writer1

Şərif Ağayar

Məqalə sayı

478
clock12:54 calendar-gray 06 Aprel 2016 view-gray64 dəfə oxunub
view-gray64 dəfə oxunub

Balaca hekayələrin böyük müəllifi

O.Henrinin hekayələri məndə başqa heç bir mətndən hiss eləmədiyim qəribə duyğular yaradır.

Təkcə mətnin yığcamlığı, qısalığı deyil məsələ.

Yazı tərzi də qəribədir. Sanki nağıla, əhvalata qulaq asırsan. Səninlə qəribə bir ərklə söhbət edir müəllif. Sadə, qısa cümlələrlə, uğurlu bənzətmələr, aydın təhkiyə oxucuya ehtiram nümunəsinə çevrilir.

Məncə, oxucuyla O.Henri qədər ərklə ünsiyyətə girən çox az yazıçı tapmaq olar. Buna görə balaca hekayələr onda çox uğurlu alınır.

Bu yerdə Cəfər Cabbarlının məşhur sözünü xatırladım: “Vaxtım az olduğundan məktub uzun alındı”.

Doğrudan da mətləbi qısa eləmək üçün vaxt, çeviklik, az sözlə hədəfə ulaşmaq məharəti lazımdır.

O.Henrinin qəribə bir özəlliyi də var. Hekayələrinin çoxunu balaca və maraqlı əhvalat kimi danışmaq olar.

Misal üçün, qadın saçlarını kəsdirib sataraq İsanın doğum günündə ərinə cib saatı üçün gümüş bağ hədiyyə alır. O saat kişiyə babasından qalıb və çox qiymətlidir, ancaq adi qayışa keçirilib, ona görə hər yerdə çıxarmağa utanır.

Qadın hədiyyəni təqdim edəndə məlum olur ki, kişi də cib saatını satıb qadına uzun saçlarını daramaq üçün onun sevdiyi, ancaq heç cür ala bilmədiyi bahalı daraqları alıb.

Daraq saçsız qalıb, gümüş qayış saatsız...

Qəribədir ki, müəllif gözlənilən heç bir mesajı vermir.

Qəhrəmanların da təəssüfü uzun çəkmir.

Çünki əsas olan, tapılan və itirilənlər deyil, sevgidir.

Başqa bir hekayədə pəncərəsindən görünən sarmaşığın son yarpağı düşəcəyi gün öləcəyinə inanan qızı təsvir edir. Rəssam qonşusu sonuncu yarpağın şəklini gecə divara çəkir, yarpağın “düşməsinə imkan vermir”, beləliklə qız sağalır, əvəzində onun həyatını xilas edən rəssam özü soyuqlayıb ölür.

Bu hekayələr iki-üç cümləyə sığacaq miniatür əhvalatlardır.

Ancaq üstündən 150 il keçsə də təravətini itirmir.

Hisslər nə qədər doğma, zərif istehza nə qədər canlı və həyatidir.

Yazı dili və bənzətmələri gözlənilməz ab-hava yaradır. Misal üçün, diksinən qadını üstünə qaynar su atılmış pişiyə bənzədir.

Balaca əhvalatdan, pritçalardan əsər yazmaq olarmı?

Bu suala Paolo Koelyodan neçə on il əvvəl O.Henri ustacasına “Hə” cavabı verib.

İstedadlı qələm sahibinin əlində bütün mətləblər muma bənzəyir: ondan nə istəsə düzəldə bilir!

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Ölənlərin səsləri həmişə mənimlədir... - Borxesin şeirləri
16:41 24 Avqust 2019
Elyanora
16:36 24 Avqust 2019
“Koroğlu” operası tamaşaçılara təqdim olunacaq
15:51 24 Avqust 2019
“Dejavü” növbəti dəfə nümayiş ediləcək
14:25 24 Avqust 2019
Öldürmək istədiyim hamilə qadın - Əyyub Qiyasdan əfsanə
13:29 24 Avqust 2019
Məşhur italiyalı aktyor vəfat edib
12:41 24 Avqust 2019
Şairə xanım Firudin Qurbansoya səsləndi: "İnsanların haqqına girməkdən qorxun!"
11:38 24 Avqust 2019
"Mama, nolar ölmə"
10:44 24 Avqust 2019
Ceyms Bond haqqında yeni film sonuncu ola bilər
10:04 24 Avqust 2019
İran qadınlarının həyatı: fahişədən general arvadınadək
09:01 24 Avqust 2019
“Doktor Jivaqo” hədsiz zəif əsərdir” – Brodskinin qeyri-adi müsahibəsi
21:01 23 Avqust 2019
Onlar 2019-da hamıdan çox qazandılar - Siyahı
19:00 23 Avqust 2019
Nəsiminin 650 illik yubileyinə həsr olunan xatirə pulu buraxılıb
18:24 23 Avqust 2019
Mirzə Cəlilin son cümlələri... - Mehman Qaraxanoğlu yazır
17:29 23 Avqust 2019
“İt gəzdirən xanım” tamaşası yenidən nümayiş olunacaq
16:37 23 Avqust 2019
Tələbəsinə aşiq olan, 20 Yanvarda adamları ölümdən qurtaran aktyor – Maraqlı faktlar
15:45 23 Avqust 2019
Oğru adlandırılan şair danışdı: “Olur belə şeylər"
15:07 23 Avqust 2019
Yaqub Zurufçu: “Ququşun “Ayrılıq" mahnısı seksual səslənir” – Müsahibə
14:58 23 Avqust 2019
İlqar Əlfioğlu yeni verilişdə - Anons
14:20 23 Avqust 2019
Şəhriyar Del Gerani: “Firudin Qurbansoy falıma baxdı...”
13:30 23 Avqust 2019