazıçısı Afaq Məsudun romanından yazdı
10:00 20 İyul 2019
İsrail əsgərinə vurulan livanlı qız, tabut daşıyan iraqlı... - Əsl Kino
08:58 20 İyul 2019
Cəfər əmimin yolları - Şərif Ağayarın hekayəsi
21:00 19 İyul 2019
Bred Pitin yeni filminin treyleri yayımlandı - Video
18:30 19 İyul 2019
Puşkinin can verdiyi divan... – Şairin Ev-muzeyindən Reportaj
17:57 19 İyul 2019
Sosial şəbəkələr depressiyaya səbəb olurmuş
17:11 19 İyul 2019
Kamal Abdulla medalla təltif edilib
16:37 19 İyul 2019
Sən gecələr yat, ay Qurban... - Məhəmməd Tanhudan Yeni Şeirlər
15:31 19 İyul 2019
Çexovun həyatı film olacaq
14:33 19 İyul 2019
Tərcüməçi-yazıçı Məmməd Məmmədlinin kitabı çap olunub.
14:01 19 İyul 2019
Yalçın Rzazadə Türkiyədə əməliyyat olunub
13:21 19 İyul 2019
Kəramət lağ elədiyi aşıqlardan da mənasızdır
12:37 19 İyul 2019
Azərbaycan filmləri Sarayevo festivalında
12:01 19 İyul 2019