news-inner
clock21:00 calendar-gray 11 İyul 2018 view-gray384 dəfə oxunub
view-gray384 dəfə oxunub

Boş evlərdə çıraq yandıran qadın – “Nabat”ın Nabatı...

Bu gün tanınmış Azərbaycan rejissoru Elçin Musaoğlunun doğum günüdür. Kulis.az bu münasibətlə Elçin müəllimi təbrik edir və kinoşünası Aygün Aslanlının onun məşhur “Nabat” filmi haqda yazdığı “Müharibənin siması olmur” məqaləsini diqqətə çatdırır.

Anladınız nəymiş kattıkları

Perdeler çiçekler ışık hava su

ancak onlar varkən sizi yaşatıyordu.

Behçet Necatigil

Zaman:müharibə illəri.

Məkan:güllə səslərindən, mərmilərdən qaçan sakinləri tərəfindən tərk olunmuş ucqar dağ kəndi.

Personajlar:kənddən xeyli aralıda yaşayan Nabat qadın və inəyi Ağca.

Burda müharibə fondu:kölgəsini evlərə, çəmənlərə, bağlara sərmiş, rəngləri solduran, bozardan qara fon. Ölümün ancaq küləyi var. Müharibə də, ölüm də səbəbdi.

RejissorElçin Musaoğlunun“Nabat”filmi İNSAN və onun YOXLUĞU haqqındadı. İnsan yoxluğunda daha dəyərli, daha özləmli olur.

Image result for Elçin Musaoğlu

Elə ona görə filmin ilk dəqiqələrində Nabatın gündəlik qayğılarını – səhər qalxmaq, Ağcanı sağıb südünü satmaq, evə ərzaq almaq, ölüm yatağındakı xəstə ərə qulluq, cəbhədə həlak olmuş yeganə oğulun məzarını ziyarət, gecə atəş səslərindən diksinib oyanmaq – göstərən kamera, demək olar ki, insanlara aksent eləmir. Biz onları ötəri, aralıdan görürük. Amma elə ki, kənd boşalır, kamera o evlərə Nabat qadından qabaq girir, əşyaların üzərindən aramla sürüşə-sürüşə tamaşaçını o nəsnələrin sahibləri ilə tanış eləyir. Yarımçıq qalmış səhər yeməyində, yerə səpələnmiş fotolarda, hələ gümüşü qaralmamış cehizlik çıraqda – hər şeydə insan izi var.

Məşhur və qeyri-məşhur sənət əsərlərinə, tarixi abidələrə, qədim yaşayış məskənlərinə baxanda bizi heyran eləyən, ağzımızı açıq qoyan, “möhtəşəm” dedirdən əslində onları yaradan insanların zəkası, ürəyidir. Yoxsa mütəxəssislər niyə Da Vinci-nin, ya da Caravaggio-nun əsərlərinin orijinalını saxtasından ayırmağa çalışsınlar? Ya da niyə hansısa filmdə, tamaşada güzgü, damsız-divarsız qapı, suda ayın əksini görəndə qımışsınlar?! Çünki ən istedadlısından tutmuş ən bəsitinə qədər hər kəsin öz dəsti-xətti var, hər kəs özəldi.

Nəsnələri mənalandıran insandı.

Ona görə finalda kəndə qayıdan hərbçilər ancaq ayaqlardan ibarətdirlər.Müharibənin siması olmur. O, insanlığın düşmənidir.

Ona görə qəhrəmanın çimdiyi epizodda divardakı kişi və qadın (Nabatla əri) fotolarının arasında ucalan silueti cinssizdi və əzəmətlidi -İnsandı!

Nabat qadının boş evlərdə çıraq yandırmağı da o evləri insanlı eləmək, özünə istilik, hənirti yaratmaq cəhdidi.

Image result for Nabat film

O, həm də kəndin qoruyucusudu. Bunu bizə Nabatın tək canlı həyanı Ağca inək deyir. İnduizmdə inək torpağın rəmzidi. Elə film boyu əvvəl səsini eşidib sonda özünü də gördüyümüz dişi qurd da Nabat obrazının ilahi funksiyasına işarə vurur. Balalarını atıb getməyən ana qurd kimi Nabat da doğmalarının yatdığı torpağı atmır, əksinə hər gecə çıraqları yandıraraq onu diri saxlamağa çalışır.

