writer1

Fərid Hüseyn

Məqalə sayı

135
clock11:28 calendar-gray 24 İyul 2014 view-gray1345 dəfə oxunub
view-gray1345 dəfə oxunub

Bir sözlük redaktorlar, bir cümləlik yazıçılar

Fərid Hüseyn

Bəzən bir redaktor hansısa yazıçının cümləsini düzəldir, yaxud oxuyub görür ki, əsərdə “evin qapısı bağlanmışdı” əvəzinə “evin qapısı qıfıllanmışdı” yazılıb, “toy-yas” bilmədən “səyyar tənqidçi”liklə məşğul olur ki, filankəsdə səhv tapdım. Ta demir; o kitab sənə elə həmin naqis cümlələri düzəltmək üçün etibar olunub. Bir cümləylə bir kitaba, yazıçıya qiymət vermək ümumiyyətlə absurddur. Bu cür adamlar Markesin əsərlərini oxuyub Latın Amerikası ədəbiyyatını qüdrətli sayıb, Orxan Pamuku bəyənməyib “müasir türk ədəbiyyatı yoxdur” deyənlərdəndir. Özü də bəraətləri də hazırdır: “Dənizin suyunun duzlu olmasını bilmək üçün axıra qədər içmək lazım deyil”.

Amma qanmağa ehtiyac var ki, kitabın dadına baxmazlar. Hətta kitabın adına görə içini oxumağa ehtiyac olmadığını deyənlər də tapılır.

Bəzi yazıçılarımızda anlaşılmaz bir münasibət var. Məsələn, bəyəndikləri bir cümləni ortalığa atıb deyirlər: “Bu cümləni başqa yazıçı yaza bilməz”. “Bir dənə belə cümlə yazsam, ta yazmaram”. Bir əsəri bir cümləylə bəyənmək üçün Qurban olduğum adamı eninə-uzununa naqis yaratmalıdır ki, bu əqli nəticəyə gələsən. Belə misallar göstərən adamlarla Sokratın məhkəməsində üzə duran nainsaf andlılar arasında o qədər də fərq yoxdur. Bir cümləni əlində bayraq edərək bir yazıçını bəyənmək və ya tənqid etmək, gözdən salmaq qədər fakta əsaslanan riyakarlıq yolu tapmaq çətindir.

Əgər bir yazıçı bir cümləylə istedadlıdırsa, bir sözlə qələt yazandırsa, bu cür darnəfəsli meyarlarla kimlərisə yazıçı saymırlarsa, qoy onda Bir Cümləlik Yazıçılar “əsl peşəkarlar”, Bir Sözlük Redaktorlar “ən böyük dilçilər” olsun... Neynək...

Bir də var, “yazsam hamıdan yaxşı yazaram” deyənlər dəstəsi. Bu sözləri deyənlər həyatın bütün naz-nemətlərini ədəbiyyatdan üstün tutur, yazmır, sonra da Mirzə Cəlilin “Zırrama”sının qəhrəmanı kimi “ədəbiyyat küçəsi”ndə hər qarşısına çıxana eyni sözləri deyirlər: “Dizimi yerə qoysam, hamınızdan yaxşı yazaram”. Belələri anlamır ki, yazıçılıq həm də yazı masası arxasında əyləşə bilmək bacarığıdır, yeddi kürsülü cahanın bütün nemətlərindən dadıb yayxana-yayxana “yazsam yazaram” demək deyil. Bu tipli adamlar əksərən meydanı elə “döyüşmədən” tərk eləyirlər. Oyuna girirlər, amma oynamırlar, zamansa oynamayana oyunçu demir. Yazmayanasa yazıçı... Elə yaxşı ki, demir!

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Yağışın xatırlatdığı qız – Eyvaz Əlləzoğlunun hekayəsi
13:31 23 Yanvar 2021
Cangüdəni və köməkçisi əfsanəvi modalyer haqqında kitab yazdı
12:23 23 Yanvar 2021
Pərakəndəlik Nizami ilinə heç nə verməyəcək - Filoloq yazır
11:01 23 Yanvar 2021
Xalq artisti TƏBİB-ə müraciət etdi: "Bu vəziyyət peşəkarların itkisinə aparır"
10:36 23 Yanvar 2021
Nazirlik qələbəmizlə bağlı film müsabiqəsi elan etdi
10:17 23 Yanvar 2021
Fuad Poladov: “Başımı qırxıb məni Sumqayıta göndərdilər” – Müsahibə
09:00 23 Yanvar 2021
“Qətibə İnanc” tamaşası nümayiş olunacaq
18:55 22 Yanvar 2021
Məşhur aparıcılar AzTV-də "ər-arvad" oldu - Foto
18:16 22 Yanvar 2021
Nizami Gəncəviyə həsr olunmuş sərgi açılıb
17:35 22 Yanvar 2021
Hayl Hitler! - Qısa hekayə
16:55 22 Yanvar 2021
Zəfər Muzeyi harda olacaq? - Rəsmi açıqlama
16:23 22 Yanvar 2021
Bakıda Fransa filmləri festivalı başladı
15:55 22 Yanvar 2021
Birinci yerə layiq görülən yazar: “Bizdə müsabiqələr hamının könlünü almağa hesablanır” – Müsahibə
15:18 22 Yanvar 2021
Məşhur aktrisa vəfat etdi
14:37 22 Yanvar 2021
Bağırov onu Müdafiə naziri təyin etdi, erməni general sui-qəsd törətdi, vəzifəyə gəlməyinə bir gün qalmış qətlə yetirdilər – Həzi Aslanovun müəmmalı ölümü
14:02 22 Yanvar 2021
Ceyms Bond silsiləsindən yeni filmin premyerası yenə təxirə salındı
13:29 22 Yanvar 2021
Azərbaycanda Böyük Britaniya film festivalı başlayır
12:44 22 Yanvar 2021
Tənqidin tənqidi – Ağalar Qutdan yeni esse
12:08 22 Yanvar 2021
Yazıçılar Donald Trampa kitab qadağası qoydular
11:32 22 Yanvar 2021
Seks dəlisi olan qadınlar haqqında bir neçə cümlə
10:58 22 Yanvar 2021