news-inner
clock17:31 calendar-gray 27 İyul 2018 view-gray215 dəfə oxunub
view-gray215 dəfə oxunub

Feysbukda maskalananlar - Ceyhun Zərbəliyev yazır...

Kulis.az Ceyhun Zərbəliyevin "İnsan özü olmayanda maskalanmağa məcburdur” yazısını təqdim edir.

İki gün öncə “Facebook” dostlarımdan biri ölkəmizə gələn turistlərlə bağlı paylaşım etmişdi. Qeyri-iradi yorumları izlədim. Şərhçilərdən biri Bakıda qonaq olan əcnəbi turistin qarşılaşdığı insanlarla bağlı fikirlərini bölüşmüşdü.

Adam həmyerlimizə turizm məqsədilə dünyanın bir çox ölkəsini gəzdiyini, Bakıda insanların əksəriyyətinin özünü olduğundan başqa cür göstərməsinin səbəbini anlamağa çalışdığını vurğulamışdı.

Əcnəbinin müşahidələrini və hiss etdiklərini səmimi ifadə etdiyi qənaətindəyəm. Guya biz özümüz bunları müşahidə etmirik ki?!

Saxta mimikalara, “mədəniyəm” görüntüsünü, mövcud ruhi vəziyyətinə əks olaraq “çox xöşbəxtəm” mesajını sırımağa cəhd edən davranışlara, başqalarının düşüncələri ilə, ətrafdakıların verə biləcəyi reaksiyalara “öngörmələrlə” azadlığını məhdudlaşdıran insanlara hər addımbaşı rast gəlmək olur.

Nədənsə bir çoxları başqalarının həyatlarını yaşamaqda, kimisə təkrarlamaqda maraqlıdır. Kiməsə oxşamaq, onun kimi olmaq, bunun kimi eləməmək, bizə bəxş olunan həyata kimlərinsə və nələrinsə üzərindən baxaraq, yerli-yersiz köləcəsinə cəmiyyətin diqtə etdiklərini tətbiq edərək yaşamaq...

Tanınmış psixoterapevtlərin biri ilə söhbətimdə azərbaycanlı pasiyentlə əcnəbi pasiyentin arasındakı fərqi soruşmuşdum. Cavabı olduqca maraqlı idi.

“Əcnəbilərdə, xüsusən qərb ölkələrində insanın diqqəti özündədir. Onların bütün hərəkətləri özlərinə, öz hisslərinə, öz davranışlarına, öz inkişafına köklənib. Onlar öz həyatlarını yaşayırlar. Problemin kökünü mərkəzə insanın özünü qoyaraq, bu fərqindəliyi yaradaraq tapmaq asan olur. Azərbaycanlı pasiyentlə işlyəndə onun özünə çatmaq üçün qohumdan, qonşudan, valideynlərindən, qaynana-qayınatadan keçməli olursan. Çünki Azərbaycan insanının həyatının mərkəzində özü deyil”.

Məsələnin bizim millət olaraq emosionallığımızla, uşaqlığımızla və psixoloji məqamlarla birbaşa bağlılığı var və bir çoxumuz uşaq və yeniyetmə olarkən evdə bilik və bacarıqlarımız yetərincə qiymətləndirilmədən, digər yaxşı oxuyanlarla, yaxşı yaşayanlarla müqayisə edilərək böyümüşük.

Çox zaman valideynlərimiz bizi fərqinə varmadan arzulayıb əlinin yetmədiyi, zamanın pulgətirən peşələrinə yönləndirib. Nümunə göstərilənlər də çox zaman çox pul qazananlar, lüks həyat sərgiləyənlər olub.

Bu haqda çox düşünmüşəm və mənə atamın hər addımda misal çəkərək enerjimi tükətdiyi bir neçə insanın portretini özüm və onun üçün cızmışam.

Nümunə göstərilənlərdən biri qohum idi, yaradıcı yöndən çox istedadlı, yüksək riyazi biliklərə malik olsa da, özünü ortaya qoya bilməmişdi. İmkanları geniş olan atasının dəstəyi ilə qonşu ölkələrin universitetlərinin birində qiyabi “təhsil” (diplom) alımışdı. Qohumlarının dəstəyi ilə nazirliklərdən birində işə düzəlmişdi. Onun üçün pul, şan-şöhrət hər şey idi və bunun üçün çox şeyə gedərdi. İnsanların, xüsusilə aktyorların fiziki xüsusiyyətlərindəki və davranışlarındakı əskik kimi gördüklərinə yumor hissini qatıb, qəhqəhə çəkmək kimi bir xüsusiyyəti vardı.

