news-inner
clock14:00 calendar-gray 16 Dekabr 2014 view-gray848 dəfə oxunub
view-gray848 dəfə oxunub

Allah rəhmət eləsin, yoxsa eləməsin?

Bizlər hər hansı ölüm xəbərini eşidən kimi dərhal "Allah rəhmət eləsin!" deməklə guya ki, mərhumun ruhunu "alqış yağışı"na (?) qərq edirik və bunu deməklə narkoman dozası kimi daxili tonusumuzu tarazlayırıq. Sanki, "ölüb, ölüb dəə" deyərək özümüzçün aototreninq etmiş oluruq. Bizlərdə, ölümlər burmabuynuz qoç və ehsan yeməklərilə assosiasiya olunur və dərhal ağız şirəmiz çeşmələyir...


Bu söz birləşməsi yüzə-yüz öz daxili rahatlığımıza hesablanıb. Eyni zamanda bu ifadə Allaha sanki "nəzarət etmə" ab-havası yaradır - "Allah rəhmət eləsin!"
Bəs yaxşı, tutaq ki, Allah rəhmət eləmədi? Elədi-eləmədi, bundan bəndələrə nə?..Bunu deməklə Allaha əmrmi edirik? Yumşaq halda desək, Onu təlimatlandırırıq bəlkə? O ucadırsa, böyükdürsə sənin əmr ya təlimat verməyin ayıb deyilmi? Ümumiyyətlə, bu söz birləşməsinin açması nə? Əmr, təlimatlandırma deyilsə, onda niyə "eləsin!" (hərdən hətta 3 nida işarəsi qoyuruq) deyirik? Bəlkə bu, insanın ölümünə acımaqdır, yaxud Allahın onu rəhm etməsini arzulamaqdır, duadır? Elədirsə, niyə "Tanrım (kaş) rəhm edə..." formasında deməməliyik? Birincidə əmr, təlimatlandırma, ikincidə dua, yalvarış...

Birinci formada dindarlar dinsizə, ateistə, başqa dini mənsubiyyət sahibinə öz inanc mövqeyindən çıxış edərək bunu deməkdə xəsislik edirlər. Qəzəbini biruzə verərək, "Allah rəhmət eləsin!" kəlməsini işlətməzlər. Çünki, Allah onunçün özəldir - bu nə tapşırsa, O, onu edəcək. Bu isə istəmir. Cümlənin tərkibində Allaha tapşırıq var deyə, bu da daxili eqosunun diqtəsinə tabe olub, Ona "göstəriş verməkdə" gözləmə mövqeyindədir. Cibinə puldan-paradan bassan, yaxud ehsan yeməyini bol etsən bunu deyəcək. İkinci anlamda ("Allah kaş rəhm edə...") Allaha əsl tapınma var, məsumluq, itaət var. Belə yanaşmayla dindar olan kəs onun aləmində günah sahibi olanlara da rəhm diləyir. Belə yanaşmada bəşərilik, humanizm var. Axı istənilən kəsin ruhu kosmik anlamda bizim ruhumuzla və kosmosla əbədi zəncirin bir həlqəsidir. Cümlənin energetikası altşüurda öz müsbət bəhrəsini vermiş olar. Dinləri səmavi sayırıqsa, ikinci format daha məqbul sayılmaıdır. Bu formatda dindar daha humanist, daha tolerant olmalıdır. Halbuki, indi əksini müşahidə etməkdəyik...


Bilirəm, mənim yuxarıda ərz etdiyim fikirlərə ağız büzəcəklər. "Allah rəhmət eləsin!"in "Tanrım, özün rəhm elə...", ya "Allah kaş rəhm edə..." cümlələrilə əvəzlənməsini müzakirə etmədən ziyanlı bir fikir kimi iqnor edəcəklər. Amma, mən insanı diri ya ölmüş halda Kosmosun bir zərrəciyi hesab edirəm.


Hər şey nisbi olduğu kimi, Allahın varlığını da kim hansı formada qəbul edərsə, onun öz işidir. Ümumiyyətlə, qəbul etmirsə də öz işi...Lakin, İNSAN olaraq irqindən, millətindən, cinsindən, dini mənsubiyyətindən, dilindən, yaşam tərzindən asılı olmayaraq bir-birimizə sağlığımızda sayğılı, rəhmli olmalı, həyatdan köçənlərə də sayğımıza sadiq qalmalıyıq! Allah, Tanrı, Boq, Krişna və s. ("google"də Onun 847 adı çıxdı) varsa və ona inanırıqsa da, Onun( yaxud, onların) işinə qarışmayağın! Hər kəs öz içində 848, 849, 850-ci və s. Allahını gəzdirməlidir. O vaxt "Yer kürəsi - bəşəriyyətin birotaqlı mənzili" (R.Tağı) əbədi nura qərq olar...

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Homoseksual kralın aşiq olduğu bəstəkar
21:00 27 İyul 2021
Özbək şairi 44 günlük müharibədən kitab yazdı
18:51 27 İyul 2021
Adam öldürmək istəyirəm - Yeni hekayə
18:01 27 İyul 2021
Bakıda caz müsabiqəsi elan olunub
17:09 27 İyul 2021
Taleh Yüzbəyovdan yeni film gəlir - Fotolar
16:13 27 İyul 2021
7 il nişanlı qaldı, tələbəsi ona aşiq oldu, rus qızına görə oğlunu evdən qovdu – Xalq yazıçısından 10 maraqlı fakt
15:30 27 İyul 2021
Seyran Səxavət “Nizami Gəncəvi” mükafatına layiq görülüb
15:27 27 İyul 2021
Ermənilər yazıçımızın ailəvi fotosunu oğurladılar – Nadir fakt - Foto
14:45 27 İyul 2021
Əməkdar mədəniyyət işçisi vəfat etdi
13:52 27 İyul 2021
Nərimanovun 5 yaşlı oğluna yazdığı o məktubdan sonra… – Çingiz Hüseynov yazır
13:30 27 İyul 2021
Buker mükafatının uzun siyahısı açıqlanıb
12:29 27 İyul 2021
Anar: “Əkrəm Əylislini qəbul edərəm, ancaq bir şərtlə...” – Müsahibə
12:01 27 İyul 2021
El Romandan hekayə: Pomada dadı
11:30 27 İyul 2021
Yazıçımız beynəlxalq ədəbiyyat müsabiqəsində - İlk dəfə
10:51 27 İyul 2021
Xalq artistinin ölüm xəbəri yayıldı
10:20 27 İyul 2021
Tanınmış yazıçı vəfat etdi
10:06 27 İyul 2021
Əllərində göyüzü – Həmid Piriyevin hekayəsi
09:01 27 İyul 2021
Oğlunun ölümünü ondan 40 gün gizlədilər – Xalq artisti haqqında maraqlı faktlar
21:00 26 İyul 2021
“Oyaq gözəl” onlayn nümayiş ediləcək
19:00 26 İyul 2021
Ayrılıq qıvrılır canımda - Ələddin Əzimlidən şeirlər
18:22 26 İyul 2021