news-inner
clock15:17 calendar-gray 04 İyun 2014 view-gray1811 dəfə oxunub
view-gray1811 dəfə oxunub

Barbarlar gələcəkmiş bu gün şəhərimizə - LAYİHƏ

Kavafisin şeirlərinin içindən birini tərcümə üçün seçmək, şəxsən mənim üçün doğrudan çətindir; səbəb isə odur ki, böyük şairin çox da qalın olmayan poetik irsindəki mətnlərin az qala hər birinin məndə özəl yeri var.

Mifologiya ilə, xüsusilə yunan mifologiyasını öyrənməklə məşğul olduğum illərdə (çox da uzaq keçmiş deyil), paralel olaraq bir neçə yunan şairini də kəşf etdim. Əslində bu kəşfim tamam qəribə bir yolla baş verdi: mən antik yunan mədəniyyəti ilə bağlı kitablar oxuyurdum, Homerin, Esxilin, Sofoklun yaradıcılığı haqqında yazılmış mənbələri yığırdım və bu toplama-araşdırma işinin içində bir gün, təəssüf ki, indi adını xatırlamadığım rus araşdırmaçılardan birinin, mövzusu təxminən “Homerdən XX əsrə yunan şeiri” olan bir məqaləsini oxudum. Əslində adını ayrı-ayrı adamların dilindən eşitdiyim Kavafisi, üstəgəl, digər nəhəng şairləri - Odissey Elitisi, Yannis Ritsosu, Yorgo Seferisi onda kəşf etdim və elə burdaca etiraf edim ki, bu adların içindən ən çox və davamlı oxuduğum Kavafis olub.

Kavafisin şeiri həmişə tarixdən, fəlsəfədən qidalanıb. Şəxsi təcrübəsini ifadə etmək istəyəndə, Kavafis çox vaxt saxta bir tarixi obraz yaradır və onu danışdırır. Onun şeirində bir-birinə daban-daban zidd şərhlər veriblər, özü isə “Gizli şeylər” şeirində belə yazır:

Yazdıqlarımdan, söylədiklərimdən

anlamağa çalışmasınlar kim olduğumu.

Məni ən gözə çarpmayan davranışlarımdan,

ən üstüörtülü yazılarımdan anlaya bilərlər ancaq.

Bugün sizə təqdim etdiyim məşhur “Barbarları gözləyərkən” şeirindən ilhamlanan Con Maksvel Kutzeyee eyni adlı bir roman yazıb və Seferisin diliylə desək, Kavafisin ustalıqla işlədiyi imperiyanın çöküşü motivini yenidən, öz baxışında şərh edib. Kutzeyenin romanını dilimizə gənclərin içindəki ən usta tərcüməçilərdən olan Ülkər Nəsibbəylinin çevirib, şeiri isə bəndəniz sərbəst tərcümə variantında təqdim edirəm.

-Yığışıb bazara nəyi gözləyirik belə?

Barbarlar gələcəkmiş bugün şəhərimizə.

-Xeyirdimi görən, senatda sakitçilikdi?

Niyə qanunları səsverməyə qoymurlar?

Çünki barbarlar gələcəkmiş bu gün şəhərimizə.

Daha hansı qanunu çıxarsın axı senatorlar?

Barbarlar gələndə qanunları yoluna qoyarlar.

-Niyə bu qədər erkən oyanıb imperatorumuz?

Niyə şəhərin giriş qapısının önündə, başında

tacı, altında taxtı ilə bu qədər rəsmidir, rəsmi?

Çünki barbarlar gələcəkmiş bu gün şəhrimizə

və imperator komandirlərini qarşılamaq üçün

gözləyir. Hətta onlara vermək üçün

bir perqament hazırlayıb, içinə

bir yığın rütbə, fəxri ad yazdırıb.

İki konsulumuz və prokuratorlarımız bu gün

niyə qızıl işləməli qurşaqlarını bağlayıblar ?