Elə bu məqamda Nabat rolunu canlandıran iranlı aktrisaFatemeh Motamed-Aryanın adını çəkməsək, günah eləmiş olarıq. F.Arya daş kimi sərt, tərpənməz mimikaları, danışan gözləri, xəsis jestləri ilə o qədər orqanik, doğmadı ki, hətta ara-sıra səsini çıxardanda qulağa dəyən ləhcəsi də ona xələl vura bilmir. Müqayisə üçün: “Dolu” filmində personajların bir-birinə qarışan ləhcələri nə qədər qıcıqlandırırsa, “Nabat”ın ləhcəsi bir o qədər təbiidi.

“Nabat” filminin müharibə, vətən, Qarabağ haqqında olduğunu deyənlərə uyub ondan atışmalı, qanlı səhnələr, pafoslu, şüar cümlələr, gözləri yaşardan musiqi gözləməyin.

Rejissor sözdən də, musiqidən də “yox” deyiləcək qədər az istifadə eləyib. Yeganə ölüm səhnəsi isə vizual ifadə vasitələri ilə təsvir olunub – ani külək, inəyin süd vedrəsini aşırmağı, güclü yağış, daşıdığı yükün ağırlığından zorla irəliləyən araba...

Related image

Bu filmdə kamera (operatorƏbdülrəhim Bəşərat) diqqətli müşahidəçidi, hadisələrə müdaxilə eləmir, asta templə hərəkət eləyərək tamaşaçının ekranda gördükləri ilə empatiya qurmağına şərait yaradır.

“Nabat” filmi avqust-sentyabr aylarında baş tutacaqVenesiya Film Festivalının “Orizzonti” (“Üfüqlər”) bölməsinə qəbul olunub. Hansısa mükafat alacaq, ya yox – demək çətindi, amma bir fakt danılmazdı: “Nabat”, Azərbaycan kinosunda irəliyə doğru atılan addımdır.

Axırıncı olmaması arzusu ilə...

2014

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Nigeriyanın məşhur sapranosu azərbaycanlı musiqiçilərlə konsert verəcək
17:50 15 Avqust 2020
Əgər cibində bir qutu siqaret varsa - Viktor Soyun xatirəsi - Mirmehdi Ağaoğlu yazır
16:30 15 Avqust 2020
Bu il beynəlxalq festivallarda iştirak edən Azərbaycan filmləri - Siyahı
15:52 15 Avqust 2020
Bir oğlu öldü, ikinci oğlu anasını tərk etdi-Papaqçıya ərə gedən Xan qızı
14:29 15 Avqust 2020
"Alacaqaranlıq" seriyasının müəllifindən oxuculara kitab müjdəsi
13:43 15 Avqust 2020
Xurşidbanu Natəvana layihə həsr olundu - Video
11:20 15 Avqust 2020
Tanınmış bəstəkar koronavirus peyvəndinin sınaqlarında könüllü oldu
11:01 15 Avqust 2020
Məşhur gitara ifaçısı vəfat etdi
10:28 15 Avqust 2020
Bu filmə görə 400 nəfər işdən çıxarılacaqdı – Rejissorların boyun qaçırdığı Azərbyacan filmi
08:57 15 Avqust 2020
Daha bir nəşriyyat Polad Həşimovla bağlı kitab nəşr etdi - Foto
18:36 14 Avqust 2020
Ayı balalarını oğurlayan çoban - Qorxmaz Şıxəlioğlu yazır...
17:14 14 Avqust 2020
Tom Kruzun çəkildiyi filmin meydançasında yanğın baş verdi
16:05 14 Avqust 2020
Xalq artistinin qızı atasının şeirlər kitabını nəşr etdirəcək
15:19 14 Avqust 2020
Oğlu Xalq artistinə klip çəkdi - Video
14:28 14 Avqust 2020
Əsl adı Pənah idi, kasıb atası ona yalnız keçi dərisindən dəf düzəldə bildi - Sürücü, vaqon ustası, montyor Alim Qasımov - Maraqlı faktlar
13:32 14 Avqust 2020
Almaz Ələsgərli efirdə erməni mahnısı oxudu - Video
12:38 14 Avqust 2020
"Sevastopol uğrunda döyüş"ün qəhrəmanı vəfat etdi
12:17 14 Avqust 2020
Bizi kütləvi öldürmək məsələsi... - Bütün bunlar masonların işidir?
11:27 14 Avqust 2020
Gənc yazara ağır itki üz verdi
10:39 14 Avqust 2020
Filmimiz beynəlxalq festivalda mükafat qazandı
10:00 14 Avqust 2020