writer1

Aliyə

Məqalə sayı

965
clock14:01 calendar-gray 21 Mart 2019 view-gray932 dəfə oxunub
view-gray932 dəfə oxunub

İnstagram üçün xonça istəyənlər

Aliyə

Əslinə qalsa, Novruz kasıb camaatın bayramıdır. Qışın soyuğundan, qaramatından, aclığından birtəhər külfətini və mal-qarasını sağ-salamat yaza çıxarmış kəndlinin bayramıdır. Təbiət qış yuxusundan ayılıb ağacı, otu, günəşi ilə kasıblığını yaşayan adama özü dayaq olacaq. Adamlar bunu bilir, baharın şərəfinə səməni göyərdib ilin ruzili olmasını niyyət edirlər.

Biz səmənini dükanlardan hazır alırıq. Ənənələr dekorativləşib.

Bayram adətləri kanonik şəkil alanda dekorasiyaya çevrilir. Bu dekorativliyə xüsusilə ciddi əməl edən ailələr var: qız evinə bayramlıq aparmalı olanlar.

Xərc-borc, necə olsa, onlar qız evinə bayram sovqatı aparmalıdırlar. Olan yerdə bu ikiqat sevincdi. Olmayanda isə…

“Oldun füqəra əzası, Novruz!”.

Üstəlik qız evi də “adət-ənənə” tərəfkeşidirsə, deməli, bir bayram xonçası ilə keçinmək olmayacaq, oğlan evi borca girməlidir. Bir məcburiyyət hiss etdinsə bunun harası bayram oldu? Ünsiyyət rahatlığı yoxdursa, bunun nəyi qohumluq oldu? Bayram insan üçün deyilmi? Özünü bu qaydaların girovuna çevirdinsə, nəyi bayram edirsən?

Oğlu nişanlı olan qohum bayramlıq qayğılarını bölüşür. Əri və oğlu işsizdir, yəni, hazırkı işləri qurtarıb, yeni iş axtarırlar, ailə onun müəllim maaşına baxır. O isə təzə qohumların yanında utanmaq istəmir: “8 Martını da əməlli təbrik etməmişəm, bayramlığın üstünə heç olmasa bir dəst paltar da qoymalıyam”-qayğılanır. Adət belədir. Elçilikdən toya qədər olan adətlər.

Mahiyyətindən uzaq düşəndə, ehkama, qaydaya çevriləndə adətlər insanlar üçün oyuna çevrilir: Bayram-bayram oynamaq. “Bəy corabı toxumayan” adaxlı qızlar adətlə filan xərcləri oğlan evi çəkməlidir, deyə qaydalar kitabı açırlar. Bu arada cehizin əyər-əskiklərinə görə də qız evi xəcalət təri tökür.

Burada adətlərin, xüsusən, bayram adətlərinin heç bir təqsiri yoxdur. Bayram adətləri insanların arzusu, sevgisi, ümidi, azadlığı üzərində yaranıb. Bir-birinin qapısına papaq atacaq, qapı pusacaq, küsülüləri barışdıracaq, qızlı-oğlanlı tonqal üstündən tullanacaq qədər azadlıq… Bizə bunca yaxın bayramı inadla öldürməyə çalışırıq…

Dediyim odur ki, bayram adətlərinin balacası, böyüyü yoxdur: adaxlı qız bayramlığa ağzını büzür, brend istəyirsə, buynuzuna qırmızı lent bağlanmış qurbanlığın şəklini çəkib İnstagramına qoymaq istəyirsə, bəy corabını da özü toxumalıdı…

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Şuşa haqqında unkal şeir - Bazar Oxusu
12:01 16 İyun 2019
15 min il əvvəl yaşamış qadının gözlərinə baxmağa nə deyirsiz?
09:20 16 İyun 2019
“Yeşilçam” ulduzu dünyasını dəyişdi
17:01 15 İyun 2019
Azərbaycan toylarında rast gəlinən 10 tip
16:07 15 İyun 2019
Alen Delonun səhhətində problemlər yaranıb
15:33 15 İyun 2019
“Düzlüyə, həqiqətə, insana inamımı itirmişəm bu sənətdə”- Xalq artistinin etirafı
14:39 15 İyun 2019
Şanxayda 22-ci beynəlxalq film festivalı başlayır
14:01 15 İyun 2019
Emin Piridən yeni Şeir: Sevgi namazını qılaram səndə...
13:21 15 İyun 2019
Umberto Ekonun məqaləsi: Postmodernizm, kinayə, həzz
12:38 15 İyun 2019
Kasıblıqdan aliment ödəyə bilməmək – Səhər Əhməd yazır...
11:43 15 İyun 2019
Bəsti Cəfərovanın yubileyi münasibətilə tamaşa nümayiş olunub
10:51 15 İyun 2019
Azərbaycan rəssamlarının “Respublika Satış Sərgisi” keçirilir
10:34 15 İyun 2019
Amalya Pənahovanın xatirəsi anılıb
10:15 15 İyun 2019
Bred Pittin təhqir olunduğu film
09:00 15 İyun 2019
Xorxe Luis Borxesin şeirləri - Etimad Başkeçidin tərcüməsində
21:01 14 İyun 2019
Bu gün son zəng çalınır - Şeir
18:51 14 İyun 2019
Murad Köhnəqala azad olundu
18:12 14 İyun 2019
Məşhur cizgi filmin yeni versiyası hazırlanır
17:22 14 İyun 2019
Boşanma, aliment, qadın, uşaqlar və kişi
16:22 14 İyun 2019
Bədənin yadında saxlasa məni – Qısa Şeirlər
15:38 14 İyun 2019