writer1

Sevda Sultanova

Məqalə sayı

835
clock10:36 calendar-gray 08 Aprel 2019 view-gray1152 dəfə oxunub
view-gray1152 dəfə oxunub

14 yaşlı qızın intiharında kimlər günahkardı?

14 yaşlı Elina Hacıyevanın məktəb yoldaşlarının təhqirlərinə dözməyərək intihar etməsində mövcud təhsil sistemi ilə yanaşı valideynlər də məsuliyyət daşıyır. Təhqirin, psixoloji basqının, başqa cür desəm, uşaq qəddarlığının səbəbi hər nədirsə, bunda hər birimizin məsuliyyəti var.

Məktəblərdə hər hansı uşağın psixoloji, fiziki təzyiqlərə məruz qalması faktı təsadüfi hal deyil çox güman ki. Bir müddət öncə tanışımın 11 yaşlı qızı sinif yoldaşları tərəfindən döyülmüşdü. Və bunu bilən sinif rəhbəri uşağa susmağı tapşırmışdı. Döyülmə səbəbi paxıllıq olub: qızın istedadı, biliyi ilə şagird yoldaşlarından seçilməsi... Hadisədən sonra məktəbə könülsüz gedən uşaq valideynlərin təkidi ilə başına gələnləri danışır. Valideynlərin müdaxiləsindən sonra məsələ həllini tapır.

Problem isə sistemli şəkildə həllini tapmalıdır. Tutaq ki, məktəbə işə götürülən müəllimlərin, təyin olunan rəhbərliyin məsuliyyət hissi, psixoloji durumu, hazırlığı, emosional dayanıqlığı, təmkini, uşaqlarla ünsiyyətə yararlı olub-olmaması, anlamaq bacarığı kimi keyfiyyətlərə, özəlliklə, önəm verilməlidir. Məktəblərdə sosial işin, zəruri mövzularda effektli, doğru maarifləndirmənin, psixoloq vəzifəsinin funksionallaşdırılması da həmçinin. Ayrıca, bu kimi məsələlər bütün tərəflərin iştirakıyla televiziyada zaman-zaman müzakirəyə çıxarılmalıdır.

Ümumiyyətlə, bunun özü ayrıca, dərin bir araşdırma tələb edir ki, misalçün, Elinanı təhqir edən, zorakılığa meylli yeniyetmələrin davranışlarının kökündə nə dayanır? Onlar necə ailədən çıxıblar? Necə bir mühitdə böyüyür, tərbiyə alırlar? Necə bir həyat tərzi keçirirlər, maraqları, idealları nədir, kumirləri kimdir? Bəlkə zorakılığa meylli uşaqların özü elə sevgisizlik mühitində, problemli ailədə böyüyür? Bəlkə özləri də ailədə zorakılığa məruz qalır, valideyn diqqətindən, anlayışından məhrumdurlar? Və nəticədə aqressiya başqalarına zorakılıq şəklində meydana çıxır?

Yaxud Elinanın özü necə bir mühitdə yetişirdi? Valideynləri ilə ünsiyyətində problem vardımı? Ailədə ona yetərincə anlayış göstərirdilərmi, dayaq olurdularmı? Başqa bir vacib məqam odur ki, əgər müəllimlər, zorakılıq haqda məlumatlı olduqları halda göz yumublarsa, təhsil sistemi kökündən yenilənməlidir. Ümumilikdə isə hər şey bir-birinə zəncirvarı bağlıdır. Maraqlıdır ki, belə uşaqlar yetişdirən valideynlərin özlərinin problemi nədir? Bu ailələr necə, hansı təməl prinsiplərlə qurulur? Araşdırsan onların hər birinin öz dramı var. Suallar çoxdur və bunları rəsmi səviyyədə araşdırmaq məsul olan qurumların borcudur.

