Eynşteyn hansı xalq üçün "sürüyə bənzəyən millət" demişdi?

Eynşteyn hansı xalq üçün "sürüyə bənzəyən millət" demişdi?
14 iyun 2018
# 14:00

Alman fiziki Albert Eynşteyn irqçi və ksenefob görüşlərinin yer aldığı səyahət gündəliyi nəşr olunub. Eynşteyn bu gündəliklərdə 1922-23-cü illərdə Uzaq və Orta Şərqə səyahət təəssüratlarını yazır.

Səyahətlərdə Eynşteynə həyat yoldaşı Elza yoldaşlıq edirmiş.

Yazılarda Eynşteynin əcnəbilər haqqında neqativ ümumiləşdirmələri diqqət çəkir. Çinliləri “Pis, küt adamlar” kimi təqdim edən Eynşteyn “başqa irqlərin yerinə tutsalar, dəhşət olardı” deyir. Halbuki Eynşteyn həyatının sonrakı illərində ABŞ-ın insan haqları mübarizəsində iştirak etmiş, irqçiliyi “ağların xəstəliyi” adlandırmışdı. Gündəliklərdəki Eynşteyn bu görüşü paylaşmır.

Prinston universitetinin çap etdiyi mətnlər Eynşteynin İspaniyadan başlayıb Şri-Lanka üzərindən Çin və Yaponiyaya uzanan yolçuluğuna işıq salır.

Misirin Port-Səid limanından təəssüratlarını qeydə almağa başlayan Eynşteyn bəzi satıcılar haqqında “levantilərin hər rəngi... sanki cəhənnəmdən çıxıblar” (Levantilər (digər adları – latınlar, firənglər) — Yaxın Şərq ərazisində keçmişdə yaşayan italyan və fransız əsilli katolik əhaliyə aid edilən termindir) kimi ifadələr işlədir.

Keçmiş adı Seylon adası olan Şri-Lanka sakinləri haqqında isə bunları yazır:

“Çirkab içində yaşayırlar, yerlər murdarlıqla doludur, az işləyir, az şeyə ehtiyac hiss edirlər. Həyatın bəsit iqtisadiyyat dövrü...”

Məşhur fizikin ən diqqətəlayiq şərhi isə çinlilər haqdadır. Eynşteyn çinli uşaqlar üçün “ruhsuz və hissiyyatsız” təyinini işlədir, Çin xalqı haqqında isə “Qəribə və sürüyə bənzər millət” bəhs edir. Bundan başqa Eynşteyn buradakı qadınlar və kişilərin elə də fərqlənmədiklərini qeyd edib.

# 2583 dəfə oxunub

Oxşar xəbərlər

Prezident Cahangir Novruzov, Məsud Aşina və digər bir qrup şəxsi təltif etdi

Prezident Cahangir Novruzov, Məsud Aşina və digər bir qrup şəxsi təltif etdi

18:00 7 yanvar 2026
Mehman Əhmədli:  "10–15 meyxanaçı rəsmi müraciət etməlidir”

Mehman Əhmədli: "10–15 meyxanaçı rəsmi müraciət etməlidir”

17:40 7 yanvar 2026
İkili kimlik sahibi yazıçı - O, “Stalinin inəkləri” romanında nəyi qələmə almışdı?

İkili kimlik sahibi yazıçı - O, “Stalinin inəkləri” romanında nəyi qələmə almışdı?

17:20 7 yanvar 2026
Azərbaycan cazının əfsanəsi erməni əli ilə necə öldürüldü?

Azərbaycan cazının əfsanəsi erməni əli ilə necə öldürüldü?

17:00 7 yanvar 2026
Saf biliyi Şərqdə axtaran fransız filosof - O, niyə İslamı qəbul etmişdi?

Saf biliyi Şərqdə axtaran fransız filosof - O, niyə İslamı qəbul etmişdi?

16:40 7 yanvar 2026
Mikki Rurkdan yardım kampaniyasına reaksiya: “Bu, utancvericidir”

Mikki Rurkdan yardım kampaniyasına reaksiya: “Bu, utancvericidir”

15:44 7 yanvar 2026
#
#
Ana səhifə Yazarlar Bütün xəbərlər