news-inner
clock12:09 calendar-gray 11 İyul 2014 view-gray4289 dəfə oxunub
view-gray4289 dəfə oxunub

Ramiz Rövşən oğrudurmu?

Şeir yaddaşım pis deyil. Bunun zaman-zaman faydasını görsəm də, zərəri də olub. Bəzən adamı olur-olmaz işlərə salır... Dünən başıma gələn əhvalat kimi...

Qəflətən Nəcip Fazil Qısakürəyin adına FB-da yayılmış misraları gördüm:

Varmı Allahtan yukarı,

Kabirden aşağı?

Toparlan ruhum gidiyoruz,

Sen yukarı, ben aşağı...

Yadıma Ramiz Rövşənin məşhur gəraylısı düşdü... İlk iki və son iki misrası belədir:

Nə var Allahdan yuxarı,

Nə var qəbirdən aşağı?

...Ruhum, dur, yığış, gedirik,

Sən yuxarı, mən aşağı.

Əvvəl bunun sadə bir oyun olduğunu düşündüm. Amma Google-a müraciət edincə məsələ qəlizləşdi: belə ki, onlarla mənbədə bu misraların müəllifi kimi Nəcip Fazil göstərilir.

Hər iki müəllifin misralarını FB səhifəmdə paylaşdım, maraqlı müzakirə-mübahisə alındı. Təbii, kommentin məhdud çərçivəsində mətləbi 12-dən vuran olmadı. O səbəbdən bu barədə qısa da olsa yazmaq qərarına gəldim.

Türk qardaşlarımızın dəfələrlə bizim mahnılarımızı anonim və ya erməni mahnısı kimi təqdim etməsinin şahidi olmuşuq. Ədəbi nümunələrimiz də bunun güdazına gedə bilər. Üstəlik, məşhur türk şairlərinin adına onların olmayan şeirlərin yayılması da Türkiyədə az qala ənənə halını alıb. Bizim özümüzdə çoxlu Nəsimi mövcuddur. Yadınızdadırsa, Füzuli özünə ona görə pis məna verən (uzunçu, çərənçi) təxəllüs götürmüşdü ki, bu adla yazan olmasın. Digər tərəfdən, aşıq ədəbiyyatında aləm biri-birinə dəyib. Hətta müasir el şairlərinin belə şeirləri qarışıq düşür. Deməli, bu hal mümkündür ki, Ramiz Rövşənin şeirini Nəcip Fazilin adına yayımlasınlar. Ancaq sözdən anlayan adam üçün ən böyük informasiya və mənbə elə həmin sözün özüdür – harada və necə təqdim olunması deyil! Çünki şairin üslubu, intonasiyası, söz ehtiyatı, istifadə etdiyi simvollar onu hər bir misrada nişan vermək iqtidarındadır. Ramiz Rövşəni Nəcip Fazillə oxşarlaşdıran simvolik düşüncə tərzidir. Ancaq Nəcip Fazildə forma və intonasiya qismən dəyişsə belə (türk əruzu) klassik irfan simvolları dəqiqliklə saxlanılır. O, səhv etmir. Ancaq Ramiz Rövşən “Göydən ölü Allah düşəcək” misrasını yazacaq qədər “cəsarətli”dir.

Bu misralar niyə Nəcip Fazilin ola bilməz?

Bayaq saydığım keyfiyyətlərdən əlavə irfan-islam kontekstini dəqiqbilən azman bir sənətkar heç vaxt “mən” deyərkən ruhunu qoyub cəsədini nəzərdə tutmaz. Çünki islama görə əsas olan, əbədi olan ruhdur. Cism müvəqqəti və fanidir. İnsan iylənən, çürüyən, qurd-quşa yem olan cismiylə deyil, Allahdan bir zərrə olan ruhuyla mövcuddur. Ona görə ölüm son deyil, dünyanı dəyişməkdir, Allahın hüzuruna qayıtmaqdır. Fikrimi sübut etmək üçün klassik şeirimizdən onlarla misal çəkə bilərəm. Ancaq uzunçuluq etmədən başqa bir mətləbə keçirəm.

Ədəbi görüşlərin birində tənqidçi dostumuz Əsəd Cahangir bu şeir barədə Ramiz Rövşənə sual verdi, ruha deyil, cəsədə “mən” deməyinin səbəbini soruşdu. Ramiz müəllim güldü və belə cavab verdi: “Bütün şairlər kimi bəzən mən də şeytana uya bilərəm!”

Amma əmin olun, Nəcip Fazil bəhs etdiyimiz kontekstdə şeytana Ramiz Rövşən qədər uymadı.

Ruhunu buraxıb cəsədinin dalınca düşəcək qədər yenilmədi!

news-inner-user
Şərif Ağayar

478 məqalə

Paylaş

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

“Doktor Jivaqo” hədsiz zəif əsərdir” – Brodskinin qeyri-adi müsahibəsi
21:01 23 Avqust 2019
Onlar 2019-da hamıdan çox qazandılar - Siyahı
19:00 23 Avqust 2019
Nəsiminin 650 illik yubileyinə həsr olunan xatirə pulu buraxılıb
18:24 23 Avqust 2019
Mirzə Cəlilin son cümlələri... - Mehman Qaraxanoğlu yazır
17:29 23 Avqust 2019
“İt gəzdirən xanım” tamaşası yenidən nümayiş olunacaq
16:37 23 Avqust 2019
Tələbəsinə aşiq olan, 20 Yanvarda adamları ölümdən qurtaran aktyor – Maraqlı faktlar
15:45 23 Avqust 2019
Oğru adlandırılan şair danışdı: “Olur belə şeylər"
15:07 23 Avqust 2019
Yaqub Zurufçu: “Ququşun “Ayrılıq" mahnısı seksual səslənir” – Müsahibə
14:58 23 Avqust 2019
İlqar Əlfioğlu yeni verilişdə - Anons
14:20 23 Avqust 2019
Şəhriyar Del Gerani: “Firudin Qurbansoy falıma baxdı...”
13:30 23 Avqust 2019
Mehriban Zeynalova erkən nikahlardan danışır: "Deyirlər, qadın adamın papağını yerə soxandır" - Müsahibə
12:40 23 Avqust 2019
İctimai nəqliyyat təcavüzkarları
11:50 23 Avqust 2019
Rasim Balayevin bağışlanmaz səhvi
11:15 23 Avqust 2019
Filmimiz beynəlxalq film festivalının qalibi oldu
10:36 23 Avqust 2019
Rasim Balayev: “Fərda, Elməddin, Müşviq meymunluğu sənətlə səhv salıblar” - Müsahibə
09:57 23 Avqust 2019
İran Oskara maraqlı bir filmlə qatılacaq: “Fəridənin sorağında”
09:36 23 Avqust 2019
Ərə getdiyi kişi bir il keçməmiş ölür – Bircənin Romanı
09:00 23 Avqust 2019
Elçibəyin oğlu: “Atamı çox qınamışam” - Müsahibə
21:01 22 Avqust 2019
Oğru şairlər: Yafəs Türksəs və başqaları...
19:04 22 Avqust 2019
“Manqurt” nümayiş ediləcək
16:02 22 Avqust 2019