...Mixael Haneke “Ağ lent” filmində qəddarlığın kökünü araşdırır. 1913-cü il Almaniyasının bir kəndində zorakı hadisələr baş verir. Amma törədənlər məlum deyil. Ehtimal olunur ki, bunu sərt qaydalar altında böyüyən uşaqlar edir. Çünki uşaqlarda sərt qaydalara etiraz olaraq yalana, zorakılığa meyl yaranır. Gənc kənd müəllimi vəziyyəti araşdıranda, hər kənd sakinin öz gizlini ortaya çıxır. Cinayətkarlar isə tapılmır. Filmin sonunda məlum olur ki, Birinci Dünya Müharibəsi başlanır. Mütəxəssislərə görə, rejissor gənc nəsil arasında zorakılığın doğuluşuna, bunun nəticəsi olaraq faşist diktaturasının qurulmasına eyham edir.

Haneke film barədə deyir: “Məni uşaqlar maraqlandırır, çünki onlar cəmiyyət ierarxiyasının ən aşağı pilləsində yerləşirlər. Onları öyrətmək, tərbiyələndirmək və istədiyin kimi əsarətdə saxlamaq olar. Bu haqda düşünəndə anladım ki, bizim cəmiyyətin dramı nədədir: biz uşaqlara öz prinsiplərimizi öyrədirik, onlar bunu ideallaşdırır və sonda bizi onlara öyrətdiklərimizlə cəzalandırır”.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Bəy ailəsində doğulsa da kimsəsiz böyüdü, Cəfər Cabbarlı ilə sinif yoldaşı oldu, gözləri görməyə-görməyə tamaşa oynadı – Kinomuzun Rüstəm bəyi
16:30 05 Dekabr 2020
Ceyms Bondun tapançası satıldı
15:45 05 Dekabr 2020
“Humay” mükafatının qalibləri məlum olub
14:35 05 Dekabr 2020
Birinci arvadını öldürməklə fəxr edən adam – Eyvaz Əlləzoğlunun hekayəsi
13:30 05 Dekabr 2020
Hüseyn Caviddən gözəl bir qoşma - Günün şeiri
12:30 05 Dekabr 2020
Oskar mükafatının təqdimetmə mərasimi virtual keçirilməyəcək
11:15 05 Dekabr 2020
Həvəskar və peşəkar rəssamlar arasında rəsm müsabiqəsi keçirirlir
10:12 05 Dekabr 2020
Fuad Poladov: "Bir qız zəng vurub evimizə deyib ki, Fuadı Rostovda öldürüblər" - Müsahibə
09:01 05 Dekabr 2020
Beynəlxalq müsabiqədə şəhidlərimiz yad edildi - Ukraynada
20:05 04 Dekabr 2020
"Italyansayağı xoşbəxtlik" tamaşası onlayn nümayiş ediləcək
19:30 04 Dekabr 2020
Aydın sabahların dostu
18:56 04 Dekabr 2020
Sirlərin bədii və elmi sərgüzəştləri – Elçin yazır...
18:10 04 Dekabr 2020
Azərbaycanlı rejissor qəhrəmanlarımızdan film çəkmək üçün müraciət etdi
17:35 04 Dekabr 2020
Şəhid dənizçilərə kitab həsr olunacaq
17:10 04 Dekabr 2020
Xudayar Yusifzadə və bütün Şəhidlərimizin ruhuna: Vətən yaxşıdır
16:28 04 Dekabr 2020
"Ulduz" jurnalının yeni nömrəsi Qarabağa həsr olundu
15:46 04 Dekabr 2020
Bizim üçün ölümə gülə-gülə gedən 2783 adam
15:03 04 Dekabr 2020
Günel Eminlinin yeni kitabı işıq üzü gördü
14:19 04 Dekabr 2020
Kamal Abdulla: “Mənim üçün ad günü kədərli gündür” - Müsahibə
13:37 04 Dekabr 2020
Koronavirusa qarşı qələbə vaksini
13:01 04 Dekabr 2020