Digər nümunə göstərilən kənd adamı, rayon mərkəzindəki boş evimizdə kirayə qalan və əcnəbilərlə çalışan biri idi. İş yeri məktəbimizə yaxındı, ailəsini kənddə qoyub eyş-işrət içində yaşaması və burada qeyd olunması mümkün olmayan digər nüanslar mənə məlum idi. Gündəlik əcnəbilərlə ünsiyyət fonunda qısa zamanda ingilis dilini öyrənməsi mənə hər gün nümunə göstərilməsinə səbəb olmuşdu.

Xöşbəxtlikdən mütaliələr başqlarının şəxsi dəyərlərini insanın öz dəyərlərindən üstün tutulmaması fikrini aşılaya bilir.

Demək istədiyim, biz başqalarının həyatını yaşadıqca, oxşayaraq yaşamağa çalışdıqca özümüzdən uzaq düşürük. Özümüzdən uzaq düşdükcə davranışlarımız da, səs tonumuz da saxtalaşır, adiləşir. Əcnəbinin müşahidə etdiyi mənzərələr artıq gizlədilə bilmir.

Saxtalaşdıqca davranışlardakı ziddiyyətləri görə bilmir, görsək də gizlədə bilmir, hər gün özümüzdən bir az daha qopuruq.

Profilinə “I am Zahra” yazdıraraq, uşaqlarla bağlı həssas münasibətini bildirən “ziyalı” gənc, yolda diləndirilən körpə qaraçı uşağın qıvrım saçları ilə kiməsə özünü “sübut” etmək, egosunu rahatlatmaq üçün asanlıqla məzələnə bilir.

Etdiyi oğurluqlar və rüşvət müqabilində genişləndirdiyi imkanlarla haqdan, ədalətdən, düzgünlükdən və həm də dayanmadan dəm vuranları hamımız görmüşük.

Tabeliyində olan işçini mövqeyindən sui-istifadə edib, haqqını ödəmədən dəfələrlə iş saatlarından artıq çalışdıran, məzuniyyət hüququnu çeynəyən sahibkar və ya məmur valideynin öz övladına, onun tərbiyəsinə sərf etməli olduğu vaxtdan oğurladığını səndən-məndən gözəl anlayır.

Növbəti gün hər hansı azyaşlının valideynin diqqətindən yayınaraq pedofilin qurbanı olması ilə bağlı xəbərə “vətənpərvər” reaksiya verir, “humanist” düşüncələr paylaşır, valideyn məsuliyyətsizliyini tənqid edir.

Daha sonra hansısa suçluluq hissləri onu bir statusa oğurluğun İslam dinində günah olması ilə bağlı, insanlara haramdan çəkinə bilməsi üçün şərh yazmağa vadar edir...

İnsan özü olmayanda maskalanmağa məcburdur.

Bir müddət sonra çıxarmaq olmur...

news-inner-user

15792 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Xalq artistinin oğlu vəfat etdi
01:53 10 İyul 2020
Azərbaycanlı alimin kitabı Avropa dillərində nəşr olunacaq
18:37 09 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
17:56 09 İyul 2020
Təranə Vahidin Türkiyədə çap olunan hekayəsi: "Durna adam"
17:15 09 İyul 2020
Qızını ərə verən atanın ölümü
16:26 09 İyul 2020
İspaniyada Haqverdiyevə həsr olunmuş poçt markaları buraxıldı
15:47 09 İyul 2020
Qadına görə başına bəla gələn məşhurlar: onların arasında Müşfiq də var
15:08 09 İyul 2020
Məşhur sənətçi prezidentliyə namizəd olacaq
14:19 09 İyul 2020
Yaltaqlıq ən perspektivli valyutadır
13:30 09 İyul 2020
Uşaq təbəssümü
12:53 09 İyul 2020
Qorxu və təşviş insanı necə formalaşdırır? – Nazlı Əmirova ekzistensializmdən yazır...
12:30 09 İyul 2020
Bəhram Bağırzadənin həyat yoldaşı: "Hələ danışa bilmir"
11:48 09 İyul 2020
Cinsi yanğısını Facebookda söyüşlə soyudanlar
11:19 09 İyul 2020
Son 200 ilin ən yaxşı qəzəli – Mətn
10:46 09 İyul 2020
Elton Conun şərəfinə sikkə hazırlandı
10:09 09 İyul 2020
Sovet ordusunda üsyan edib almanlar tərəfə keçən azərbaycanlı - Amerikadan yazırlar...
09:01 09 İyul 2020
Moskvada teatrlar avqustun 1-dən açılır
18:54 08 İyul 2020
Uşaq tabutunda basdırılan kişi - Günel Natiqdən yeni hekayə
18:22 08 İyul 2020
Son 10 ilin ən yaxşı qorxu filmləri - Siyahı
17:49 08 İyul 2020
Venesiya Film Festivalı əvvəlki qaydada keçiriləcək
17:10 08 İyul 2020