news-inner
clock21:00 calendar-gray 30 Mart 2019 view-gray1730 dəfə oxunub
view-gray1730 dəfə oxunub

Xəyanətə haqq qazandıran Azərbaycan filmi

Kulis.az "İkinci pərdə" filmi haqda Sevda Sultanovanın resenziyasını təqdim edir.

Rejissor Emil Quliyev “İkinci pərdə” filmində yenə mental dünyamıza - ailə intimliyinə, məişət davranışlarına fokuslanır.

Süjetin əsasını xəyanət motivi təşkil eləyir. Dostun, arvadın, ərin xəyanəti… Bu xəyanət motivləri Arifin (Qorqud Cəfər) ona təmənnasız yardım edən dostu Timanın (Hikmət Rəhimov) arvadı Samirəylə (Günay Əhmədova) gizli eşq macərası yaşaması ilə kulminasiyaya çatır.

Öncəliklə, Emilin rejissor kimi bir neçə üstün cəhətini qeyd edim. O, uğurlu aktyor seçimi edə bilir. Başqa cür desəm, obraz duyumu güclüdür, hansı rolun hansı aktyorun öhdəsindən gələ biləcəyini görür. Aktyorlara oynamaq, öz imkanlarını göstərmək fürsətini verir və deyim ki, aktyor sərbəstliyi də rejissorun bədii məkanda cızdığı sərhədləri aşıb keçmir.

Populyar ad, tanınmış sima arxasınca qaçmır.

Dünya kinosunda çoxdan trend olan, bizim kinematoqrafiyada isə çox rast gəlinməyən çəkiliş metodundan yararlanır: əl kamerasından istifadə, dekorasiyasız, təbii məkanda çəkiliş, naturada səslənən minimum musiqi, bəzi epizodlarda sanki kameranın hadisənin baş verdiyi yerdə təsadüfən peyda olaraq gizli müşahidə etməsi.

Bununla da ekrandan gerçəklik hissi ötürülür.

Bir də Emilin filmlərinin öz ritmi var ki, bu da reallıq hissini maksimum verməyə hesablanıb: gərgin, dinamik, irəlidə nəsə mühüm bir olayın baş verəcəyi gözləntisini yaradan hiss…

“İkinci pərdə” kişi filmidir: çoxlu kişi personajları, onların baxış bucağı, problemləri, ehtirasları, zəiflikləri, xəyanəti süjetin böyük hissəsini təşkil edir. Eyni zamanda bu, bir mətbəx dramıdır. Yəni bu janrda çəkilən filmlərdə insanların gündəlik həyatına, məişətinə detallı nəzər salınır. Üstəlik, “İkinci pərdə”də dialoqların, konfliktlərin ayırd edilməsi masa-yemək, çay süfrəsi arxasında gedir.

Rejissor əhvalatı lazım olduğundan artıq sosial-məişət problemləriylə yükləyir. Həmin problemlər bədii yozumla yox, çılpaq dokumentallıqla təqdim olunur. Vəziyyətlər təsvirin diliylə yox, sözlərin hesabına çatdırılır. Təsvir sözlərə, mətnlərə uduzur, onun altında əzilərək itib-batır. Nəticədə “İkinci pərdə” daha çox effektli aktyor oyununun hesabına ayaqda qala bilir.

Filmdən gəlinən nəticə konkret ondan ibarətdir ki, cəmiyyət xirtədəyədək çirkab içindədir, günahsız adam yoxdur. Hətta müəyyən məqamlarda sandım ki, müəllif topluma qəzəbli, çıxış yolu görməməsi səbəbindən ailə-məişət zəminində olmuş cinayətlərə haqq verir.

Və o, sənətin mühüm funksiyasını gözardı edir. Yəni personajlar hansı şəraitlərdən, mənəvi çətinliklərdən, psixoloji tərəddüdlərdən, hansı vəziyyətlərdən keçərək ekranda bizə təklif olunan nəticəyə gəldilər, onların intim dünyasında addımlarını zəruriləşdirən nələr baş verir? Niyə ağrılarını görmürük?

Arif ona kömək edən dostuna, Samirənin ərinə xəyanətinə rejissor bəraət verə, seyrçini inandıra bilmir.

Axı sənətin məqsədi görünməyəni göstərməkdir, ziddiyyətləri anlatmaqdır, suallar qoymaqdır. Müəllif isə sual qoymur, əksinə, seyrçini öz arxasınca apararaq qəti qənaətini diktə edir: Biz buyuq və xəyanətləri haqq edirik.

