Bu gün görkəmli rejissor Elia Kazanın anım günüdür.
Kulis.az "Günün filmi" rubrikasında rejissorun "On the Waterfront" haqqında materialı təqdim edir.
Dünya kinosunun ən əhəmiyyətli əsərlərindən biri hesab olunan “Sahildə” (On the Waterfront) filmi 1954-cü ildə rejissor Elia Kazan tərəfindən lentə alınıb. Amerika Kino Akademiyasının 8 mükafatını (Oskar) qazanan bu dram həmkarlar ittifaqlarındakı korrupsiya, zorakılıq və sadə fəhlələrin istismarı mövzusuna həsr olunub.
Süjet xətti və mənəvi oyanış
Filmin mərkəzində Nyu-Cersi limanında fəhlə kimi çalışan keçmiş boksçu Terri Malloyun (Marlon Brando) mənəvi transformasiyası dayanır. Liman qəddar həmkarlar ittifaqı rəhbəri Conni Frendli (Li Cey Kobb) tərəfindən idarə edilir. Terri əvvəlcə bu mafioz qruplaşmaya işləsə də, günahsız bir işçinin qətlində istəmədən iştirak etdikdən sonra vicdan əzabı çəkir. Öldürülən fəhlənin bacısı İdi (Eva Mari Seynt) və yerli rahib ata Barri (Karl Malden) ilə tanışlıq Terrinin oyanışına səbəb olur. O, mafiya qanunlarına və ictimaiyyət arasındakı "xəbərçi" damğasına baxmayaraq, sükutu pozur və məhkəmədə cinayətkarlara qarşı ifadə verir.
Marlon Brandonun oyunu
Film Marlon Brandonun aktyorluq sənətində etdiyi inqilabla yadda qalıb. Onun tətbiq etdiyi “metod aktyorluğu” personajın daxili ziddiyyətlərini misilsiz təbiiliklə və psixoloji dərinliklə ifadə edir. Filmin kulminasiyası sayılan taksi səhnəsində qardaşı Çarli (Rod Steyger) ilə dialoq kino tarixinin ən məşhur anlarındandır. Terrinin məşhur "Mən çempion ola bilərdim... Mən bir heç olmaq əvəzinə, b[ywk adam ola bilərdim" replikası insanın itirilmiş potensialının və mənəvi məyusluğunun ən güclü ifadəsidir.
Gizli siyasi kontekst
Əsərin arxasında dərin və ziddiyyətli siyasi kontekst dayanır. 1950-ci illərdə, ABŞ-də kommunist ovunun ("Makkartizm") tüğyan etdiyi vaxtda rejissor Elia Kazan və ssenarist Badd Şulberq xüsusi komitə (HUAC) qarşısında ifadə verərək keçmiş həmkarlarının adlarını çəkmişdilər. Bu addım Hollivudda onlara qarşı böyük boykotla nəticələnmişdi. “Sahildə” çox vaxt Kazanın öz hərəkətinə bəraət qazandırmaq cəhdi kimi təhlil edilir. Ekrandakı Terri də yoldaşlarını (mafiyanı) satır, lakin o bunu ali əxlaqi dəyərlər və ədalət naminə edərək cəmiyyətin xilaskarına çevrilir.
Mükafatlar və İrs
1955-ci ildə film Ən yaxşı film, Ən yaxşı rejissor, Ən yaxşı kişi aktyor, Ən yaxşı ikinci plan qadın aktyoru və Ən yaxşı ssenari daxil olmaqla ümumilikdə 8 Oskar mükafatı qazandı. Ağ-qara lentə alınmasına və məhdud büdcəsinə baxmayaraq, əsər Amerika Kino İnstitutunun (AFI) siyahılarında daim ən yaxşı onluqda qərarlaşır. Təsirli xronikası və güclü mənəvi mesajı ilə “Sahildə” fərdin ədalətsizlik qarşısındakı qiyamını, fədakarlığı təcəssüm etdirən, zamanın sınağından çıxmış mütləq bir kinematoqrafik nümunədir.
Ana səhifə
Reels
Yazarlar
Xəbərlər