writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

519
clock12:54 calendar-gray 06 Aprel 2016 view-gray154 dəfə oxunub
view-gray154 dəfə oxunub

Balaca hekayələrin böyük müəllifi

O.Henrinin hekayələri məndə başqa heç bir mətndən hiss eləmədiyim qəribə duyğular yaradır.

Təkcə mətnin yığcamlığı, qısalığı deyil məsələ.

Yazı tərzi də qəribədir. Sanki nağıla, əhvalata qulaq asırsan. Səninlə qəribə bir ərklə söhbət edir müəllif. Sadə, qısa cümlələrlə, uğurlu bənzətmələr, aydın təhkiyə oxucuya ehtiram nümunəsinə çevrilir.

Məncə, oxucuyla O.Henri qədər ərklə ünsiyyətə girən çox az yazıçı tapmaq olar. Buna görə balaca hekayələr onda çox uğurlu alınır.

Bu yerdə Cəfər Cabbarlının məşhur sözünü xatırladım: “Vaxtım az olduğundan məktub uzun alındı”.

Doğrudan da mətləbi qısa eləmək üçün vaxt, çeviklik, az sözlə hədəfə ulaşmaq məharəti lazımdır.

O.Henrinin qəribə bir özəlliyi də var. Hekayələrinin çoxunu balaca və maraqlı əhvalat kimi danışmaq olar.

Misal üçün, qadın saçlarını kəsdirib sataraq İsanın doğum günündə ərinə cib saatı üçün gümüş bağ hədiyyə alır. O saat kişiyə babasından qalıb və çox qiymətlidir, ancaq adi qayışa keçirilib, ona görə hər yerdə çıxarmağa utanır.

Qadın hədiyyəni təqdim edəndə məlum olur ki, kişi də cib saatını satıb qadına uzun saçlarını daramaq üçün onun sevdiyi, ancaq heç cür ala bilmədiyi bahalı daraqları alıb.

Daraq saçsız qalıb, gümüş qayış saatsız...

Qəribədir ki, müəllif gözlənilən heç bir mesajı vermir.

Qəhrəmanların da təəssüfü uzun çəkmir.

Çünki əsas olan, tapılan və itirilənlər deyil, sevgidir.

Başqa bir hekayədə pəncərəsindən görünən sarmaşığın son yarpağı düşəcəyi gün öləcəyinə inanan qızı təsvir edir. Rəssam qonşusu sonuncu yarpağın şəklini gecə divara çəkir, yarpağın “düşməsinə imkan vermir”, beləliklə qız sağalır, əvəzində onun həyatını xilas edən rəssam özü soyuqlayıb ölür.

Bu hekayələr iki-üç cümləyə sığacaq miniatür əhvalatlardır.

Ancaq üstündən 150 il keçsə də təravətini itirmir.

Hisslər nə qədər doğma, zərif istehza nə qədər canlı və həyatidir.

Yazı dili və bənzətmələri gözlənilməz ab-hava yaradır. Misal üçün, diksinən qadını üstünə qaynar su atılmış pişiyə bənzədir.

Balaca əhvalatdan, pritçalardan əsər yazmaq olarmı?

Bu suala Paolo Koelyodan neçə on il əvvəl O.Henri ustacasına “Hə” cavabı verib.

İstedadlı qələm sahibinin əlində bütün mətləblər muma bənzəyir: ondan nə istəsə düzəldə bilir!

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Haqverdiyevlə bağlı film hazırlanır
18:30 03 İyul 2020
Ondan qorxurduq – Bacısı qızı Kafkadan yazır...
17:47 03 İyul 2020
Mehriban Vəzirdən yeni kitab
16:58 03 İyul 2020
Koronavirusa həsr olunan film çəkilir
16:13 03 İyul 2020
"Sehrbaz qadın" onlayn nümayiş olunacaq
15:21 03 İyul 2020
Xarici İşlər Nazirliyi nota göndərməlidir - Kino adamları od püskürdü
14:30 03 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
13:57 03 İyul 2020
Anar yeni ssenarisini çəkməyə vəsait tapmır
13:15 03 İyul 2020
Hoşcakal, İrfan bey! – Ayxan Ayvaz yazır...
12:33 03 İyul 2020
Dünya ilə oynayan iki qadın - Mehman Qaraxanoğlu yazır...
12:07 03 İyul 2020
Qəmli-qəmli sevişmək – Oğuz Ayvaz yazır...
11:41 03 İyul 2020
Türkiyənin Azərbaycandakı keçmiş müşaviri vəfat edib
11:16 03 İyul 2020
Günün şeiri Küçük İsgəndərdən - Mətn
10:58 03 İyul 2020
Orxan Pamuk qızına çap qadağası qoydu
10:26 03 İyul 2020
İstəyirdim kimsə məni itələyib küçənin ortasına yıxsın - Bircənin romanı
09:00 03 İyul 2020
Azərbaycanlı fotoqraflar beynəlxalq fotomüsabiqədə 4 qızıl medal qazandılar
18:41 02 İyul 2020
Eşşək obrazına görə ərini tərk edən qadın – Əyyub Qiyasdan yeni hekayə
18:04 02 İyul 2020
Kosmosun qoxusu necədir? - NASA-dan 2 il əvvəl bunu düşünən azərbaycanlı
17:23 02 İyul 2020
Səməd Vurğunun şeirlər kitabı Türkiyədə nəşr olundu
16:41 02 İyul 2020
“Durna balığı” onlayn göstəriləcək
15:48 02 İyul 2020