Müəllif o qədər amansız və qəzəblidir ki, işıq yeri belə açmır. O, hətta seyrçidə müsbət təəssürat buraxan Timaya da axıradək mərhəmətli olmaq istəmir.

Ancaq dediyim kimi uğurlu aktyor ansamblı var. Arvadının xəyanətini öyrəndiyi andan Hikmət obrazının hisslər ardıcıllığını uğurla qurur: emosional şok, şokdan ayılaraq ağrı hiss etməsi, ağrının qəzəbə çevrilməsi. Daha sonra üzləşdiyi xəyanətlə necə davranmalı sualı meydana çıxır. O, həllini tapır, qəzəbini soyuqqanlı sarkazma, sarkazmını qisas partlayışına çevirir.

Xəyanətin açılması səhnəsində Qorqud Cəfər, Günay Əhmədova və Hikmət Rəhimov üçlüyü realistik, ahəngli ifasıyla seyrçiyə nəfəsdərmə imkanını vermir.

Qısası, Emil reallığı illüstrasiyalaşdırır, onu bədii dilə çevirmir, yaradıcı axtarış eləmir, personajların düşdüyü situasiyaların mənəvi-psixoloji intimliyini araşdırmır.

Ona görə film daha çox xəbər informasiyası kimi oxunur, dialoq bolluğunda bəzən fikirlər (“Guya çox pensiya verirlər, hələ vaxtında da vemirlər”) Facebook statusuna dönür, təklif olan vəziyyətdə detal yox, haşiyə kimi qalır.

Ona görə “İkinci pərdə” daha çox sosial-məişət aksiyasıdır və şok effekti yaratmağa hesablanıb.

Əhvalatın aqressiv intonasiyası, müəllifin qəzəbi o qədər ağır basdı ki, hətta filmin yarısında protest olaraq getmək istədim.

Hər halda Emil Quliyevə kinoya olan böyük sevgisinə görə sayğı duyuram.

Özünü Emilin güzgüsündə çılpaq görmək istəyən bu filmə baxsın.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

“Pişiyin evi” onlayn göstəriləcək
18:49 23 Oktyabr 2020
Nazirlik Zəngilanda dağılan məscidlə bağlı bəyanat yaydı
18:15 23 Oktyabr 2020
Azərbaycan əsgərinə heyrətlənən erməni hərbçi
17:31 23 Oktyabr 2020
Bütün zamanların ən gözəl aktrisasının həyatı film olur
16:53 23 Oktyabr 2020
Kino tarixinin ən qorxulu filmləri açıqlandı
16:11 23 Oktyabr 2020
Yapon caz ifaçısı Azərbaycan ordusuna pul köçürdü
15:29 23 Oktyabr 2020
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi bəyanat yaydı
14:52 23 Oktyabr 2020
Allahı danan müəlliminin başına stul çırpdı, ömür boyu övladı olmadı, qızlığını xalası oğluna qısqandı - Xalq artistindən maraqlı faktlar
14:15 23 Oktyabr 2020
Facebookda yayılan təhlükəli döyüş videoları
13:34 23 Oktyabr 2020
Köçkünlük statusu – Sevinc Elsevər yazır...
12:47 23 Oktyabr 2020
Dağıdılan, dəyişdirilən, yer üzündən silinən abidələrimiz
12:04 23 Oktyabr 2020
“Bitls” qrupunun keçmiş üzvündən yeni albom
11:18 23 Oktyabr 2020
Qanın alın yazısı yox idi - Aqşindən yeni şeir
10:41 23 Oktyabr 2020
Fərid Hüseynin yeni kitabı çıxdı
10:15 23 Oktyabr 2020
"Qurban olum Azərbaycan" mahnısının söz yazarı vəfat etdi
09:40 23 Oktyabr 2020
Gərək o sirrin üstünü açmayaydım - Bircənin romanı
09:00 23 Oktyabr 2020
Azərbaycan beynəlxalq musiqi festivalında təmsil olunacaq
18:41 22 Oktyabr 2020
Məşhur muzeylərin eksponatlarını dağıtdılar
18:04 22 Oktyabr 2020
Kuklada uşaqlar üçün tamaşa
17:23 22 Oktyabr 2020
Arvadına kölə kimi baxan varlı ər – Hekayə
16:44 22 Oktyabr 2020