writer1

Aliyə

Məqalə sayı

997
clock14:01 calendar-gray 21 Mart 2019 view-gray1070 dəfə oxunub
view-gray1070 dəfə oxunub

İnstagram üçün xonça istəyənlər

Aliyə

Əslinə qalsa, Novruz kasıb camaatın bayramıdır. Qışın soyuğundan, qaramatından, aclığından birtəhər külfətini və mal-qarasını sağ-salamat yaza çıxarmış kəndlinin bayramıdır. Təbiət qış yuxusundan ayılıb ağacı, otu, günəşi ilə kasıblığını yaşayan adama özü dayaq olacaq. Adamlar bunu bilir, baharın şərəfinə səməni göyərdib ilin ruzili olmasını niyyət edirlər.

Biz səmənini dükanlardan hazır alırıq. Ənənələr dekorativləşib.

Bayram adətləri kanonik şəkil alanda dekorasiyaya çevrilir. Bu dekorativliyə xüsusilə ciddi əməl edən ailələr var: qız evinə bayramlıq aparmalı olanlar.

Xərc-borc, necə olsa, onlar qız evinə bayram sovqatı aparmalıdırlar. Olan yerdə bu ikiqat sevincdi. Olmayanda isə…

“Oldun füqəra əzası, Novruz!”.

Üstəlik qız evi də “adət-ənənə” tərəfkeşidirsə, deməli, bir bayram xonçası ilə keçinmək olmayacaq, oğlan evi borca girməlidir. Bir məcburiyyət hiss etdinsə bunun harası bayram oldu? Ünsiyyət rahatlığı yoxdursa, bunun nəyi qohumluq oldu? Bayram insan üçün deyilmi? Özünü bu qaydaların girovuna çevirdinsə, nəyi bayram edirsən?

Oğlu nişanlı olan qohum bayramlıq qayğılarını bölüşür. Əri və oğlu işsizdir, yəni, hazırkı işləri qurtarıb, yeni iş axtarırlar, ailə onun müəllim maaşına baxır. O isə təzə qohumların yanında utanmaq istəmir: “8 Martını da əməlli təbrik etməmişəm, bayramlığın üstünə heç olmasa bir dəst paltar da qoymalıyam”-qayğılanır. Adət belədir. Elçilikdən toya qədər olan adətlər.

Mahiyyətindən uzaq düşəndə, ehkama, qaydaya çevriləndə adətlər insanlar üçün oyuna çevrilir: Bayram-bayram oynamaq. “Bəy corabı toxumayan” adaxlı qızlar adətlə filan xərcləri oğlan evi çəkməlidir, deyə qaydalar kitabı açırlar. Bu arada cehizin əyər-əskiklərinə görə də qız evi xəcalət təri tökür.

Burada adətlərin, xüsusən, bayram adətlərinin heç bir təqsiri yoxdur. Bayram adətləri insanların arzusu, sevgisi, ümidi, azadlığı üzərində yaranıb. Bir-birinin qapısına papaq atacaq, qapı pusacaq, küsülüləri barışdıracaq, qızlı-oğlanlı tonqal üstündən tullanacaq qədər azadlıq… Bizə bunca yaxın bayramı inadla öldürməyə çalışırıq…

Dediyim odur ki, bayram adətlərinin balacası, böyüyü yoxdur: adaxlı qız bayramlığa ağzını büzür, brend istəyirsə, buynuzuna qırmızı lent bağlanmış qurbanlığın şəklini çəkib İnstagramına qoymaq istəyirsə, bəy corabını da özü toxumalıdı…

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Məşhur yazıçı kimin dilini kəsmək istəyirdi?
21:00 18 Noyabr 2019
Yazıçımızın kitabı erməniləri qəzəbləndirib - Foto
20:08 18 Noyabr 2019
Alim Qasımovun qızından Nəsimi sürprizi - Video
18:42 18 Noyabr 2019
O viranə yuxu - Xəyyam Rəfilinin şeirləri
18:20 18 Noyabr 2019
Aydın Talıbzadə yazır: Onun adı Gülşad...
17:41 18 Noyabr 2019
Mirzə Cəlilin nəticəsi danışdı: "Onunla fəxr edirəm"
17:00 18 Noyabr 2019
Mirzə Cəlilin 150 illik yubileyinə həsr olunmuş konfrans keçirilib
16:15 18 Noyabr 2019
50 yaşda eşqə düşən, işə içkili gələn, jurnalistləri aldadan Xalq artisti
15:33 18 Noyabr 2019
Şövkət Ələkbərovanın xatirə gecəsi keçirilib
14:40 18 Noyabr 2019
Ahmet Kayanı bu aktyor canlandıracaq - Foto
14:01 18 Noyabr 2019
Elməddin Cəfərov: "Söyüş intellektuallıqdırsa, Cem çox intellektualdır"
13:14 18 Noyabr 2019
Ayaz Salayevin çəkilməyə qorxduğu AzTV verilişi – Sevda Sultanova yazır...
12:40 18 Noyabr 2019
Nəticəsi Mirzə Cəlilin ev-muzeyinin açılışında - Fotolar
11:57 18 Noyabr 2019
Məhəmməd Hadinin müasiri Bakıda kitab satır
11:38 18 Noyabr 2019
Səfər Alışarlı: “İsa Hüseynovdan sonra nəsrimiz düşünməyə başladı” – Müsahibə
11:04 18 Noyabr 2019
Cem Yılmaz bizi necə utandırdı?
10:30 18 Noyabr 2019
Məşhur aktrisa avtobus qəzasında öldü
10:00 18 Noyabr 2019
Səfurə İbrahimova: “Ailəli olsa da, yalvarırdı ki, onunla yaşayım” - Müsahibə
09:03 18 Noyabr 2019
Mübariz Örənin Fransada romanı çıxır
14:32 17 Noyabr 2019
Rusiyada rəssamımızın sərgisi açılıb
16:12 16 Noyabr 2019