Niyə bu qədər yaqutla bəzənmiş bilərziklər,

par-par yanan zümrüd üzüklər taxıblar?

Niyə əllərində hər tərəfi gümüşlə,

qızılla işlənmiş qiymətli əsalar var?

Çünki barbarlar gələcəkmiş bu gün şəhrimizə

və belə şeylər onların gözlərini qamaşdırır.

Niyə nitq irad etmir, həmişəki kimi

atıb-tutmur istedadlı natiqlərimiz?

Çünki barbarlar gələcəkmiş bu gün şəhrimizə

və onları darıxdırır nitqlər, gözəl sözlər.

Noldu birdən təlaşa düşdü hamı,

qəfildən ciddiləşdi üzlərdəki ifadə?

Küçələr, meydanlar niyə sürətlə boşaldı

və niyə hamı evinə qayıdır başında dərin düşüncələr?

Çünki hava qaraldı və barbarlar gözə dəymədi.

Sərhəd nöqtələrindən gələn adamlarımız

deyir ki, artıq ortaqlıda heç barbar qalmayıb.

Bəs yaxşı, barbarlar olmadan biz neyləyəcəyik?

Bir növ xilas idi bizim üçün barbarlar.

(1904)

Layihənin digər şeirləri

Odenin şeiri:Qaçqınkoma yollandım, “gələn il” dedilər

Kiplinqin şeiri:“Əgər”

Araqonun şeiri:Xoşbəxt sevgi yox imiş bu xaraba dünyada

Şekspir soneti:Səni tənha qoymaq var

news-inner-user
Qismət

189 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Əhli-kef
11:01 20 İyun 2021
Kamyunun arvadı bu ssenariyə etiraz etdi – “Yad” filmində baş verənlər
16:31 19 İyun 2021
Müğənni Sılanın kitabı çap olundu
15:41 19 İyun 2021
"Qırmızı papaq" onlayn nümayiş olunacaq
13:46 19 İyun 2021
Gəlinini iş yoldaşına qısqanan “Qoçu Əsgər” – Xalq artistindən maraqlı faktlar
12:29 19 İyun 2021
Fərəc Fərəcov haqqında monoqrafiya çap olunub
11:25 19 İyun 2021
Devid Quetta musiqilərini satdı
10:25 19 İyun 2021
Bu mahnı gənc alimi cəsarətləndirmək üçün yazılmışdı: Dünyanı gəzdi - İllərin mahnısı
09:01 19 İyun 2021
Adamları tanıdım – Nura Suri oğlunun qəza keçirməsindən yazdı
23:55 18 İyun 2021
Hamlet Xanızadənin xatirə gecəsi keçirildi
18:58 18 İyun 2021
Cahangir Cahangirovun 100 illiyi qeyd olunub
18:01 18 İyun 2021
Çiçək kimi ətirli, tər və sütül bədənlər! - Qadına sonetlər
17:20 18 İyun 2021
Müasir İncəsənət Muzeyində sərgi açılacaq
16:40 18 İyun 2021
Azərbaycanın ən naşı klassiki – Seymur Baycanı sərt tənqid etdilər
16:00 18 İyun 2021
Tikanlı sözlər adamı necə öldürür?
15:15 18 İyun 2021
Əkrəm Əylislinin vəziyyəti ağırlaşdı - Açıqlama
14:27 18 İyun 2021
Bakıda yeni sərgi açılır
14:09 18 İyun 2021
“Azərbaycanfilm” türk jurnalist Fulya Öztürk haqqında film çəkir - Fotolar
13:19 18 İyun 2021
İslamdan imtina etdi, çayda boğmaq istədilər, atası üzündən öpəndə ağzını yudu – Diriykən yası verilən dahi azərbaycanlı
12:36 18 İyun 2021
Kəramət Böyükçölün yeni romanı çıxdı - Foto
12:08 18 İyun 2021