writer1

Səhər Əhməd

Məqalə sayı

181
clock12:59 calendar-gray 14 Mart 2015 view-gray135 dəfə oxunub
view-gray135 dəfə oxunub

Müəllim olmamaq arzusu

Orta məktəbimizin dəhlizində Həsən bəy Zərdabidən sitat yazılmış iri bir plakat asılmışdı. Uşaq ruhuma hopmuş, qırmızı hərflərlə yazılmış o sözlər indi də gözlərimin qabağındadır: “Əgər məndən soruşsaydılar ki, ən şərəfli sənət hansıdır, mən o zaman fikirləşmədən deyərdim: Müəllimlik!”

Evdə isə tez-tez atam bizə nəsihət verərdi: “Heç biriniz müəllim olmayın!”

Sonralar mən filologiya fakültəsini seçəndə də qarşıma belə bir şərt qoymuşdu: “Söz ver ki, müəllim işləməyəcəksən”.

O vaxt mən atama yox, Həsən bəy Zərdabiyə inandım. Mən atama inanmadım, o da məni bağışlamadı. Çünki mənə təkcə “Müəllim olma” deməmişdi, həm də demişdi ki, müti olma.

O daha heç nə demir, sadəcə, susur. Bütün ömrünü Azərbaycan ədəbiyyatının tədrisinə həsr etmiş o yorğun qocanı anlayıram. İndi bilirəm, bu xalqın ədəbiyyat tarixini beynində gəzdirmək necə ağırdır. Özün dünya ədəbiyyatını oxuyub, başqalarına Azərbaycan ədəbiyyatından dərs keçmək neçə yorucudur.

İndi mən anlayıram, niyə o vaxt bizim evimiz Mikayıl Müşfiqin qara çərçivəli şəkilləriylə dolu idi. Anlayıram, atam hər dəfə sovet hakimiyyətini lənətləyəndə üzündə niyə o cür ifadə olurdu.

İndi yaxşı anlayıram, uşaqkən atam niyə mənim əlimdən elə bərk-bərk yapışardı, bu gün mən öz qızımın əlindən tutduğum kimi... Başa düşürəm, məni bütün mühafizəkar mühitin acığına azad böyütmək üçün niyə o qədər çabaladı. Kitabları, adamları, həyatı anlatmağa çalışdı.

Mən bilirəm, atam məni niyə bağışlamadı. İstəmirdi onun məğlubiyyətini təkrarlayım, onun çürüdüyü mühitdə çürüyüm. Mən onun istədiyi kimi azad və xoşbəxt ola bilmədim, ömrünün son çağlarında öz atama arzularının məhvə məhkumluğunu, “Bəzz qalasının xarabalıqlarını” göstərdim.

O haqlıydı, mən indi bu “Danabaş şəhərinin məktəbi”ndə ədəbiyyat müəllimi işləməkdənsə, ucqar bir dağ kəndində çoban olmağı tərcih edərdim. Ən azından orda “Sən də qaqaş, mən də qaqaş, hərəkət edək yavaş-yavaş” mahnısını eşitmərəm. Qoyun otarmağın heç bir yeni üsulu yoxdu, çünki çobanlar heç bir nazirliyə tabe deyil.

Siz yəqin on altı yaşlı yeniyetmələrin oturub mövhumata necə maraqla qulaq asdığını görməmisiz. Bunun necə miskin bir mənzərə olduğunu təsəvvür etmirsiz. Sizin aldığınız qəzeti arxayın oxuya bilmədiyiniz iş yeriniz, oxuduğunuz qəzetə burnunu soxub “nə oxuyursan?” deyən iş yoldaşlarınız da yoxdu. Ona görə mənim çoban olmaq arzum sizə belə gülünc görünür.

Mən bir damla azadlıq arzusu olmayan adamlarla birlikdə ziyalı adını daşımaqdansa, qədim Romada qul olmaq istəyərdim. Heç olmasa ətrafımdakılarla möhtəşəm bir üsyanda birləşmək ümidim olardı.

Mən bu ölkədə ev-eşik sahibi olmağı başqa bir ölkənin səfil həyatına dəyişərdim. Onda yuvasına sığınan heyvan instinkti ilə dörd divar arasında özümü həbs etməzdim. Elə bilərdim, bütün dünya mənim evimdi.

Mən bu şair xalqın şairəsi olmağı da istəməzdim, “şairə” sözündəki “ə” səsinin qulağımda təhqir kimi səslənməsini də. Azərbaycan dilinin qrammatikasında cins kateqoriyası yoxdu, amma Azərbaycanda sözlərin sonuna “ə” səsini əlavə etməyi sevirlər. “Hörmət əlaməti” olaraq, qarşısındakına qadın olduğunu xatırlatmaq məqsədilə.

Və ən sonuncusu, əgər məndən soruşsaydılar, bir Şərq ölkəsində qadın olmağı heç vaxt seçməzdim. Uzaq bir monastrda rahibə həyatı yaşamaq varkən...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Əməkdar artist ölümlə üz-üzə - Təcili pul lazımdır
15:01 22 Fevral 2020
Bakıda “Şanson gecəsi”
13:58 22 Fevral 2020
Meyxananı bayağılıqdan xilas edən 5 parça - Video
13:04 22 Fevral 2020
Azərbaycanlı rəssamın əsərləri Moskvada təqdim edildi
12:03 22 Fevral 2020
Ukrayna və Azərbaycan ulduzları eyni səhnədə
11:04 22 Fevral 2020
Reanimasiyaya yerləşdirilən əməkdar artistdən xəbər var
10:08 22 Fevral 2020
Əsərlərini qanıyla paltarlarına yazan, dili kəsilən məşhur yazıçı
09:00 22 Fevral 2020
Göydən yenən şeirlər – Şərif Ağayar yazır...
21:01 21 Fevral 2020
Bakıda yeni Ədəbiyyatşünaslıq Mərkəzi açılıb
19:30 21 Fevral 2020
Manaf Ağayev polisə çağırıldı
18:53 21 Fevral 2020
“Beş manatlıq gəlin”in premyerası olacaq
18:21 21 Fevral 2020
Kimdir güclü qadın? – Sevinc Elsevər yazır...
17:41 21 Fevral 2020
“Müfəttiş” nümayiş olunacaq
17:00 21 Fevral 2020
Tramp "Oskar" alan filmi tənqid etdi
16:21 21 Fevral 2020
Los-Ancelesdə Nəsiminin yaradıcılığına həsr olunmuş tədbir keçirilib
15:39 21 Fevral 2020
Ölümünə səbəb olduğu qızın qardaşına ərə getdi – Xalq artistindən maraqlı faktlar
14:58 21 Fevral 2020
Yaşar Bünyaddan yeni hekayələr kitabı
14:17 21 Fevral 2020
Xalq artistinin qardaşı vəfat edib
13:42 21 Fevral 2020
Alman musiqi qrupu azərbaycanlı yazıçı haqqında albom buraxıb - Video
13:06 21 Fevral 2020
Koronovirusun əlacını tapan qazaxlı - Qismət yazır...
12:30 21 Fevral 2020