Kütlə bayağı və şit şouları həzm etməyə proqramlaşıb - Cəmiyyət kimi özünə büt seçir?

Kütlə bayağı və şit şouları həzm etməyə proqramlaşıb - Cəmiyyət kimi özünə büt seçir?
21 fevral 2026
# 12:30

Kulis.az Benjamin Kərimovun yeni yazısını təqdim edir.

Ekranları, səhnələri və sosial şəbəkələri zəbt edən, kütləni hipnoz edən mənzərələrin arxasında acı bir reallıq dayanır: insan təbiəti nəzarətsiz buraxıldıqda sürətlə ən ibtidai və bioloji instinktlərinə qayıdır.

Diqqət çəkmək üçün hər cür həyasızlığa gedən, heç bir mənəvi çəkisi olmayan, lakin milyonların kumirinə çevrilən şou nümayəndələrinin səhnədəki hərəkətləri sadəcə estetik qüsur deyil.

Bu, cəmiyyətin mədəni toxumasının çürüdüyünü göstərən ən kəskin simptomdur.

Çoxüzlü, şəxsiyyətsiz və əxlaqsızlığı bir həyat tərzi kimi cəmiyyətə sırıyan bu kəsimin reytinq qazanması kütlənin tələbatının hansı səviyyəyə endiyini göstərir.

Kütlə intellektual zəhmət tələb edən dəyərləri deyil, bəsit, bayağı və şit şouları həzm etməyə proqramlaşıb.

Heç bir xalq, heç bir kütlə tarixi boyunca xoşluqla, kitab oxumaqla və ya fəzilət axtarışı ilə mədəniləşməyib. Sivilizasiya deyilən məfhum bəşəriyyətə qılınc, qan, şallaq və amansız dövlət nəzarəti ilə yeridilib.

- İngilislərin bu gün bütün dünyaya nümunə göstərilən kübarlığı və qanunpərəstliyi dar ağaclarının kölgəsində yaradılıb. XVIII-XIX əsrlərdə İngiltərədə 222 fərqli cinayətə görə birmənalı ölüm hökmü kəsilirdi. İcazəsiz ağac kəsmək, 5 şillinq dəyərində əşya oğurlamaq, hətta meşədə şübhəli gəzmək edamla cəzalandırılırdı. Kütlənin cinayətə meyli sözün əsl mənasında qanla, kütləvi edamlarla qırıldı.

- Böyük Fransa İnqilabı azadlığı cəmiyyətə xitabətlə deyil, Yakobin terroru ilə gətirdi. Feodal ənənələrə və xurafata bağlı olan on minlərlə insanın başı Parisin mərkəzində gilyotində kəsildi. Napoleon isə öz sərt Mülki Məcəlləsi (Code Napoléon) ilə cəmiyyəti elə bir dəmir intizama saldı ki, fransız dövlətçiliyi bu gün də o təməl üzərində dayanır.

- Rusiya cəmiyyətinin Asiya cəhalətindən qoparılıb Avropa mədəniyyətinə inteqrasiyası şallaqla baş verdi. I Pyotr zadəganların saqqallarını şəxsən balta ilə kəsir, gigiyena qaydalarına əməl etməyənləri, ənənəvi paltarlardan imtina etməyənləri amansızcasına qamçılatdırır və sürgünə göndərirdi.

- Almaniya və Yaponiya: Hər iki xalqın bu gün əfsanəyə çevrilmiş intizamı yüzilliklər boyu davam edən qəddar hərbi diktaturaların və sərt cəza mexanizmlərinin psixoloji mirasıdır. Bismark Almaniyanı "qan və dəmirlə" birləşdirdi, Yaponiyada isə Meydzi islahatları zamanı modernləşməyə dirənən on minlərlə ənənəvi samuray qılıncdan keçirildi.

Mədəniyyət – insanın heyvani instinktlərinə vurulmuş qandaldır. O qandal boşaldıqca, cəmiyyət bayağılaşır, primitivləşir və meymun, Cin rəqsləri edənləri özünə büt seçir.

Maariflənmə ilə kütləni tərbiyə etmək nağıl uydurmasıdır. Cəmiyyəti bu mənəvi bataqlıqdan yalnız hüququn və dövlətin şüurlu şəkildə tətbiq etdiyi sərt intizam çıxara bilər.

Zərərli və çürük toxuma bədəndən necə kəsilib atılmalıdırsa, cəmiyyəti zəhərləyən bu tendensiyalar da eyni qətiyyətlə təmizlənməlidir.

# 1482 dəfə oxunub

Oxşar xəbərlər

Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalının ilk günündə balet qala-konserti keçiriləcək

Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalının ilk günündə balet qala-konserti keçiriləcək

12:00 11 iyul 2026
Kinematoqrafçılar İttifaqında “Torpağı sanı yaşayasan” filmi nümayiş olundu

Kinematoqrafçılar İttifaqında “Torpağı sanı yaşayasan” filmi nümayiş olundu

11:00 11 iyul 2026
"Yaşamaq istəyirsənsə..." - Əli bəy Hüseynzadə Abbas Səhhəti niyə tənqid edirdi?

"Yaşamaq istəyirsənsə..." - Əli bəy Hüseynzadə Abbas Səhhəti niyə tənqid edirdi?

10:00 11 iyul 2026
Qardaşını və oğlunu şəhid verən yeganə Xalq yazıçımız – Sabir Əhmədli haqqında

Qardaşını və oğlunu şəhid verən yeganə Xalq yazıçımız – Sabir Əhmədli haqqında

18:33 10 iyul 2026
Erlinq Holandın rep videosu rekord qırdı

Erlinq Holandın rep videosu rekord qırdı

18:00 10 iyul 2026
İngiltərə buna görə 800 milyon funt təzminat ödəyə bilər

İngiltərə buna görə 800 milyon funt təzminat ödəyə bilər

17:30 10 iyul 2026
#
#
Ana səhifə Yazarlar Bütün xəbərlər