Bu gün görkəmli yazıçı və rejissor Vasili Şukşinin doğum günüdür.

Kulis.az sənətçi haqqında materialı təqdim edir.

XX əsr rus ədəbiyyatı və kinosunun ən parlaq, özünəməxsus simalarından biri olan Vasili Şukşin eyni şəxsdə yazıçı, ssenarist, kinorejissor və aktyor istedadını birləşdirən nadir sənətkarlardandır. O, öz yaradıcılığı ilə rus "kənd nəsri" cərəyanına yeni nəfəs və səmimiyyət gətirmişdir.

***

Altay diyarının Srostki bölgəsində kəndli ailəsində doğulan Şukşin gəncliyində fəhləlikdən müəllimliyə qədər müxtəlif peşələrdə çalışdıqdan sonra Moskvaya gələrək Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun rejissorluq fakültəsinə daxil oldu.

Onun nəsrinin və filmlərinin ana xəttini "qəribə adamlar" təşkil edir. Onun qəhrəmanları xarici aləmə uyğunlaşa bilməyən, ilk baxışdan kobud, lakin daxilən son dərəcə həssas, saf, ədalət axtaran kənd insanlarıdır.

***
Vasili Şukşinin həyatındakı ən acı mənəvi yarası və uşaqlıq travması 1933-cü ildə atasının güllələnməsi oldu.

Stalin repressiyalarının tüğyan etdiyi həmin ildə onun atası Makar Şukşin "kolxoz əleyhinə təbliğat" ittihamı ilə həbs olundu və cəmi bir neçə gün sonra güllələndi. Hələ 4 yaşında ikən atasız qalan Vasili uzun illər "xalq düşməninin oğlu" damğası ilə yaşamaq məcburiyyətində qaldı.

Anası uşaqları qorumaq üçün onlara qızlıq soyadını verməli oldu. Atasının bu haqsız və qəddar ölümü Şukşinin ruhi dünyasında dərin boşluq yaratdı; o, bütün ömrü boyu bu faciənin acısını ürəyində gəzdirdi və yaradıcılığındakı üslub, ədalətsizliyə üsyan motivləri məhz bu uşaqlıq travmasından qidalandı.

Sənətçinin ikinci acı faciəsi isə onun həyatının və yaradıcılığının ən məhsuldar dövründə — cəmi 45 yaşında ikən gözlənilmədən vəfat etməsi oldu. Sergey Bondarçukun "Onlar vətən uğrunda döyüşürdülər" filminin çəkilişləri zamanı gəmidə qəfil ürəktutmasından dünyasını dəyişən Şukşin, geridə tamamlanmamış böyük planlar (xüsusilə Stepan Razin haqqında çəkmək istədiyi film) buraxdı.

***
Bu gün Rusiyada Vasili Şukşin irsi milli kimlik, səmimiyyət və xalq ruhunun simvolu kimi son dərəcə canlıdır:

"Qırmızı qonaq” - Şukşinin həm yazdığı, həm rejissorluq etdiyi, həm də baş rolda oynadığı bu kult film rus kinematoqrafiyasının şah əsərlərindən sayılır. Bu gün də televiziya kanallarında müntəzəm nümayiş olunur və filmdəki sosial-mənəvi mövzular aktuallığını itirmir.

Şukşin Qiraətləri Festivalı - Hər il onun doğma kəndi Srostkidə və Barnaulda minlərlə insanın, mədəniyyət xadiminin toplandığı böyük ədəbiyyat və kino festivalı keçirilir.

Moskva Millətlər Teatrı və digər aparıcı teatrlarda onun "Kəndlilər" əsərləri əsasında hazırlanan tamaşalar nümayiş olunur.

Vasili Şukşin bu gün də öz sadəliyi, səmimi təhkiyyə dili və insan ruhunun dərinliklərinə nüfuz etmək bacarığı ilə geniş oxucu və tamaşaçı kütləsi tərəfindən sevilməkdə davam edir.

• “Şuşanın dağları” mahnısına görə təqib edilən sənətkar - Ona "Xan" təxəllüsünü kim vermişdi?
• Zöhrab Adıgözəlzadə: "Heydər Əliyev mədəniyyət xadimlərinə həmişə böyük diqqətlə yanaşıb..." - Tarixi Şəxsiyyət
• Tanınmış mədəniyyət xadimi vəfat etdi