news-inner
clock12:09 calendar-gray 11 İyul 2014 view-gray4932 dəfə oxunub
view-gray4932 dəfə oxunub

Ramiz Rövşən oğrudurmu?

Şeir yaddaşım pis deyil. Bunun zaman-zaman faydasını görsəm də, zərəri də olub. Bəzən adamı olur-olmaz işlərə salır... Dünən başıma gələn əhvalat kimi...

Qəflətən Nəcip Fazil Qısakürəyin adına FB-da yayılmış misraları gördüm:

Varmı Allahtan yukarı,

Kabirden aşağı?

Toparlan ruhum gidiyoruz,

Sen yukarı, ben aşağı...

Yadıma Ramiz Rövşənin məşhur gəraylısı düşdü... İlk iki və son iki misrası belədir:

Nə var Allahdan yuxarı,

Nə var qəbirdən aşağı?

...Ruhum, dur, yığış, gedirik,

Sən yuxarı, mən aşağı.

Əvvəl bunun sadə bir oyun olduğunu düşündüm. Amma Google-a müraciət edincə məsələ qəlizləşdi: belə ki, onlarla mənbədə bu misraların müəllifi kimi Nəcip Fazil göstərilir.

Hər iki müəllifin misralarını FB səhifəmdə paylaşdım, maraqlı müzakirə-mübahisə alındı. Təbii, kommentin məhdud çərçivəsində mətləbi 12-dən vuran olmadı. O səbəbdən bu barədə qısa da olsa yazmaq qərarına gəldim.

Türk qardaşlarımızın dəfələrlə bizim mahnılarımızı anonim və ya erməni mahnısı kimi təqdim etməsinin şahidi olmuşuq. Ədəbi nümunələrimiz də bunun güdazına gedə bilər. Üstəlik, məşhur türk şairlərinin adına onların olmayan şeirlərin yayılması da Türkiyədə az qala ənənə halını alıb. Bizim özümüzdə çoxlu Nəsimi mövcuddur. Yadınızdadırsa, Füzuli özünə ona görə pis məna verən (uzunçu, çərənçi) təxəllüs götürmüşdü ki, bu adla yazan olmasın. Digər tərəfdən, aşıq ədəbiyyatında aləm biri-birinə dəyib. Hətta müasir el şairlərinin belə şeirləri qarışıq düşür. Deməli, bu hal mümkündür ki, Ramiz Rövşənin şeirini Nəcip Fazilin adına yayımlasınlar. Ancaq sözdən anlayan adam üçün ən böyük informasiya və mənbə elə həmin sözün özüdür – harada və necə təqdim olunması deyil! Çünki şairin üslubu, intonasiyası, söz ehtiyatı, istifadə etdiyi simvollar onu hər bir misrada nişan vermək iqtidarındadır. Ramiz Rövşəni Nəcip Fazillə oxşarlaşdıran simvolik düşüncə tərzidir. Ancaq Nəcip Fazildə forma və intonasiya qismən dəyişsə belə (türk əruzu) klassik irfan simvolları dəqiqliklə saxlanılır. O, səhv etmir. Ancaq Ramiz Rövşən “Göydən ölü Allah düşəcək” misrasını yazacaq qədər “cəsarətli”dir.

Bu misralar niyə Nəcip Fazilin ola bilməz?

Bayaq saydığım keyfiyyətlərdən əlavə irfan-islam kontekstini dəqiqbilən azman bir sənətkar heç vaxt “mən” deyərkən ruhunu qoyub cəsədini nəzərdə tutmaz. Çünki islama görə əsas olan, əbədi olan ruhdur. Cism müvəqqəti və fanidir. İnsan iylənən, çürüyən, qurd-quşa yem olan cismiylə deyil, Allahdan bir zərrə olan ruhuyla mövcuddur. Ona görə ölüm son deyil, dünyanı dəyişməkdir, Allahın hüzuruna qayıtmaqdır. Fikrimi sübut etmək üçün klassik şeirimizdən onlarla misal çəkə bilərəm. Ancaq uzunçuluq etmədən başqa bir mətləbə keçirəm.

Ədəbi görüşlərin birində tənqidçi dostumuz Əsəd Cahangir bu şeir barədə Ramiz Rövşənə sual verdi, ruha deyil, cəsədə “mən” deməyinin səbəbini soruşdu. Ramiz müəllim güldü və belə cavab verdi: “Bütün şairlər kimi bəzən mən də şeytana uya bilərəm!”

Amma əmin olun, Nəcip Fazil bəhs etdiyimiz kontekstdə şeytana Ramiz Rövşən qədər uymadı.

Ruhunu buraxıb cəsədinin dalınca düşəcək qədər yenilmədi!

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Moskvada teatrlar avqustun 1-dən açılır
18:54 08 İyul 2020
Uşaq tabutunda basdırılan kişi - Günel Natiqdən yeni hekayə
18:22 08 İyul 2020
Son 10 ilin ən yaxşı qorxu filmləri - Siyahı
17:49 08 İyul 2020
Venesiya Film Festivalı əvvəlki qaydada keçiriləcək
17:10 08 İyul 2020
Qarabağda “iki” alıb, sinifdə qaldığım Vətən - Ramiz Qusarçaylıdan şeirlər...
16:23 08 İyul 2020
Kuklada uşaqlar üçün tamaşa
15:37 08 İyul 2020
Məşhur rəssamın əsəri tapılıb
14:59 08 İyul 2020
Azərbaycanda orkestr rəhbəri həbs edildi
14:18 08 İyul 2020
Xəsil adam - İlham Əzizdən yeni hekayə
14:10 08 İyul 2020
Səməd Vurğunun tutdurduğu Xalq yazıçısı: sürgündən qayıdanda arvadı başqası ilə evlənmişdi - İnanılmaz faktlar
13:18 08 İyul 2020
Elzanın başındakı qıjıkimilər - Sərdar Amin yazır
12:36 08 İyul 2020
Türkiyəli aktrisa vəfat etdi
12:01 08 İyul 2020
Bu, Allaha qarşı küfrdür – Gənc şair həmkarını tənqid etdi
11:20 08 İyul 2020
“Üzüklərin hökmdarı” geri qayıdır
10:47 08 İyul 2020
Elzanın yeni şəkli müzakirəyə səbəb oldu - Foto
10:12 08 İyul 2020
Kitabxana maraqlı layihəyə başlayır
09:30 08 İyul 2020
Üzündəki ipəyi qaldıranda oğlum özünü çölə atdı - Bircə atasının ölümündən yazır...
09:00 08 İyul 2020
“Çəkməli pişik” onlayn göstəriləcək
18:44 07 İyul 2020
Əfsanəvi musiqiçi vəfat etdi
18:09 07 İyul 2020
Bizim üçün qızılgül – Cavanşir Yusifli yazır...
17:30 07 İyul 2020