writer1

Qan Turalı

Məqalə sayı

228
clock13:12 calendar-gray 02 May 2016 view-gray291 dəfə oxunub
view-gray291 dəfə oxunub

Nizami və Danabaş kəndi

Nizami Gəncəvi Gəncədə yaşayırdı.

İnsanları tanıyırdı.

Müxtəlif əhvalatlar eşitmişdi.

Onlarla adamın həyat faciələrindən xəbərdar idi.

Siyasi qovğalar, üsyanlar, müharibələr görmüşdü.

Bəs nəyə görə bütün bu gördüklərini kənara qoyub qədim əfsanələri nəzmə çəkirdi?

Öz cəmiyyətindəki dərdlərdən, problemlərdən, nadanlıqdan və cəhalətdən yazmırdı?

Niyə ətraf aləmə gözü tamamilə qapalıydı.

Sənətkarları dövrün ruhuna uyğun təhlil etmək bu mənada çox vacibdir.

Nizami Orta Əsrlər adamıydı.

Din Orta Əsrlərin paradiqmasıydı.

Həqiqət yeganə, o da Quranda yazılan idi.

Ətraf aləm keçici, dəyişkəniydi, əsas olan isə mənəvi dünyaydı, orda Tanrının qanunları işləyirdi və əbədiydi.

Başqa bir düşüncə, başqa bir fikir, başqa bir ideologiya yoxuydu.

Ədəbiyyatın qarşısına yeni fikirlər, düşüncələr istehsal etmək vəzifəsi qoyulmamışdı.

Vahid bir dünyagörüşü vardı və bu dünyagörüşünü təbliğ edən əsərlər yazılmalıydı.

Allah bir idi, din bir idi, fikir bir idi, ideya bir idi.

Əsərin forması da, üslubu da, məzmunu da, ideyası da bəlliydi.

Əsər mütləq qədim hekayələr əsasında, fars dilində, əruz vəznində yazılmalıydı.

Dramaturgiya yoxuydu, hekayə yoxuydu, roman yoxuydu.

Heca vəznində yazmaq heç kimin ağlına gəlmirdi, doğma dildə yazmaq da, tutaq ki, poemanı şeirlə yox, nəsrlə yazmaq da həmçinin…

Bütün bu qəliblər çərçivəsində sənətkar öz ustalığını göstərməliydi.

Və bu dövrdə fövqəladə bir istedad göstərmək bütün başqa dövrlərdən çətiniydi, çünki oyun qaydaları sərt şəkildə qoyulmuşdu.

Bu futzal meydanında Maradona olmaq kimi bir şeydi.

Dadaistlər qəzetdəki sözləri kəsib torbaya doldurub qarışdırır, sonra ordan bir-bir götürdükləri sözləri ard-arda qoyub şeir yazırdılar.

Nizami dadaist şeir haqqında eşitsəydi ya heç anlamazdı, ya da bunu bir zarafat sayardı.

Ona görə də yazıçını dövrün ruhundan, mahiyyətindən ayırmaq olmaz

Dahilər belə zamana tabedir.

Bəzən zamanı özləri yaratsalar da...

Bütün zamanlarda mövcud olsalar da...

Zaman qədər əbədi olsalar da...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Sənət müsabiqəsi elan olundu - Mükafat fondu 50 min avro
19:00 28 İyul 2021
Qobustanda Hindistan qalereyası açıldı
18:20 28 İyul 2021
“Ev dustağıyam” kitabının təqdimatı olub
17:25 28 İyul 2021
Bu mənəm - şairlərin yuxusuna gizli kamera yerləşdirən – Güneydən şeirlər
16:40 28 İyul 2021
Bakıda yeni fotosərgi açılacaq
16:00 28 İyul 2021
“Nimdaş” müxbirin dönər sifarişi - Ulucay Akif yazır...
15:29 28 İyul 2021
Müslüm Maqomayevin heykəlinin yeri müəyyənləşdi
15:01 28 İyul 2021
Səndən ayrılanda, dağlar, cavandım - Günün şeiri
14:15 28 İyul 2021
Boşanmadan ikinci qadınla evləndi, ölümündən sonra oğlu meydana çıxdı, müəmmalı qəzada öldü – Səxavət Məmmədovdan 10 maraqlı fakt
13:30 28 İyul 2021
Səməd Səmədovun dəfninə gəlmədilər - Giley
12:40 28 İyul 2021
İşıqları keçirib yazanlar
12:00 28 İyul 2021
Dərnəgülün qansoranları – Vüsal yazır…
11:20 28 İyul 2021
“Fəryad 2” filminə kişi axtarırlar – 15 manata
10:40 28 İyul 2021
Müğənni 56 yaşında öldü
10:05 28 İyul 2021
Votsapda beş roman yazan xanım: “Mənim davam internetdəki əxlaqsız kişilərlədir” - Müsahibə
09:00 28 İyul 2021
Homoseksual kralın aşiq olduğu bəstəkar
21:00 27 İyul 2021
Özbək şairi 44 günlük müharibədən kitab yazdı
18:51 27 İyul 2021
Adam öldürmək istəyirəm - Yeni hekayə
18:01 27 İyul 2021
Bakıda caz müsabiqəsi elan olunub
17:09 27 İyul 2021
Taleh Yüzbəyovdan yeni film gəlir - Fotolar
16:13 27 İyul 2021